Một số khu vực trong thành phố ghi nhận chỉ số AQI như trạm Quảng Khánh có AQI ở mức 295, trạm Hai Bà Trưng ở mức 250 và xã Hạ Bằng AQI ở mức 222. Nhiều khu vực khác ở nội thành như Thanh Xuân, Tây Hồ, Vĩnh Tuy chỉ số ô nhiễm cũng ở mức độ có hại cho sức khỏe người dân. Trước đó, đã có nhiều lần, Hà Nội nằm trong số 10 thành phố có mức độ ô nhiễm không khí nhất thế giới.
Nguyên nhân gây ô nhiễm không khí ở Hà Nội là do khí thải của hàng triệu phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch, các hoạt động xây dựng, chỉnh trang đô thị diễn ra nhiều hơn, tình trạng đốt rơm rạ, đốt vàng mã...
Ngoài ra, thời tiết mùa đông ít mưa, lặng gió, khí thải ít có điều kiện khuếch tán mà tích tụ ở tầng thấp kéo dài, gây ô nhiễm không khí nghiêm trọng.
Trong những năm qua, thành phố Hà Nội đã có rất nhiều giải pháp nhằm giảm thiểu tình trạng ô nhiễm không khí như: giảm bụi, quản lý phế thải đối với các công trình xây dựng; loại bỏ bếp than tổ ong; cấm đốt rơm rạ, phụ phẩm cây trồng; quy định vùng phát thải thấp, với trọng tâm khuyến khích ô-tô, xe máy sử dụng điện, hạn chế phương tiện sử dụng xăng, dầu…
Mới nhất, Thành ủy Hà Nội đề ra chương trình thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ 18, nhiệm kỳ 2025-2030, trong đó quyết tâm giải quyết dứt điểm ô nhiễm môi trường nước và không khí.
Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội yêu cầu các ban, sở, ngành, địa phương tăng cường thực hiện các biện pháp cấp bách về kiểm soát ô nhiễm không khí.
Thành phố đã lên lộ trình và danh sách các cơ sở sản xuất công nghiệp trong nội đô phải di dời, giao Sở Xây dựng giám sát chặt chẽ các chủ đầu tư và nhà thầu, 100% công trường xây dựng phải thực hiện biện pháp che chắn, rửa xe và phun sương giảm bụi; các công trình quy mô trên 10.000m2 bắt buộc phải lắp đặt hệ thống giám sát bụi tự động và bổ sung vật liệu che phủ ngăn phát tán bụi ra môi trường...
Cảnh sát giao thông và Cảnh sát môi trường tăng cường kiểm tra, xử lý các phương tiện quá niên hạn, xả khói đen và xe chở vật liệu không che chắn, làm rơi vãi ra môi trường.
Các địa phương tăng tần suất quét đường, hút bụi, rửa đường; kiểm soát và xử lý việc đốt chất thải rắn sinh hoạt, đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp không đúng quy định. Thành phố ứng dụng công nghệ để giám sát, phát hiện và xử lý nghiêm các hoạt động đốt rác, đốt rơm rạ và phụ phẩm nông nghiệp trái phép.
Mặc dù vậy, hiệu quả các biện pháp giảm ô nhiễm của Hà Nội chưa đạt được yêu cầu như mong muốn.
Để giải bài toán kiểm soát ô nhiễm không khí, cùng với các giải pháp cấp bách đang triển khai, thành phố Hà Nội cần ưu tiên nghiên cứu, nâng cao chất lượng nghiên cứu về nguồn phát thải.
Việc nghiên cứu khoa học sẽ tạo cơ sở để có giải pháp cắt giảm nguồn phát thải gây ô nhiễm phù hợp.
Bên cạnh đó, thành phố cần thẳng thắn nhìn nhận một số hạn chế. Thí dụ, việc xử lý một số hoạt động gây ô nhiễm còn chưa thực sự nghiêm.
Điển hình như không ít công trường xây dựng, xe vận chuyển vật liệu, chất thải xây dựng... chỉ che chắn qua loa, đại khái nhưng chưa bị xử lý; việc xử lý xe cơ giới gây phát thải vượt mức cho phép cũng chưa chặt chẽ...
Chỉ khi kết hợp nghiên cứu bài bản, thực hiện nghiêm túc các giải pháp thì mới có cơ sở vững chắc để giảm ô nhiễm.
Hà Nội từng có những dòng sông ô nhiễm, nhưng quá trình hồi sinh sông Tô Lịch cho thấy, một khi cấp ủy, chính quyền nghiêm túc huy động lực lượng vào cuộc một cách khoa học, bài bản, môi trường các dòng sông, nhất là sông Tô Lịch đã được cải thiện, đáp ứng nguyện vọng của nhân dân.
Bài học kinh nghiệm từ xử lý ô nhiễm sông hồ cần áp dụng để xử lý ô nhiễm không khí.
