Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Chính trị

Gỡ khó tiếp cho xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Nhằm giảm bớt nỗi đau thương mất mát của hàng vạn gia đình liệt sĩ chưa tìm thấy phần mộ người thân hy sinh trong chiến tranh, ngày 14/1/2013, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 150/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin” (Đề án 150).
Đưa tiễn các anh về với đất mẹ. (Ảnh: HỮU NGHĨA)
Đưa tiễn các anh về với đất mẹ. (Ảnh: HỮU NGHĨA)

Đây là quyết định quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc của Đảng, Nhà nước.

Từ khi ban hành Đề án 150, việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được thực hiện bằng hai phương pháp: giám định gen và thực chứng. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, kết quả mang lại còn rất thấp so với yêu cầu thực tế.

Đối với việc giám định gene, do hài cốt liệt sĩ chôn cất lâu năm đã phân hủy, nhiều hài cốt thực hiện di chuyển một số lần, nên phần lớn không bảo đảm chất lượng cho việc xét nghiệm ADN; thân nhân liệt sĩ tuổi cao, sức yếu, nhiều trường hợp đã mất cho nên khó xác định mối quan hệ huyết thống.

Năm 2023, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội tiếp nhận 5.505 mẫu hài cốt liệt sĩ và mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, trong đó 2.223 mẫu hài cốt liệt sĩ chất lượng kém, không thể phân tích ADN. Trong số 2.832 mẫu đã chuyển đến các cơ quan giám định, chỉ có 202 mẫu thân nhân liệt sĩ. Kết quả năm 2023, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội chỉ xác định được danh tính 9 hài cốt liệt sĩ, báo tin cho thân nhân và thông tin trên bia mộ.

Cũng trong năm 2023, bằng phương pháp thực chứng, cả nước xác định được danh tính 251 hài cốt liệt sĩ, kết quả cao hơn nhiều so với phương pháp giám định gen. Tuy nhiên, việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng thực chứng cũng đang gặp nhiều khó khăn, như: thiếu thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ; việc giải mã ký hiệu, phiên hiệu các đơn vị chưa đầy đủ; hồ sơ lưu trữ, sơ đồ an táng các liệt sĩ, nhân chứng lịch sử phần lớn đã mất nên việc rà soát, đối chiếu, kiểm chứng thông tin để khớp nối rất khó khăn.

Bên cạnh đó, Nghị định 131/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 (Nghị định số 131) chỉ quy định xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thiếu thông tin và chưa có thông tin, cho nên những mộ sai thông tin hoặc vừa sai vừa thiếu thông tin so với thông tin trong hồ sơ gốc của liệt sĩ không được cơ quan chức năng tiến hành thủ tục xác định danh tính liệt sĩ.

Đơn cử, từ ngày 30/8/2022, Trung tâm MARIN thuộc Hội Bảo trợ tư pháp cho người nghèo Việt Nam đã tiếp nhận 9 hồ sơ của 9 thân nhân liệt sĩ nguyên quán Hà Tây (nay là Hà Nội) về việc ủy quyền xác định hài cốt liệt sĩ còn sai và thiếu thông tin tại 7 nghĩa trang thuộc 6 tỉnh trong nước.

Trung tâm MARIN đã tiến hành thu thập, thông tin, chứng cứ, tài liệu, bằng phương pháp thực chứng xác định được danh tính của các liệt sĩ. Tuy nhiên, Sở Lao động-Thương binh và Xã hội Hà Nội đã có công văn trả lời không thực hiện việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ theo đề nghị của trung tâm vì Nghị định số 131 không quy định đối với các trường hợp thông tin trên bia mộ liệt sĩ có sự sai lệch so với thông tin trong hồ sơ gốc của liệt sĩ.

Do chưa có hướng dẫn cụ thể về phương pháp và căn cứ thực chứng cho nên mỗi đơn vị, địa phương lại có cách hiểu khác nhau, dẫn đến trường hợp các liệt sĩ cùng đơn vị, cùng ngày và cùng nơi hy sinh, mộ cùng thiếu và sai thông tin, nhưng có liệt sĩ được xác định danh tính hài cốt, còn liệt sĩ ở địa phương khác lại không được xác định. Vì vậy, thân nhân liệt sĩ chỉ có thể đến thăm viếng, mà không thể làm thủ tục để nhận phần mộ người thân của gia đình mình.

