Giáo sư Thayer nhắc lại, cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng lần đầu tiên được bầu làm Tổng Bí thư tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI năm 2011 và sau đó được bầu lại tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII (năm 2016) và lần thứ XIII (2021).
Giáo sư đánh giá, cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã thành công trong vai trò lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam khi Việt Nam liên tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao, ngoại trừ trong thời gian xảy ra đại dịch Covid-19 giai đoạn 2020-2021. Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đạt trung bình 5,5% từ năm 2011-2023.
Bên cạnh đó, cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã thể hiện vai trò lãnh đạo bằng cách theo đuổi cuộc chiến chống tham nhũng và các hiện tượng tiêu cực, chiến dịch xây dựng Đảng, ứng phó với đại dịch Covid-19 và giành được sự công nhận của quốc tế về vai trò chủ chốt của Đảng Cộng sản Việt Nam trong các vấn đề đối ngoại.
Chiến dịch chống tham nhũng mà cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thực hiện đã đạt được những tiến bộ đáng kể khi nâng điểm số của Việt Nam trong bảng “Chỉ số nhận thức tham nhũng” của Tổ chức Minh bạch quốc tế từ 2,9 năm 2011 lên 41 năm 2023. “Chỉ số nhận thức tham nhũng” xếp hạng hơn 180 quốc gia trên thang điểm từ 0 (tham nhũng cao) đến 100 (rất trong sạch). Việt Nam đã tăng từ vị trí thứ 112 lên vị trí thứ 83 trong giai đoạn 2011-2023.
Theo Giáo sư Thayer, tham nhũng có thể được coi như gỉ sét ăn mòn sức mạnh của nhà nước khi cản trở hiệu quả của nhà nước và ngăn cản đầu tư nước ngoài. Cuộc chiến chống tham nhũng là yêu cầu cần thiết nhưng chưa đủ để đạt được các mục tiêu phát triển của Việt Nam. Việt Nam cần tiếp tục cuộc chiến chống tham nhũng, đồng thời cần tinh gọn bộ máy nhà nước để tạo điều kiện hiện đại hóa phương tiện sản xuất, tận dụng cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 như đổi mới công nghệ, số hóa, trí tuệ nhân tạo và điện toán lượng tử.
Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định đất nước đang đứng trước ngưỡng cửa của một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên tăng trưởng. Giáo sư Carl Thayer cho rằng các mục tiêu mà Việt Nam đặt ra cho năm 2030 và 2045 là cần thiết để Việt Nam không rơi vào bẫy thu nhập trung bình.
Bẫy thu nhập trung bình phát sinh khi chiến lược phát triển dựa vào đầu tư nước ngoài đã đạt đến giới hạn, và quốc gia có thu nhập trung bình không còn khả năng cạnh tranh trên trường quốc tế do mức lương tương đối cao và năng suất thấp. Nói cách khác, các yếu tố dẫn đến tăng trưởng hiện tại của Việt Nam như sản xuất thâm dụng lao động không còn đủ để thúc đẩy thu nhập và năng suất lên cao hơn nữa.
Theo nhận định của Giáo sư Thayer, chiến dịch hiện nay nhằm tiến hành một cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy nhà nước của Việt Nam sẽ mang đến cho đất nước cơ hội phát triển đủ năng lực để thay đổi quan hệ sản xuất sang tập trung cao vào công nghệ. Đây là cơ hội để phát triển tầng lớp trung lưu của Việt Nam và khuyến khích tiêu dùng trong nước.
Đồng thời, Việt Nam có cơ hội trở thành “mắt xích” đáng tin cậy trong chuỗi cung ứng toàn cầu cho các mặt hàng công nghệ cao cấp như chip máy tính, tấm pin mặt trời và xe điện. Việt Nam có cơ hội tận dụng mạng lưới đối tác chiến lược toàn diện, đối tác chiến lược và đối tác toàn diện đang phát triển của mình.
Giáo sư Thayer cho rằng, Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình tinh gọn bộ máy, duy trì cam kết thống nhất của toàn bộ chính phủ đối với sự thay đổi, cải cách các cấu trúc quan liêu để giám sát các doanh nghiệp thương mại, quan hệ lao động và sử dụng năng lượng, và tìm kiếm đầu tư nước ngoài để nâng cao nguồn nhân lực cho kỷ nguyên công nghệ mới.
Cuối cùng, Việt Nam phải phát triển lực lượng lao động có trình độ cao, am hiểu công nghệ; phát triển các chuỗi giá trị trong nước được tích hợp tốt; chủ động làm sâu sắc hơn hội nhập thương mại khu vực; chuyển từ sản xuất cần nhiều lao động sang sản xuất giá trị cao đòi hỏi nhiều công nghệ; và giảm các hoạt động sản xuất phát thải nhiều carbon sang sản xuất phát thải ít carbon.
