Một người thợ cao tuổi khắc hoa văn lên sản phẩm gốm Biên Hòa.
Một người thợ cao tuổi khắc hoa văn lên sản phẩm gốm Biên Hòa.

Gốm Biên Hòa chỉ còn lại sự hào quang của quá khứ

Gốm Biên Hòa hình thành và phát triển xuất phát từ sự giao thoa của các dòng gốm Việt, Chăm, Hoa trên địa bàn, cộng với kỹ thuật tạo tác, pha chế men mầu của phương Tây nên ở khu vực phía nam không nơi sánh được. Thậm chí, trong nghệ thuật làm gốm ở Việt Nam, chỉ có mầu men tại Biên Hòa có danh xưng quốc tế là Vert de Bienhoa. Tuy nhiên, những hào quang quá khứ đang dần biến mất với gốm Biên Hòa qua năm tháng.

Theo lịch sử ghi lại, từ thế kỷ 17, nghề thủ công gốm đã xuất hiện và hình thành tại Cù Lao Phố (Biên Hòa-Đồng Nai) do cư dân bản địa và người Việt, người Hoa vào khai khẩn.

Đến nửa cuối thế kỷ 19, nhiều lò gốm Tân Vạn hình thành do số thợ gốm người Hoa phải di chuyển qua bên kia sông sau khi Cù lao Phố bị tàn phá những năm trước.

Sau đó, năm 1903, Trường Mỹ nghệ thực hành Biên Hòa (nay là Trường Cao đẳng Trang trí mỹ thuật Đồng Nai) được người Pháp thành lập và một trong những hiệu trưởng của trường là ông Robert Balick đã tạo được nét đặc trưng, hướng đi riêng của gốm Biên Hòa như ngày nay.

Đó là, những sản phẩm gốm trang trí nhiều mầu, chạm khắc chi tiết hoa văn. Cũng vì thế mà sau này, Trường Mỹ nghệ thực hành Biên Hòa đã đào tạo được nhiều thế hệ nghệ nhân gốm nổi tiếng; qua đó, giúp nghề gốm mỹ nghệ Biên Hòa phát triển rất mạnh từ những năm 60 của thế kỷ 20.

Thế nhưng, những hào quang quá khứ cũng nhanh chóng biến mất với gốm Biên Hòa trong hơn 20 năm qua. Số lao động nghề gốm ở các cơ sở tại Biên Hòa đều đã lớn tuổi, chưa có lao động thay thế theo kiểu người đi trước truyền nghề cho người đi sau.

Thợ gốm thực hiện công đoạn tạo hình sản phẩm.

Thợ gốm thực hiện công đoạn tạo hình sản phẩm.

Sản xuất gốm trang trí để xuất khẩu ở Biên Hòa.

Sản xuất gốm trang trí để xuất khẩu ở Biên Hòa.

Số lao động làm gốm tại các cơ sở ở Biên Hòa ngày càng ít do thu nhập không cao, trong khi đòi hỏi kỹ năng nghề cao.

Số lao động làm gốm tại các cơ sở ở Biên Hòa ngày càng ít do thu nhập không cao, trong khi đòi hỏi kỹ năng nghề cao.

Sau khi hoàn thiện các công đoạn, sản phẩm được đưa vào lò để nung.

Sau khi hoàn thiện các công đoạn, sản phẩm được đưa vào lò để nung.

Sản phẩm gốm Biên Hòa hoàn chỉnh sau khi kết thúc nung.

Sản phẩm gốm Biên Hòa hoàn chỉnh sau khi kết thúc nung.


Sản phẩm gốm mỹ nghệ dòng đất trắng trang trí mới ra lò.

Sản phẩm gốm mỹ nghệ dòng đất trắng trang trí mới ra lò.

Doanh nghiệp này từng đứng tốp 3 ở phía nam về xuất khẩu gốm mỹ nghệ dòng đất trắng đặc trưng của gốm Biên Hòa, nhưng đang đứng trước nhiều khó khăn do ảnh hưởng thị trường.

