Giá trị của khoa học từ bài toán thực tiễn

Cả nước đang triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ với quyết tâm đưa thêm nhiều người con của Tổ quốc trở về với gia đình, quê hương.

Đội lấy mẫu cẩn thận lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin để phục vụ giám định ADN tại nghĩa trang liệt sĩ tỉnh An Giang, ở phường Rạch Giá.
Đội lấy mẫu cẩn thận lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin để phục vụ giám định ADN tại nghĩa trang liệt sĩ tỉnh An Giang, ở phường Rạch Giá.

Tham gia chiến dịch đó có sự đóng góp âm thầm của các nhà khoa học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với công nghệ giám định ADN thế hệ mới NGS-SNP. Sau nhiều năm nghiên cứu, phát triển, hai quy trình tách chiết ADN chuyên biệt cho những mẫu hài cốt phân hủy nặng của Việt Nam đã được tối ưu, áp dụng để giám định ADN hài cốt liệt sĩ tại một số địa phương trong chiến dịch này.

Trong giám định ADN hài cốt liệt sĩ, việc thu hồi được lượng ADN trong xương đủ để phân tích là thách thức lớn nhất, quyết định thành bại của công nghệ. Thành công nổi bật của công nghệ mới là nâng hiệu suất thu hồi ADN nhân lên tới 80%; đồng thời xác định quan hệ huyết thống theo cả dòng bố và dòng mẹ trong phạm vi tới bốn thế hệ, thay vì đối chiếu theo dòng mẹ như công nghệ cũ.

Đây là nhiệm vụ hợp tác nghiên cứu với các chuyên gia nước ngoài trong khuôn khổ một dự án ODA, nhưng không đơn thuần tiếp nhận quy trình kỹ thuật từ đối tác mà là quá trình các nhà khoa học trong nước nghiên cứu, thử nghiệm, tối ưu và hoàn thiện toàn diện công nghệ để phù hợp điều kiện thực tế của Việt Nam.

Nhờ đó, những nút thắt kỹ thuật lớn tồn tại nhiều năm trong giám định ADN hài cốt liệt sĩ từng bước được tháo gỡ: Thu được lượng ADN đủ về số lượng và chất lượng để giám định; lựa chọn được bộ chỉ thị di truyền phù hợp để đọc các đoạn ADN rất ngắn đã bị phân hủy; tối ưu quy trình sử dụng trang thiết bị, hóa chất và vật tư tiêu hao, bảo đảm tính khả thi khi triển khai trên quy mô lớn.

Trong Chiến dịch 500 ngày đêm, công nghệ NGS-SNP được áp dụng thử nghiệm để giám định, đối khớp và xác định danh tính liệt sĩ tại một số nghĩa trang.

Giá trị của công nghệ đang từng bước được đo lường trong thực tiễn. Trong Chiến dịch 500 ngày đêm, công nghệ NGS-SNP được áp dụng thử nghiệm để giám định, đối khớp và xác định danh tính liệt sĩ tại một số nghĩa trang. Để chạy đua với thời gian, các nhà khoa học đề xuất sớm đưa công nghệ này vào sử dụng chính thức; nâng công suất của mỗi cơ sở giám định ADN hài cốt liệt sĩ trên cả nước để rút ngắn thời gian xử lý đối với hơn 300.000 hài cốt liệt sĩ chưa được xác định danh tính.

Cùng với công nghệ, công tác thu thập mẫu sinh phẩm từ hài cốt liệt sĩ cũng cần được đẩy nhanh, bảo quản theo quy trình phù hợp ngay sau khi thu thập nhằm hạn chế quá trình phân hủy tiếp diễn, duy trì chất lượng ADN, giúp nâng cao khả năng giám định.

Theo các nhà khoa học, hiện trên thế giới vẫn thiếu những phương pháp giám định đạt hiệu quả cao đối với nhóm mẫu hài cốt phân hủy nặng như hài cốt liệt sĩ Việt Nam. Vì vậy, việc nghiên cứu, làm chủ và tối ưu thành công công nghệ giám định mới này không chỉ phản ánh năng lực tìm lời giải cho một bài toán đặc thù của Việt Nam, mà còn là minh chứng sinh động cho thấy khoa học chỉ thật sự phát huy giá trị khi hướng vào giải quyết những vấn đề mà thực tiễn đất nước đặt ra, đúng như tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW đã đề cập.

