Giao mùa, trẻ mắc hen phế quản gặp nhiều biến chứng

Trong thời điểm giao mùa như hiện nay, số trẻ em có bệnh lý nền hen phế quản đến khám tại Bệnh viện Trung ương tăng mạnh, từ 30%-50%. Trong đó, có nhiều trẻ lên cơn hen cấp, hầu hết nhập viện trong tình trạng khó thở, phải thở oxy.

Thứ Tư, ngày 12/04/2023 - 17:58

Gia tăng trẻ đến khám do những đợt hen cấp thời điểm giao mùa.

Thời tiết độc hại cho trẻ có bệnh lý hen phế quản

Bé H.N (4 tuổi, Hà Tĩnh) nhập Khoa Miễn dịch-Dị ứng- Khớp, Bệnh viện Nhi Trung ương trong tình trạng khó thở, ho nhiều kèm nôn.

Bé có bệnh lý hen phế quản lúc 3 tuổi, mỗi khi thay đổi thời tiết, H.N thường ho rất nhiều. Lần nào ho nhiều, dẫn đến nôn thì bệnh nhi rơi vào tình trạng khó thở, phải nhập viện để thở oxy và khí dung.

Nằm cạnh giường bé H.N vẫn đang phải thở oxy là bé K.N (10 tuổi, ở Nghệ An). Bố của bé cho biết, năm 2022 bé khám ở tỉnh và đã được chẩn đoán mắc hen phế quản.

Trước khi vào Bệnh viện Nhi Trung ương, bé có biểu hiện ho, tức ngực, khó thở, đặc biệt là nửa đêm về sáng thì có những cơn khó thở khiến bé không ngủ được.

Tiến sĩ, bác sĩ Lê Quỳnh Chi, Trưởng Miễn dịch -Dị ứng- Khớp, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, do thời tiết thay đổi thất thường, trời mưa, nồm ẩm nên tỷ lệ bệnh nhi hen nhập viện khá đông.

Chỉ tính riêng trong tháng 3/2023, khoa đã tiếp nhận 50 bệnh nhi nhập viện lên cơn hen cấp. Các cháu nhập viện hầu hết trong tình trạng khó thở, phải thở oxy với biểu hiện cơn hen phế quản từ mức độ trung bình trở lên.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Vân Anh, Phó Trưởng khoa Miễn dịch -Dị ứng-Khớp, Bệnh viện Nhi Trung ương, trung bình mỗi ngày Miễn dịch-Dị ứng-Khớp tiếp nhận khoảng 60-80 bệnh nhi đến khám. Tuy nhiên, thời gian gần đây có ngày khoa tiếp nhận lên đến hơn 100 bệnh nhi (tăng từ 30%-50%). Trong đó, có rất nhiều trẻ đến khám vì ho, thở khò khè, thở rít, hen phế quản.

Chỉ tính riêng trong 5 ngày (27/3-31/3), đã có hơn 120 trẻ đến khám được chẩn đoán mắc bệnh hen. 10% trong số đó phải nhập viện điều trị, có những trường hợp nhập viện trong tình trạng cấp cứu vì lên cơn hen cấp mức độ nặng, gây khó thở nhiều, thở rít, phải được hỗ trợ thở oxy và sử dụng thuốc giãn phế quản để cắt cơn hen.

Theo bác sĩ Vân Anh, hầu hết trẻ nhập viện vì cơn hen cấp đều chưa được điều trị dự phòng đầy đủ. Có những trường hợp các bác sĩ đã kê đơn dự phòng nhưng gia đình chưa tuân thủ.

Bác sĩ hướng dẫn chăm sóc trẻ.

Có trường hợp trẻ mới chỉ được gia đình đưa đi khám ở các phòng khám, chưa được thăm dò về chức năng hô hấp, các test dị ứng nên chưa được chẩn đoán xác định là hen và điều trị dự phòng.

Với trường hợp của 2 bệnh nhi nói trên, cả 2 đều có tiền sử ho, khò khè, đã được chẩn đoán hen nhưng chưa được điều trị dự phòng nên nhập viện trong tình trạng cơn hen cấp mức độ nặng gây khó thở.

Những ngày gần đây, thời tiết tại Hà Nội và các tỉnh miền bắc thay đổi thất thường, độ ẩm không khí cao là điều kiện thuận lợi khiến các bệnh lý về hô hấp, đặc biệt là hen phế quản ở trẻ em tăng cao.

Hen phế quản trẻ em là bệnh lý đường hô hấp đặc trưng bởi tình trạng viêm mạn tính đường thở, gây co thắt phế quản, phù nề và tăng tiết dịch nhầy làm cho trẻ khó thở.

Điều trị dự phòng cho bệnh nhi mắc bệnh hen

Theo bác sĩ Vân Anh, dị nguyên thường gặp nhất đối với trẻ bị hen phế quản là mạt nhà. Đây là loại động vật nhỏ ăn những mẩu da chết bong ra từ cơ thể người. Chúng sinh sống rất nhiều trong chăn, gối, giường của chúng ta hằng ngày. Vào thời tiết ấm và ẩm, chúng sinh sôi nảy nở rất nhanh.

Hơn thế, thời tiết ẩm khiến nấm mốc và các virus cũng phát triển. Vì vậy, trẻ bị hen phế quản hay khởi phát cơn hen trong giai đoạn này.

Ở bệnh nhân mắc hen phế quản mạn tính, thời tiết nồm ẩm sẽ làm các cơn khó thở xuất hiện thường xuyên hơn, nếu kèm theo tình trạng nhiễm khuẩn thì mức độ cơn hen sẽ càng trở nên trầm trọng.

Nếu trẻ mắc bệnh hen không được điều trị dự phòng đầy đủ, đúng cách thì sẽ thường xuyên bị lên cơn hen cấp. Đặc biệt, khi trẻ có những thay đổi nhỏ như đi bơi, sinh hoạt ngoại khóa, hoặc thay đổi đột ngột về thời tiết, môi trường sống... sẽ có nguy cơ mắc cơn hen cấp nặng. Bệnh hen phế quản không kiểm soát sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng của trẻ.

Hen ở trẻ em chủ yếu thuộc tuýp hen dị ứng, thường đáp ứng tốt với các thuốc điều trị dự phòng như corticosteroid dạng hít (ICS) hoặc corticosteroid dạng hít phối hợp với thuốc giãn phế quản tác dụng kéo dài (ICS-LABA).

Để đạt được kiểm soát thật tốt bệnh hen, các bác sĩ khuyến cáo, ngoài vấn đề tiên quyết là tuân thủ điều trị các thuốc dự phòng để ổn định bệnh, cha mẹ cần bảo đảm chất lượng môi trường, vệ sinh nhà cửa, trường lớp, để tránh những căn nguyên gây khởi phát cơn hen ở trẻ.

Bác sĩ Vân Anh khuyến cáo, những trẻ hen phế quản cần được tiêm phòng đầy đủ vaccine cúm hằng năm và vaccine phế cầu theo tuổi. Trong trường hợp trẻ nhiễm virus, gia đình cần tuân thủ xịt thuốc dự phòng theo y lệnh, vệ sinh mũi họng, súc miệng thường xuyên.

Ngoài ra, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám định kỳ thường xuyên để được đánh giá về chức năng hô hấp, tình trạng kiểm soát hen của trẻ, đồng thời, được các chuyên gia y tế hướng dẫn cách xử trí khi lên cơn hen cấp.

Phụ huynh tuyệt đối không được chủ quan sử dụng theo đơn thuốc cũ hoặc tự thay đổi phác đồ điều trị mà không có ý kiến của bác sĩ chuyên khoa, khiến tình trạng bệnh của trẻ ngày càng chuyển biến nặng.

Với các trẻ có tiền sử mắc bệnh hen, khi xuất hiện triệu chứng như hắt hơi, sổ mũi, ngứa mũi, ngạt tắc mũi, bắt đầu cảm thấy khó chịu, ho húng hắng, điều này báo hiệu trẻ có thể sắp xảy ra 1 cơn hen cấp.

Sau đó 1 vài ngày có thể trẻ có biểu hiện ho, khó thở, thở rít. Khi đó cha mẹ cần đưa con đi khám hoặc xem lại thật kỹ các biện pháp điều trị dự phòng cũng như sử dụng thuốc cắt cơn để con không bị lên cơn cấp nặng, nguy hiểm.

THIÊN LAM