Doanh nghiệp này từng đứng tốp 3 ở phía nam về xuất khẩu gốm mỹ nghệ dòng đất trắng đặc trưng của gốm Biên Hòa, nhưng đang đứng trước nhiều khó khăn do ảnh hưởng thị trường.

Cơ sở sản xuất gốm loại tượng thú để đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu.

Cơ sở sản xuất gốm loại tượng thú để đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu.

Công đoạn tạo hình tượng thú tại một cơ sở sản xuất gốm dòng đất trắng ở Biên Hòa.

Công đoạn tạo hình tượng thú tại một cơ sở sản xuất gốm dòng đất trắng ở Biên Hòa.

Thợ gốm có nhiều năm kinh nghiệm đang chạm khắc hoa văn lên sản phẩm.

Thợ gốm có nhiều năm kinh nghiệm đang chạm khắc hoa văn lên sản phẩm.

Thợ gốm Biên Hòa thực hiện khâu chấm men.

Thợ gốm Biên Hòa thực hiện khâu chấm men.

Dòng tượng thú ngày càng được nhiều cơ sở gốm ở Biên Hòa làm để đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu.

Dòng tượng thú ngày càng được nhiều cơ sở gốm ở Biên Hòa làm để đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu.

Sản phẩm dòng gốm đất trắng là một trong những đặc trưng của gốm Biên Hòa.

Sản phẩm dòng gốm đất trắng là một trong những đặc trưng của gốm Biên Hòa.

Gốm Biên Hòa đang hào quang một thời đang dần biến mất qua năm tháng.

Gốm Biên Hòa đang hào quang một thời đang dần biến mất qua năm tháng.

Hơn 25 năm trước, tỉnh Đồng Nai đã quy hoạch và xây dựng một cụm công nghiệp gốm sứ Tấn Hạnh với hơn 30ha, chuyên sản xuất gốm để kêu gọi các cơ sở, doanh nghiệp di dời vào. Thế nhưng, qua thời gian hoạt động các doanh nghiệp nơi đây đang gặp nhiều vướng mắc cần sự đồng hành của các cấp chính quyền.

Hơn 25 năm trước, tỉnh Đồng Nai đã quy hoạch và xây dựng một cụm công nghiệp gốm sứ Tấn Hạnh với hơn 30ha, chuyên sản xuất gốm để kêu gọi các cơ sở, doanh nghiệp di dời vào. Thế nhưng, qua thời gian hoạt động các doanh nghiệp nơi đây đang gặp nhiều vướng mắc cần sự đồng hành của các cấp chính quyền.

Có thể bạn quan tâm

Cử tri Tổ bầu cử số 21 thuộc Đơn vị bầu cử số 7, phường Tây Hồ, Hà Nội.

[Ảnh] Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng cử tri bỏ phiếu bầu cử tại phường Tây Hồ, Hà Nội

Sáng 15/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Phu nhân thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, bỏ phiếu lựa chọn những người xứng đáng nhất làm đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 tại Tổ bầu cử số 21 thuộc Đơn vị bầu cử số 7, phường Tây Hồ, Hà Nội.

Đồng chí Phạm Thúy Chinh - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế tài chính Quốc hội và đồng chí Bùi Trung Kiên - Phó Cục trưởng Cục Quản trị Văn phòng Quốc hội bỏ phiếu tại khu vực bỏ phiếu số 23, phường Thanh Xuân.

[Ảnh] Cử tri các phường Thanh Xuân, Khương Đình hân hoan tham gia Ngày hội non sông

Ngay từ sáng sớm ngày 15/3, cử tri các phường Thanh Xuân và Khương Đình đã tham gia bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, thể hiện quyền làm chủ của nhân dân trong việc lựa chọn những đại biểu tiêu biểu đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân.

