Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố Hải Phòng, không tính các vụ việc vi phạm do lịch sử để lại từ nhiều năm trước đây, thời điểm từ đầu năm 2021 đến giữa tháng 7/2023, trên địa bàn thành phố đã phát sinh 70 vụ việc vi phạm xây dựng công trình trên hành lang đê và bãi sông.
Trong đó, ngoại trừ các địa phương như Cát Hải, Bạch Long Vĩ, Đồ Sơn, Hồng Bàng, Ngô Quyền không có các vụ vi phạm đê điều, 10 địa phương còn lại trên địa bàn thành phố đều xuất hiện các vụ vi phạm.
Nhiều nhất là huyện An Dương với 30 vụ việc, huyện An Lão có 12 vụ việc, quận Lê Chân có tám vụ việc, quận Hải An có sáu vụ việc, các huyện Kiến Thụy, Vĩnh Bảo đều có bốn vụ… Các trường hợp vi phạm đã được lực lượng quản lý đê phối hợp với địa phương và lực lượng chức năng lập biên bản vi phạm hành chính, kiến nghị xử lý… Tuy nhiên, kết quả xử lý vẫn còn thiếu kiên quyết, mới có bảy vụ việc được xử lý dứt điểm.
Theo Phòng Nông nghiệp huyện An Dương, trên địa bàn huyện có sáu tuyến đê với tổng chiều dài hơn 48 km. Trong đó, bốn tuyến đê quan trọng gồm gần 15 km đê cấp 2 hữu sông Cấm; 20 km đê cấp 3 tả Lạch Tray; 1,5 km đê cấp 4 hữu Tam Bạc, 1 km đê sông đào Lạch Tray và ba tuyến đê bao dài hơn 11 km.
Với sự phát triển mạnh các thành phần kinh tế và tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh, nhiều dự án triển khai trên địa bàn, nhu cầu sử dụng vật liệu xây dựng các công trình, dự án ngày càng lớn, là một trong những nguyên nhân gia tăng tình trạng vi phạm pháp luật về đê điều trên địa bàn huyện. Các hình thức vi phạm chủ yếu là xây dựng công trình, nhà xưởng, vật kiến trúc, tôn cao mở rộng mặt bằng, đào đắp nuôi trồng thủy sản, lập trang trại, tập kết vật liệu xây dựng trong hành lang bảo vệ đê điều, bãi sông...
Trên địa bàn quận Lê Chân, các trường hợp vi phạm chủ yếu ở khu vực bãi bồi ven sông Lạch Tray thuộc địa bàn phường Vĩnh Niệm. Tại đây, các hộ dân thuê đất của Ủy ban nhân dân phường Vĩnh Niệm và của Ủy ban nhân dân quận Lê Chân để nuôi trồng thủy sản.
Hiện nay có 38 trường hợp sử dụng 25,57 ha, gồm tám trường hợp ký hợp đồng với Ủy ban nhân dân phường sử dụng 5,3 ha; 24 trường hợp ký hợp đồng với Ủy ban nhân dân quận sử dụng 17,87 ha và có sáu trường hợp không ký hợp đồng vẫn sử dụng 2,41 ha… Hiện phần lớn diện tích nêu trên không còn sử dụng nuôi trồng thủy sản mà đã được các hộ tự ý san lấp mặt bằng, trồng cây, chăn nuôi gia súc, dựng chòi trông coi…
Tại quận Hải An, các vụ vi phạm về đê điều xảy ra chủ yếu trên địa bàn phường Tràng Cát. Theo thống kê của Phòng Kinh tế quận Hải An, từ năm 2018 đến nay đã có tới 11 vụ vi phạm lấn chiếm bãi sông, xây dựng các công trình kiên cố trên khu vực đầm bãi nuôi trồng thủy sản. Đáng chú ý, nhiều trường hợp sử dụng diện tích thuê nuôi trồng thủy sản, nhưng hết hạn hợp đồng thuê từ lâu đã tự ý san lấp, xây dựng công trình và mua bán, chuyển nhượng cho nhiều người. Các trường hợp được chuyển nhượng đã thực hiện san lấp, xây dựng công trình tràn lan…
Ủy ban nhân dân các quận, huyện và Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã ban hành 31 quyết định xử phạt vi phạm hành chính về lĩnh vực đê điều, đất đai. Tuy nhiên, trong số đó, đến ngày 12/7, mới có bảy vụ việc được xử lý dứt điểm; trong đó, huyện An Dương xử lý dứt điểm được năm vụ việc, quận Hải An xử lý dứt điểm được hai vụ việc.
Liên quan đến việc xử lý vi phạm về đê điều trên địa bàn thành phố, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Nguyễn Văn Tùng vừa có chỉ đạo yêu cầu ủy ban nhân dân các quận, huyện khẩn trương rà soát, xử lý nghiêm, dứt điểm các hành vi vi phạm trên địa bàn quản lý theo thẩm quyền và quy định của pháp luật, hoàn thành trong tháng 8/2023.
Cùng với đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố yêu cầu kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm và xử lý theo thẩm quyền đối với tập thể, cá nhân không thực hiện nhiệm vụ xử phạt vi phạm hành chính khi nhận được kiến nghị xử lý của cơ quan quản lý đê điều. Thành phố sẽ xem xét, kiểm điểm trách nhiệm của chủ tịch ủy ban nhân dân các quận, huyện nếu không thực hiện nghiêm việc xử lý các vi phạm còn tồn tại và để các vi phạm mới phát sinh không được xử lý kịp thời, hiệu quả.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố cũng yêu cầu các địa phương và các ngành liên quan tập trung kiểm tra, rà soát việc quản lý, sử dụng đất bãi bồi ven sông, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật đất đai, xây dựng công trình trái phép; cương quyết thu hồi phần diện tích đất lấn, chiếm, sử dụng sai mục đích theo thẩm quyền và quy định của pháp luật.
Lãnh đạo thành phố giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ động phối hợp với các địa phương trong việc xử lý dứt điểm các hành vi vi phạm pháp luật về đê điều; khẩn trương tổ chức khảo sát, thực hiện cắm mốc chỉ giới hành lang bảo vệ đê trên địa bàn thành phố theo quy định; chỉ đạo Thanh tra Sở tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra định kỳ, đột xuất việc thực hiện các quy định của pháp luật về quản lý, bảo vệ đê điều tại các địa phương trên địa bàn thành phố. Bên cạnh đó, các ngành và các địa phương cần tăng cường công tác tuyên truyền các quy định của pháp luật về đê điều; vận động, thuyết phục các trường hợp vi phạm tự giác tháo dỡ công trình vi phạm.