Từ thành công này cũng cho thấy, cùng với việc đầu tư nguồn lực, cần thúc đẩy cơ chế đặt hàng các nhiệm vụ khoa học-công nghệ xuất phát từ những bài toán lớn của đất nước. Khi yêu cầu của thực tiễn trở thành “đề bài” cho khoa học và kết quả nghiên cứu được ứng dụng để giải quyết những vấn đề cụ thể của quốc gia, khoa học-công nghệ mới thật sự trở thành động lực phát triển, đồng thời củng cố niềm tin của xã hội vào năng lực của đội ngũ các nhà khoa học trong việc làm chủ công nghệ, tạo ra lời giải cho những bài toán của đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Gian trưng bày “Thanh xuân gửi lại” thu hút nhiều người đến tham quan. (Ảnh: MINH CHÂU)

Kỷ vật của những cán bộ đi B: Vẫn tiếp diễn những hành trình tri ân

Từ những tài liệu được gìn giữ trong kho lưu trữ, nhiều ký ức đã được đánh thức, nhiều cuộc hội ngộ được kết nối và tạo thêm những căn cứ bổ sung cho công tác tìm kiếm, xác minh thông tin liệt sĩ, góp phần lan tỏa giá trị đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Đằng sau mỗi bộ hồ sơ, mỗi kỷ vật đó là một câu chuyện của lịch sử.

Khu vực I mỏ đất xã Tân Thành đang được khai thác để làm vật liệu san lấp trong và ngoài tỉnh Thái Nguyên.

Thái Nguyên: Cải thiện đời sống người dân nơi có hoạt động khoáng sản

Thái Nguyên là tỉnh có nhiều hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản góp phần phát triển kinh tế, hạ tầng, giải quyết việc làm và tăng thu ngân sách. Tuy nhiên, địa phương và người dân ở nơi có hoạt động khoáng sản chưa được hưởng lợi thỏa đáng, đồng thời còn phải chịu tác động tiêu cực. 

(Ảnh minh họa: Báo Nhân Dân)

Trẻ dưới 6 tuổi được làm căn cước ngay trong quy trình liên thông điện tử

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 301/2026/NĐ-CP ngày 30/7/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 63/2024/NĐ-CP ngày 10/6/2024 của Chính phủ quy định việc thực hiện liên thông điện tử 2 nhóm thủ tục hành chính: đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi; đăng ký khai tử...

Khai mạc Hội thao Công an nhân dân 2026

Mãn nhãn Lễ khai mạc Hội thao Công an nhân dân 2026 trong đêm mưa Đà Nẵng

Tối 1/8, tại Công viên Biển Đông (Đà Nẵng), Vòng chung kết Hội thao quân sự, võ thuật và thể thao Công an nhân dân năm 2026 đã chính thức khai mạc. Trong cơn mưa, buổi lễ diễn ra ấn tượng, mang đến những màn trình diễn biểu dương lực lượng mãn nhãn, thể hiện sức mạnh, sự tinh nhuệ và kỷ luật thép của toàn lực lượng. 

[Video] Nâng mức trợ cấp người có công, chỉnh trang toàn bộ công trình ghi công liệt sĩ trước dịp 27/7/2027

[Video] Nâng mức trợ cấp người có công, chỉnh trang toàn bộ công trình ghi công liệt sĩ trước dịp 27/7/2027

Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai các hoạt động hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, trong đó tập trung hoàn thiện chính sách ưu đãi người có công, nâng mức trợ cấp, chỉnh trang 100% công trình ghi công liệt sĩ và đẩy mạnh tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Người dân Đổng Lâm nhận tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Bồi thường cho khu dân cư đầu tiên của giai đoạn 2 bàn giao mặt bằng xây dựng sân bay Gia Bình

Ngày 1/8, Ủy ban nhân dân xã Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh, phối hợp Chi nhánh Trung tâm Phát triển Quỹ đất Gia Thuận và nhà đầu tư tổ chức chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đợt 1 đối với các hộ dân thuộc khu dân cư Đổng Lâm, thôn Xuân Lâm, để thực hiện dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Ban CHQS phường Ba Ngòi (tỉnh Khánh Hòa) cùng các mạnh thường quân trao quà cho bà con xóm Đá Voi. (ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Lan tỏa nghĩa tình quân-dân từ những “Gian hàng 0 đồng”

Ngày 1/8, con đường nhỏ dẫn vào xóm Đá Voi, tổ dân phố Giải Phóng, phường Ba Ngòi (tỉnh Khánh Hòa) nhộn nhịp hơn thường ngày. Trên những dãy bàn ngay ngắn là gạo, rau xanh, nhu yếu phẩm thiết yếu được chuẩn bị chu đáo để trao tận tay người dân, gửi gắm nghĩa tình, trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ với bà con ở vùng khó khăn.

Đội K90 quy tập tại ấp Boeng Kok, xã Ta Ches, huyện KampongTralach, tỉnh Kampong Chhnang, Campuchia.

Quân khu 9 tìm kiếm, quy tập 210 hài cốt liệt sĩ trong mùa khô 2025-2026

Với tinh thần trách nhiệm, quyết tâm cao, những ngày qua, cán bộ, chiến sĩ Đội K90, Cục Chính trị Quân khu 9 tích cực phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương và lực lượng chức năng tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn thành phố Cần Thơ và các tỉnh Cà Mau, Vĩnh Long.