Tổng Bí thư Tô Lâm và Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tại khu vực bỏ phiếu số 2, phường Ba Đình, thành phố Hà Nội. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

[Ảnh] Tổng Bí thư Tô Lâm và Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú bỏ phiếu tại phường Ba Đình, thành phố Hà Nội

Sáng 15/3, tại khu vực bỏ phiếu số 2, phường Ba Đình, thành phố Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm đến từ rất sớm để thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân của mình. Tổng Bí thư thân mật nói chuyện với các cử tri, cùng vào hội trường dự khai mạc, nghe Ban tổ chức phổ biến Quy chế phòng bỏ phiếu và tiến hành các thủ tục theo quy định.

Chủ tịch nước Lương Cường bỏ phiếu bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

[Ảnh] Chủ tịch nước Lương Cường bỏ phiếu bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031

Hòa chung không khí tưng bừng, phấn khởi của ngày hội bầu cử, sáng 15/3, Chủ tịch nước Lương Cường dự Lễ khai mạc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 và bỏ phiếu bầu cử tại khu vực bỏ phiếu số 26, phường Hoàn Kiếm (thành phố Hà Nội).

Ngày 16/8/1945, hơn 60 đại biểu dự Quốc dân Đại hội do Mặt trận Việt Minh triệu tập ở đình Tân Trào (Tuyên Quang) quyết định Tổng khởi nghĩa. Trong ảnh: Đình Tân Trào, nơi diễn ra Quốc dân đại hội- tiền thân của Quốc hội Việt Nam.

[Ảnh] Quốc hội qua các nhiệm kỳ

Ngày 6/1/1946, bằng phương thức bầu cử dân chủ, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín, nhân dân ta đã bầu ra Quốc hội đầu tiên, đánh dấu bước phát triển mới của Nhà nước Việt Nam độc lập. 

Thủ tướng Phạm Minh Chính trao Quyết định cho đồng chí Trần Hồng Thái giữ chức Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

[Ảnh] Thủ tướng Phạm Minh Chính trao Quyết định bổ nhiệm Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam

Chiều 12/3, tại Hà Nội, Bí thư Đảng ủy Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã trao Quyết định bổ nhiệm đồng chí Trần Hồng Thái, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Thường trực Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, giữ chức Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Quy trình hướng dẫn cử tri bỏ phiếu được thực hành nhằm bảo đảm đúng quy định trong ngày bầu cử.

[Ảnh] Vận hành thử quy trình bầu cử tại các khu vực bỏ phiếu phường Đống Đa (Hà Nội)

Sáng 12/3, Ban bầu cử số 6 phường Đống Đa (Thành phố Hà Nội) tổ chức kiểm tra, rà soát và chạy thử nghiệm quy trình bỏ phiếu tại Khu vực bỏ phiếu số 22. Các ban bầu cử của phường tập trung rà soát, đánh giá tiến độ chuẩn bị tại từng khu vực bỏ phiếu, bảo đảm các điều kiện tốt nhất trước ngày bầu cử.

Tại tổ bầu cử số 2, khu vực 13 xã Thuận An (Thành phố Hà Nội) mọi công tác chuẩn bị cho "Ngày hội non sông" đã sẵn sàng.

[Ảnh] Hà Nội sẵn sàng cho "Ngày hội non sông"

Những ngày này, tại nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội, công tác chuẩn bị cho ngày bầu cử được triển khai khẩn trương, nghiêm túc. Từ việc trang trí khu vực bỏ phiếu, niêm yết danh sách cử tri, kiểm tra hòm phiếu đến bảo đảm an ninh trật tự... đều được hoàn tất, sẵn sàng cho ngày hội lớn của toàn dân.

Tổng Bí thư Tô Lâm trao Quyết định thành lập Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2026-2031. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

[Ảnh] Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì Hội nghị công bố quyết định của Bộ Chính trị thành lập Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2026-2031

Sáng 10/3, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì Hội nghị công bố quyết định của Bộ Chính trị thành lập Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2026-2031. Cùng dự có đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư.