Thành lập Trung tâm Nghiên cứu và ứng dụng phả học:

Giúp các dòng họ tìm lại gốc tích

* Thưa ông, đầu tuần này khi Trung tâm của ông thành lập cũng là lúc hơn một nghìn người thuộc chín dòng họ Đỗ ở xã Liên Khê, Khoái Châu, Hưng Yên kiến nghị lên ngành Tư pháp đòi "đổi họ" vì họ vốn không phải họ Đỗ. Ngành Tư pháp chưa có tiền lệ "giải quyết" những vụ việc rắc rối như thế này, nhưng đứng ở góc độ "phả học", ông thấy thế nào?  

 - Tôi không bất ngờ lắm về chuyện này. Nếu có điều kiện tôi sẽ khuyên các ông ấy không nên thay đổi làm gì, cho dù thay đổi là để trở về với họ gốc của mình. Về mặt phả học, thì việc dòng họ các ông ấy mấy trăm năm qua đổi họ cũng là chuyện bình thường. Các họ của nước ta thay đổi luôn luôn ấy chứ. Nhà Trần lên, người họ Lý phải đổi hết sang Nguyễn (vì kiêng tên bố nhà vua là Trần Lý). Họ Mạc sau thời làm vua, phải đổi sang họ Trình, họ Hoàng. Họ Đặng Vũ ở Xuân Trường, Nam Định (hậu duệ là tướng Đặng Vũ Hiệp, Giáo sư Đặng Vũ Khiêu), vốn là họ Vũ đấy chứ, nhưng vì làm con nuôi cho người họ Đặng từ thời xưa, mà đổi thành Đặng Vũ. Có họ Trần cũng đổi thành hai họ. Họ thứ nhất là họ Đặng Trần (có Đặng Trần Côn, tác giả Chinh phụ ngâm khúc), hậu duệ họ Đặng Trần bây giờ ở Chương Mỹ (Hà Tây). Họ thứ hai là họ Lý Trần (có danh nhân Lý Trần Quán). Nếu bây giờ người của các họ này đều nhất nhất muốn chuyên về họ cũ cho khỏi "đứt mạch" thì không biết sẽ ra sao. Cho nên tốt nhất là cứ để nguyên thế.  

* Mấy chục năm nay, chuyện việc chắp nối lại phả hệ tìm họ hàng rất mạnh mẽ. Các dòng họ lập được Ban liên lạc, soạn lại tộc phả (mà họ nào truy ra cũng có ông tổ là một vị vua!). Rồi ba năm trước, ông Lý Xương Căn ở tận bên Hàn Quốc cũng về dâng tộc phả nhận là hậu duệ đời thứ 31 của Lý Thái Tổ. Ông nhận thấy xu hướng này như thế nào?  

 - Mấy năm nay, tôi thấy đang có cả một cao trào chứ không chỉ phong trào tìm lại nguồn cội. Nhiều người đã đến tìm tôi để nhờ làm công việc này. Thường thì họ gặp rắc rối do gia phả bị gián đoạn (chỉ chép từ ba đến năm đời), những đời trước chỉ chép vài chữ, hoặc không có. Ví như có ông cụ họ Nguyễn ở Nghệ An, trong gia phả về những đời trước chỉ chép mỗi chữ "ở Trường Tân chạy loạn Hồ Quý Ly về". Ông cụ lặn lội ra Hà Nội hỏi Giáo sư Trần Bá Trí. Giáo sư Trí lại bảo đến tìm tôi. Tôi bảo cụ nên về Gia Lộc (Hải Dương) đến làng Gia Tân mà tìm, vì ngày xưa đấy là huyện Trường Tân. Ông cụ sau đó tìm được đến cảm ơn mãi. Thường thì để chắp nối phải có một vài chữ, một ít tích truyện hay một vài dấu vết nơi điền dã. Đó là căn cứ để lần tìm qua các sách cổ có liên quan.  

- Xin cảm ơn ông!

Có thể bạn quan tâm

Đại sứ Hà Hoàng Hải phát biểu khai mạc Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại thành phố Wroclaw. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan cung cấp)

Sôi động Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại thành phố Wroclaw, Ba Lan

Cùng với các hoạt động giao lưu văn hóa, giao lưu nhân dân được tổ chức tại Ba Lan, Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại thành phố Wroclaw là một trong những cách thức quan trọng, thiết thực góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác song phương Việt Nam-Ba Lan trong các lĩnh vực kinh tế-thương mại-đầu tư, du lịch.

Trưng bày sản phẩm thủ công truyền thống tại Trung tâm Triển lãm Văn hóa nghệ thuật Việt Nam. (Ảnh: NGỌC LIÊN)

Quà lưu niệm kể câu chuyện Việt Nam

Khi được đầu tư đúng hướng, mỗi món quà lưu niệm có thể trở thành điểm nhấn trong hành trình giới thiệu Việt Nam ra thế giới. Từ nguồn tài nguyên văn hóa phong phú kết hợp tư duy sáng tạo đương đại, những sản phẩm nhỏ bé ấy sẽ mang theo thông điệp về đất nước, con người và bản sắc Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

Tài năng piano Singapore ghi dấu ấn cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam.

Tài năng piano trẻ người Singapore ghi dấu ấn cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam

Tài năng piano trẻ người Singapore Toby Tan Kai Rong vừa có buổi biểu diễn ra mắt đầy ấn tượng trước giới mộ điệu Việt Nam. Trong lần đầu tiên này, Quán quân hạng mục Nghệ sĩ tại Cuộc thi và Liên hoan piano quốc tế Việt Nam đã hòa tấu cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, dưới sự dẫn dắt của nhạc trưởng Honna Tetsuji.

Nghệ nhân Lương Sơn Bạc gánh trên vai những chiếc đó bằng tre. Ảnh: LINH VŨ

Làng nghề đan đó Thủ Sĩ giữ hồn quê trong từng nan tre

Không còn khung cảnh tấp nập làm nghề như nhiều thập niên trước, nhưng ở làng đan đó Thủ Sĩ (xã Tân Hưng, Hưng Yên), những đôi bàn tay đã hằn dấu thời gian vẫn miệt mài bên từng nan tre. Với người dân nơi đây, giữ nghề không chỉ là giữ kế sinh nhai, mà còn là giữ lấy một phần hồn quê được truyền qua bao đời.

Nhà xuất bản Kim Đồng giới thiệu truyện tranh mang bản sắc Tây Nguyên. (Ảnh: MAI LỮ)

Gỡ khó cho truyện tranh

Nhiều họa sĩ Việt Nam đang tích cực tham gia các dự án truyện tranh, hoạt hình và game của các tập đoàn quốc tế, nhưng ngay tại thị trường trong nước, dấu ấn vẫn còn khiêm tốn.

Quang cảnh Hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam thời Đổi mới". (Ảnh: PHẠM NGUYỄN)

Điện ảnh Việt và khát vọng bứt phá thành ngành công nghiệp văn hóa

Trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV), diễn ra tại Đà Nẵng từ ngày 28/6 đến 4/7, Hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam thời Đổi mới" đã quy tụ đông đảo người làm nghề và nhà quản lý, để cùng nhìn lại chặng đường 40 năm phát triển, từ đó gợi mở hướng đi cho một giai đoạn mới.

Hòa nhạc đặc biệt mang tên “The Symphony of Time” - kỷ niệm 3 năm khánh thành Nhà hát Hồ Gươm (9/7/2023-9/7/2026). (Nguồn: Nhà hát Hồ Gươm)

Diva opera hàng đầu thế giới Diana Damrau đến Việt Nam

Nhân dịp kỷ niệm 3 năm khánh thành Nhà hát Hồ Gươm (9/7/2023-9/7/2026), chương trình hòa nhạc đặc biệt “The Symphony of Time” sẽ mang đến cho khán giả Việt Nam cơ hội hiếm có được thưởng thức giọng ca đỉnh cao của diva opera Diana Damrau cùng nhiều nghệ sĩ danh tiếng quốc tế và các nghệ sĩ Việt Nam trên sân khấu của nhà hát.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Huế Hoàng Hải Minh đã tiếp Đoàn đại biểu thành phố Cergy (Cộng hòa Pháp) do bà Malika Yebdri làm Trưởng đoàn.

Thành phố Huế và Cergy (Cộng hòa Pháp): Tiếp nối hành trình hợp tác hữu nghị vì phát triển bền vững

Chuyến thăm, làm việc của Đoàn đại biểu thành phố Cergy (Cộng hòa Pháp) tại Huế tiếp tục khẳng định quyết tâm của hai địa phương trong việc vun đắp quan hệ hữu nghị, mở rộng hợp tác thực chất trên nhiều lĩnh vực văn hóa, giáo dục, du lịch, phát triển đô thị bền vững, góp phần tăng cường kết nối giữa địa phương Việt Nam và Pháp.

Trích từ một tác phẩm về cọ trong triển lãm "Sắc quê 12 - Cọ trung du" của họa sĩ Quỳnh Thơm.

Vẻ đẹp mộc mạc, nên thơ trong triển lãm "Sắc quê 12 - Cọ trung du"

"Sắc quê 12 - Cọ trung du" của họa sĩ Quỳnh Thơm đang trưng bày tại  Nhà Triển lãm Mỹ thuật 16 Ngô Quyền (Hà Nội) giới thiệu tới công chúng 36 tác phẩm đặc sắc về hình tượng cây cọ. Đây là biểu tượng của vùng trung du với vẻ đẹp thiên nhiên, con người, bản sắc hòa quyện trong những gam màu mộc mạc, nên thơ.

Hội thảo thu hút đông đảo các nhà làm phim trong và ngoài nước.

Công nghiệp điện ảnh Mỹ - Mô hình thành công và bài học cho Việt Nam

Sự phát triển của điện ảnh Mỹ luôn là hình mẫu để học tập của nhiều nền điện ảnh trên thế giới, trong đó có điện ảnh Việt Nam. Hội thảo “Công nghiệp điện ảnh Mỹ - Mô hình thành công và bài học cho Việt Nam” là dịp để các nhà làm phim Việt Nam học hỏi kinh nghiệm từ nền điện ảnh hùng mạnh nhất thế giới này.