Từ tháng 7/2018, thân nhân liệt sĩ có thể truy cập website: thongtinlietsi.gov.vn để tìm kiếm hình ảnh bia mộ liệt sĩ tại gần 3.000 nghĩa trang liệt sĩ trong cả nước.

Bên cạnh đó, tại website: chinhsachquandoi.gov.vn, Cục Chính sách-Tổng cục Chính trị cũng đăng tải thông tin trích lục hơn 100.000 quân nhân hy sinh trong chiến tranh. Đây là nguồn dữ liệu rất quý giá đối với các thân nhân liệt sĩ trong hành trình tìm kiếm phần mộ người thân. Tuy nhiên, cả hai trang web này đều chưa cập nhật đầy đủ thông tin liệt sĩ, hình ảnh bia mộ tại nghĩa trang liệt sĩ, trích lục hồ sơ quân nhân. Việc truy cập vào hai trang web này cũng thường bị gián đoạn, có lúc không thể truy cập được, gây cản trở việc tìm kiếm thông tin liệt sĩ, mộ liệt sĩ.

Để thuận tiện cho thân nhân liệt sĩ tra cứu thông tin liệt sĩ, mộ liệt sĩ, giảm bớt thời gian, công sức đi lại tìm kiếm, bên cạnh việc khắc phục sự cố về công nghệ, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, Bộ Quốc phòng cần nghiên cứu bổ sung đầy đủ thông tin liệt sĩ, hình ảnh bia mộ liệt sĩ, trích lục hồ sơ quân nhân hy sinh hoặc mất tin, mất tích trong chiến tranh, tạo sự liên thông dữ liệu giữa hai trang web kể trên.

Để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thiếu thông tin, sai thông tin, vừa sai vừa thiếu thông tin hoặc chưa có thông tin, cơ quan chức năng cần sớm xem xét, sửa đổi quy định tại Nghị định số 131; hoàn thiện quy trình xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, khắc phục những bất cập trong quá trình triển khai, thực hiện nhiệm vụ chính trị, mang ý nghĩa nhân văn này.

Anh Thơ

Tin liên quan

hài cốt liệt sĩ Đề án 150 thân nhân liệt sĩ

Có thể bạn quan tâm

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp nghe báo cáo phương án giao thành phố Hà Nội làm cơ quan chủ quản đầu tư một số dự án đường sắt quốc gia trên địa bàn. (Ảnh: VGP)

Hoạt động của lãnh đạo Đảng, Nhà nước ngày 25/6

Chiều 25/6, tại Trụ sở Chính phủ, đồng chí Phạm Gia Túc, chủ trì cuộc họp với Bộ Xây dựng, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và một số bộ, ngành, ủy ban của Quốc hội để nghe báo cáo phương án giao thành phố Hà Nội làm cơ quan chủ quản đầu tư một số dự án đường sắt quốc gia trên địa bàn.

Đảng ủy Bộ Tài chính trao Giải nhất Hội thi Báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi năm 2026 tặng báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi.

Nâng cao hiệu quả tuyên truyền và tổ chức thực hiện nghị quyết của Đảng

Hội thi Báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi toàn quốc năm 2026 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì đã trở thành hoạt động chính trị quan trọng, mở ra không khí thi đua sôi nổi, góp phần thúc đẩy hiện thực hóa mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp, nhiệm kỳ 2025-2030.

[Video] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm : Chấm dứt tình trạng dữ liệu phân tán, cát cứ và không tương thích

[Video] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm : Chấm dứt tình trạng dữ liệu phân tán, cát cứ và không tương thích

Chiều 25/6, tại Hà Nội, Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (Ban Chỉ đạo) tổ chức Phiên họp chuyên đề về công tác chuyển đổi số trong hệ thống chính trị. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng ban Chỉ đạo, chủ trì phiên họp.

[Video] Thời sự 24h ngày 25/6/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Đất nước đang cần thanh niên nghĩ rộng hơn, học nhanh hơn, làm tốt hơn, sống đẹp hơn, trách nhiệm hơn và cống hiến nhiều hơn

[Video] Thời sự 24h ngày 25/6/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Đất nước đang cần thanh niên nghĩ rộng hơn, học nhanh hơn, làm tốt hơn, sống đẹp hơn, trách nhiệm hơn và cống hiến nhiều hơn

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII; 1.255 hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập trong 6 tháng đầu năm 2026; Ngày mai (26/6), Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2, chính thức đi vào hoạt động; Đề xuất kéo dài miễn thuế với xăng dầu đến hết tháng 9.