Một người thợ cao tuổi khắc hoa văn lên sản phẩm gốm Biên Hòa.
Một người thợ cao tuổi khắc hoa văn lên sản phẩm gốm Biên Hòa.

Gốm Biên Hòa chỉ còn lại sự hào quang của quá khứ

Gốm Biên Hòa hình thành và phát triển xuất phát từ sự giao thoa của các dòng gốm Việt, Chăm, Hoa trên địa bàn, cộng với kỹ thuật tạo tác, pha chế men mầu của phương Tây nên ở khu vực phía nam không nơi sánh được. Thậm chí, trong nghệ thuật làm gốm ở Việt Nam, chỉ có mầu men tại Biên Hòa có danh xưng quốc tế là Vert de Bienhoa. Tuy nhiên, những hào quang quá khứ đang dần biến mất với gốm Biên Hòa qua năm tháng.

Theo lịch sử ghi lại, từ thế kỷ 17, nghề thủ công gốm đã xuất hiện và hình thành tại Cù Lao Phố (Biên Hòa-Đồng Nai) do cư dân bản địa và người Việt, người Hoa vào khai khẩn.

Đến nửa cuối thế kỷ 19, nhiều lò gốm Tân Vạn hình thành do số thợ gốm người Hoa phải di chuyển qua bên kia sông sau khi Cù lao Phố bị tàn phá những năm trước.

Sau đó, năm 1903, Trường Mỹ nghệ thực hành Biên Hòa (nay là Trường Cao đẳng Trang trí mỹ thuật Đồng Nai) được người Pháp thành lập và một trong những hiệu trưởng của trường là ông Robert Balick đã tạo được nét đặc trưng, hướng đi riêng của gốm Biên Hòa như ngày nay.

Đó là, những sản phẩm gốm trang trí nhiều mầu, chạm khắc chi tiết hoa văn. Cũng vì thế mà sau này, Trường Mỹ nghệ thực hành Biên Hòa đã đào tạo được nhiều thế hệ nghệ nhân gốm nổi tiếng; qua đó, giúp nghề gốm mỹ nghệ Biên Hòa phát triển rất mạnh từ những năm 60 của thế kỷ 20.

Thế nhưng, những hào quang quá khứ cũng nhanh chóng biến mất với gốm Biên Hòa trong hơn 20 năm qua. Số lao động nghề gốm ở các cơ sở tại Biên Hòa đều đã lớn tuổi, chưa có lao động thay thế theo kiểu người đi trước truyền nghề cho người đi sau.

Thợ gốm thực hiện công đoạn tạo hình sản phẩm.

Thợ gốm thực hiện công đoạn tạo hình sản phẩm.

Sản xuất gốm trang trí để xuất khẩu ở Biên Hòa.

Sản xuất gốm trang trí để xuất khẩu ở Biên Hòa.

Số lao động làm gốm tại các cơ sở ở Biên Hòa ngày càng ít do thu nhập không cao, trong khi đòi hỏi kỹ năng nghề cao.

Số lao động làm gốm tại các cơ sở ở Biên Hòa ngày càng ít do thu nhập không cao, trong khi đòi hỏi kỹ năng nghề cao.

Sau khi hoàn thiện các công đoạn, sản phẩm được đưa vào lò để nung.

Sau khi hoàn thiện các công đoạn, sản phẩm được đưa vào lò để nung.

Sản phẩm gốm Biên Hòa hoàn chỉnh sau khi kết thúc nung.

Sản phẩm gốm Biên Hòa hoàn chỉnh sau khi kết thúc nung.


Sản phẩm gốm mỹ nghệ dòng đất trắng trang trí mới ra lò.

Sản phẩm gốm mỹ nghệ dòng đất trắng trang trí mới ra lò.

Doanh nghiệp này từng đứng tốp 3 ở phía nam về xuất khẩu gốm mỹ nghệ dòng đất trắng đặc trưng của gốm Biên Hòa, nhưng đang đứng trước nhiều khó khăn do ảnh hưởng thị trường.

Doanh nghiệp này từng đứng tốp 3 ở phía nam về xuất khẩu gốm mỹ nghệ dòng đất trắng đặc trưng của gốm Biên Hòa, nhưng đang đứng trước nhiều khó khăn do ảnh hưởng thị trường.

Cơ sở sản xuất gốm loại tượng thú để đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu.

Cơ sở sản xuất gốm loại tượng thú để đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu.

Công đoạn tạo hình tượng thú tại một cơ sở sản xuất gốm dòng đất trắng ở Biên Hòa.

Công đoạn tạo hình tượng thú tại một cơ sở sản xuất gốm dòng đất trắng ở Biên Hòa.

Thợ gốm có nhiều năm kinh nghiệm đang chạm khắc hoa văn lên sản phẩm.

Thợ gốm có nhiều năm kinh nghiệm đang chạm khắc hoa văn lên sản phẩm.

Thợ gốm Biên Hòa thực hiện khâu chấm men.

Thợ gốm Biên Hòa thực hiện khâu chấm men.

Dòng tượng thú ngày càng được nhiều cơ sở gốm ở Biên Hòa làm để đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu.

Dòng tượng thú ngày càng được nhiều cơ sở gốm ở Biên Hòa làm để đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu.

Sản phẩm dòng gốm đất trắng là một trong những đặc trưng của gốm Biên Hòa.

Sản phẩm dòng gốm đất trắng là một trong những đặc trưng của gốm Biên Hòa.

Gốm Biên Hòa đang hào quang một thời đang dần biến mất qua năm tháng.

Gốm Biên Hòa đang hào quang một thời đang dần biến mất qua năm tháng.

Hơn 25 năm trước, tỉnh Đồng Nai đã quy hoạch và xây dựng một cụm công nghiệp gốm sứ Tấn Hạnh với hơn 30ha, chuyên sản xuất gốm để kêu gọi các cơ sở, doanh nghiệp di dời vào. Thế nhưng, qua thời gian hoạt động các doanh nghiệp nơi đây đang gặp nhiều vướng mắc cần sự đồng hành của các cấp chính quyền.

Hơn 25 năm trước, tỉnh Đồng Nai đã quy hoạch và xây dựng một cụm công nghiệp gốm sứ Tấn Hạnh với hơn 30ha, chuyên sản xuất gốm để kêu gọi các cơ sở, doanh nghiệp di dời vào. Thế nhưng, qua thời gian hoạt động các doanh nghiệp nơi đây đang gặp nhiều vướng mắc cần sự đồng hành của các cấp chính quyền.

Có thể bạn quan tâm

Đồng chí Quế Đình Nguyên, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ các cơ quan Đảng Trung ương, Phó Tổng Biên tập tiếp đoàn công tác thành phố Hà Nội do đồng chí Trần Thế Cương, Ủy viên Ban thường vụ thành ủy Hà Nội, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội làm Trưởng đoàn. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

[Ảnh] Tiếp tục phát huy vị thế đồng hành tuyên truyền hiệu quả giữa Báo Nhân Dân và các cơ quan, đơn vị

Chiều 17/6, hướng tới kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2026), các cơ quan, đơn vị đã đến chúc mừng tập thể lãnh đạo, phóng viên, biên tập viên, cộng tác viên và người lao động toàn thể Báo Nhân Dân, chúc Báo tiếp tục phát huy là đơn vị đồng hành tin cậy trong công tác thông tin, tuyên truyền.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại cuộc làm việc. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Thường trực Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam

Chiều 17/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Thường trực Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030-2130) và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Bãi biển Cổ Thạch với bờ biển trải đá 7 màu tự nhiên

[Ảnh] Khám phá bãi biển có kiến tạo địa chất độc đáo bậc nhất miền trung

Bãi biển Cổ Thạch (tỉnh Lâm Đồng) sở hữu bãi đá bảy màu mang giá trị địa chất độc đáo cùng nhịp sống vạn chài hiền hòa, tĩnh lặng. Nếu bạn đang tìm kiếm một điểm đến ngắn ngày, tránh xa khói bụi đô thị và tận mắt quan sát rạn đá cổ triệu năm tuổi, hãy xếp Cổ Thạch vào lịch trình xê dịch sắp tới. 

Đoàn lãnh đạo, cán bộ Viện Kiểm sát nhân dân tối cao thăm, chúc mừng Báo Nhân Dân.

Các cơ quan, đơn vị chúc mừng Báo Nhân Dân nhân dịp 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

Chiều 16/6, nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, nhiều cơ quan, đơn vị và địa phương đã đến thăm, chúc mừng Báo Nhân Dân, ghi nhận những đóng góp của Báo trong công tác thông tin, tuyên truyền, góp phần đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với bạn đọc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại cuộc làm việc. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì làm việc với ngành Giáo dục và Đào tạo

Sáng 15/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì làm việc với ngành Giáo dục và Đào tạo và các cơ quan liên quan về công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027; kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Thủ tướng Lê Minh Hưng với các đồng chí lãnh đạo thành phố Đồng Nai.

[Ảnh] Thủ tướng Lê Minh Hưng làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai

Chiều 13/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai về tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội và mục tiêu tăng trưởng “2 con số”, giải ngân vốn đầu tư công, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm quốc phòng, an ninh, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Nụ cười rạng rỡ trên môi các sĩ tử sau khi hoàn thành 2 ngày thi.

[Ảnh] Nhìn lại những khoảnh khắc đáng nhớ về kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông 2026

Những cái ôm ấm áp từ người thân, lời cổ vũ, khích lệ từ bạn bè... luôn là nguồn động viên to lớn giúp các sĩ tử vượt qua kỳ thi tốt nghiệp không ít cam go, căng thẳng. Chính sự yêu thương, tin tưởng ấy đã xoa dịu những lo âu, biến áp lực thành động lực mạnh mẽ để các em hoàn thành thật tốt 2 ngày thi vừa qua.

Nằm ở vùng biển phía đông đảo Phú Quý, Bãi Cạn là khu vực rạn san hô có mực nước tương đối nông và hiền hòa.

[Ảnh] "Thỏi nam châm" hút khách của đặc khu Phú Quý

Nằm ở phía đông đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng), Bãi Cạn từng là nơi neo đậu tàu thuyền quen thuộc của ngư dân làng chài. Thế nhưng, bằng sự nhạy bén và khát vọng đổi mới du lịch của những người trẻ tuổi, khu vực này đang vươn mình lột xác, trở thành "thỏi nam châm" thu hút hàng vạn du khách mỗi năm. 

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu chỉ đạo tại cuộc làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội.

[Ảnh] Thủ tướng Lê Minh Hưng làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội

Chiều 11/6, tại Hà Nội, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội và mục tiêu tăng trưởng “2 con số”, giải ngân vốn đầu tư công, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm quốc phòng, an ninh, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc...