Gánh nặng của “lục địa đen”

Châu Phi đang đối mặt cuộc khủng hoảng chưa từng có do biến đổi khí hậu (BĐKH) gây ra. Việc thiếu thốn nguồn lực tài chính khiến châu lục này càng lâm vào cảnh khó khăn. Sự hỗ trợ của các quốc gia giàu có theo những cam kết đã đưa ra chính là chất xúc tác nhằm giúp các nước châu Phi nghèo nhất chống chọi cuộc khủng hoảng hiện nay.
Biếm họa: FARUK SOYARAT
Biếm họa: FARUK SOYARAT

Theo Reuters, báo cáo mới nhất của Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) cho thấy, "lục địa đen" đang hứng chịu những tác động ngày càng nghiêm trọng của các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt và sóng nhiệt. Hậu quả của BĐKH đã gây ra những thiệt hại kinh tế khổng lồ cho châu Phi. Trung bình, các quốc gia châu Phi mất tới 5% GDP mỗi năm do các hiện tượng thời tiết cực đoan. Điều này đồng nghĩa với việc hàng tỷ USD bị mất đi mỗi năm, vốn có thể được sử dụng để đầu tư vào y tế, giáo dục và phát triển kinh tế.

Để giảm thiểu những thiệt hại này, nhiều quốc gia châu Phi đã phải dành tới 9% ngân sách của mình cho các hoạt động ứng phó với BĐKH, gây áp lực lớn lên tài chính công. Không chỉ gây ra thiệt hại về kinh tế, BĐKH còn đe dọa trực tiếp đến cuộc sống của hàng chục triệu người dân châu Phi. Ước tính đến năm 2030, có tới 118 triệu người sẽ phải đối mặt tình trạng thiếu nước sạch, mất an ninh lương thực và các bệnh dịch liên quan BĐKH.

Báo cáo của WMO tập trung vào các chỉ số và tác động của BĐKH vào năm 2023 - năm nóng nhất thế giới được ghi nhận cho đến nay. Tổng Thư ký WMO Celeste Saulo cho biết: "Trong 60 năm qua, châu Phi đã chứng kiến xu hướng ấm lên diễn ra nhanh hơn mức trung bình toàn cầu. Vào năm 2023, lục địa này đã trải qua các đợt nắng nóng kinh hoàng, mưa lớn, lũ lụt, bão nhiệt đới và hạn hán kéo dài".

Đại sứ Josefa Leonel Correia Sacko, Ủy viên phụ trách Nông nghiệp, Phát triển nông thôn, Kinh tế xanh và Môi trường bền vững tại Ủy ban Liên minh châu Phi (AU), nhấn mạnh: “Báo cáo Tình hình khí hậu ở châu Phi năm 2023 nêu bật nhu cầu cấp thiết phải đầu tư vào các dịch vụ khí tượng và hệ thống cảnh báo sớm để giúp thích ứng với BĐKH và xây dựng khả năng phục hồi ở châu Phi". Bà nêu rõ, châu Phi phải đối mặt gánh nặng và rủi ro phát sinh từ các hình thái thời tiết cực đoan liên quan BĐKH, gây ra các cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn với những tác động bất lợi đến nông nghiệp, an ninh lương thực, giáo dục, năng lượng, cơ sở hạ tầng, hòa bình và an ninh, sức khỏe cộng đồng, tài nguyên nước và phát triển kinh tế xã hội nói chung.

Báo cáo của WMO cho rằng, các quốc gia châu Phi cần tăng cường đầu tư vào các hệ thống cảnh báo sớm, xây dựng các công trình hạ tầng có khả năng chống chịu thiên tai và phát triển các giải pháp nông nghiệp bền vững. Cộng đồng quốc tế cũng cần tăng mạnh hỗ trợ tài chính và công nghệ cho châu Phi để giúp lục địa này thích ứng với BĐKH.

WMO, Ủy ban AU, Ủy ban Kinh tế LHQ về châu Phi và Hội nghị Bộ trưởng Khí tượng châu Phi công bố báo cáo trên với sự hợp tác của các đối tác tại Hội nghị BĐKH vì sự phát triển ở châu Phi (CCDA) lần thứ 12 tại Abidjan (Côte d'Ivoire) ngày 2/9. Báo cáo này bổ sung cho Báo cáo Tình hình Khí hậu toàn cầu của WMO và nằm trong số một loạt các báo cáo khu vực của WMO cung cấp cơ sở quan sát để thúc đẩy hành động và hỗ trợ ra quyết định.

Giới quan sát nhận định rằng, để giảm thiểu tác động tiêu cực của BĐKH lên các quốc gia châu Phi, các nước phát triển cần thực hiện các cam kết và nghĩa vụ của mình theo Hiệp định Paris về BĐKH năm 2015, đồng thời bảo đảm triển khai và thực hiện các hành động cụ thể và không nên dừng lại ở mức cam kết. Khoảng cách giữa những nước phát triển - vốn là các bên gây ô nhiễm chính - và các nước nghèo, sẽ không bị nới rộng hơn nếu các nước phát triển gia tăng tài trợ cho quá trình giảm thiểu tác hại của BĐKH. Qua đó, gánh nặng tài chính của châu Phi dành cho chống BĐKH sẽ nhẹ bớt và “lục địa đen” sẽ có thêm nguồn tiền chi tiêu cho các hoạt động phát triển kinh tế.

Có thể bạn quan tâm

Bánh tiramisu dài nhất thế giới

Bánh tiramisu dài nhất thế giới

Khoảng 100 đầu bếp Italy mới đây sử dụng tổng cộng 50.000 chiếc bánh quy xốp ladyfinger và hơn 3.000 quả trứng để tạo ra chiếc bánh ngọt tráng miệng vị cà-phê tiramisu dài 440,6 m (trong ảnh).

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Áp lực gia tăng

Căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Israel với Iran đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng.

Lực lượng an ninh Mexico bắt giữ Audias Flores (áo trắng). Ảnh: GETTY IMAGES

Đòn giáng mạnh vào băng đảng ma túy Mexico

Lực lượng an ninh Mexico vừa bắt giữ Audias Flores, biệt danh “El Jardinero”, một trong những trùm ma túy của băng đảng Jalisco thế hệ mới (CJNG) tại bang Nayarit, phía tây nước này. Đây được xem là đòn giáng mạnh vào CJNG - một trong những tổ chức tội phạm nguy hiểm nhất thế giới.

Biếm họa: VECTEEZY

Hàn gắn quan hệ đồng minh

Nhà vua Anh Charles III và Hoàng hậu Camilla vừa có cuộc gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài bốn ngày tới “xứ cờ hoa”.

Công nhân kiểm tra những cây giống ca-cao tại El Ceibo. Ảnh: THE GUARDIAN

Nông dân Bolivia bảo vệ đất trước “cơn sốt” vàng

Trong bối cảnh giá vàng tăng cao, kéo theo làn sóng khai thác mỏ lan rộng và gây nhiều hệ lụy môi trường, các cộng đồng nông dân tại vùng tây bắc Bolivia đang lựa chọn một hướng đi khác bền vững, đặt nông nghiệp và môi trường lên trên lợi ích kinh tế ngắn hạn.

Một công trình chắn sóng tại Indonesia. Ảnh: ANTARA NEWS

Đê chắn sóng thế hệ mới tại Indonesia

Nhằm tối ưu hóa hoạt động bảo vệ bờ biển, Tổ chức Nghiên cứu năng lượng và sản xuất (OREM) thuộc Cơ quan Nghiên cứu và Đổi mới quốc gia Indonesia (BRIN) đã giới thiệu cải tiến mới nhất về Hệ thống chắn sóng cho cơ sở hạ tầng cảng và các công trình ven biển (BRINlock).

Công nhân làm việc tại một cơ sở lọc dầu tại UAE. Ảnh: PETROFAC

UAE tuyên bố rút khỏi OPEC

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vừa tuyên bố rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), cũng như liên minh giữa OPEC và các đối tác (OPEC+). Quyết định này giáng một đòn mạnh vào nhóm các nhà sản xuất dầu toàn cầu, vào đúng thời điểm cuộc xung đột ở Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng lịch sử.

Ảnh: SHIPSPOTTING

Chuyến hàng LNG đầu tiên qua Hormuz

Một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đã rời khỏi vùng Vịnh qua Eo biển Hormuz, đánh dấu chuyến hàng LNG đầu tiên được vận chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát hồi cuối tháng 2 vừa qua.

Biếm họa: ENRICO BERTUCCIOLI

Tự chủ chiến lược

Trang mạng Defense News đưa tin, từ năm 2028, Đan Mạch sẽ tiếp nhận hệ thống phòng không SAMP/T NG của châu Âu, do liên doanh Eurosam giữa Tập đoàn quốc phòng Pháp Thales và MBDA của Italy phát triển.

Phần lớn người trẻ đều phụ thuộc vào smartphone. Ảnh: GETTY

Giới trẻ Mỹ “cai nghiện” smartphone

Nhiều thanh niên Mỹ gần đây chủ động tham gia chương trình “cai nghiện” smartphone (điện thoại thông minh) nhằm tìm lại sự tập trung, cân bằng tinh thần và kết nối với đời thực.

Biếm họa: NAYER TALAL NAYER

Bài toán nan giải

Gần 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu trong năm 2025, đặc biệt là tới châu Âu, cho thấy hành trình tìm kiếm an toàn hoặc cơ hội sống tốt hơn tiếp tục là một trong những chuyến đi nguy hiểm nhất đối với hàng chục nghìn người trên thế giới.

Tàu sân bay Mỹ tham gia phong tỏa Eo biển Hormuz. Ảnh: DEFENSE NEWS

Nguy cơ tê liệt kéo dài trên Eo biển Hormuz

Tình hình tại Eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược toàn cầu - tiếp tục diễn biến phức tạp khi các vụ tấn công tàu thuyền tái diễn, trong bối cảnh Iran kiên quyết không mở lại tuyến hàng hải chiến lược này nếu Mỹ chưa dỡ bỏ phong tỏa.

Áo phao đắt giá

Áo phao đắt giá

Một nhà sưu tập mới đây trả hơn 900.000 USD để mua chiếc áo phao (trong ảnh) do bà Laura Mabel Francatelli, hành khách hạng nhất trên con tàu Titanic định mệnh, mặc khi sơ tán.

Hai nhà lãnh đạo Hàn Quốc (bên trái) và Ấn Độ cam kết thúc đẩy mạnh hợp tác. Ảnh: THE KOREA TIMES

Tầm nhìn chiến lược Hàn Quốc-Ấn Độ

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (từ ngày 19 đến 21/4) được cả hai bên đánh giá đạt kết quả mang tính đột phá. Không chỉ củng cố mối quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt Hàn Quốc-Ấn Độ, hai nước còn xác lập tầm nhìn chiến lược mới về quan hệ “Đối tác hướng tới tương lai” giữa hai nước.

Dòng sản phẩm của HiPP trên kệ một siêu thị. Ảnh: GETTYIMAGES

Bê bối sản phẩm ăn dặm trẻ em

Hãng thực phẩm HiPP của Đức đang phải thu hồi khẩn cấp một dòng sản phẩm ăn dặm cho trẻ em được lưu hành ở nhiều quốc gia, do nghi vấn có thể chứa chất độc hại, gây nguy hiểm tới tính mạng người dùng. Vụ bê bối xảy ra trong bối cảnh đang có nhiều lo ngại về chất lượng thực phẩm chế biến sẵn và sữa công thức cho trẻ em.

Biếm họa: ENGIN SELÇUK

Thế hệ không khói thuốc

Quốc hội Anh đã thông qua Dự luật Thuốc lá và Thuốc lá điện tử, trong đó quy định cấm vĩnh viễn những người sinh sau ngày 1/1/2009 được mua thuốc lá các loại trong suốt cuộc đời, nhằm hướng tới xây dựng một thế hệ không khói thuốc.

Anh Trần Trung Kiên (bên trái) tại Lễ hội năm nay.

Luôn hướng về cội nguồn dân tộc

Điểm nhấn mang ý nghĩa sâu sắc nhất của Lễ hội Văn hóa Việt Nam 2026 được tổ chức tại Osaka (Nhật Bản) cuối tuần qua chính là phần tái hiện Giỗ Tổ Hùng Vương - nghi lễ thiêng liêng gắn liền với truyền thống văn hóa Việt Nam.

Công dân có thể thuê người cùng đi khám bệnh. Ảnh: REUTERS

Dịch vụ “người đồng hành” tại Hàn Quốc

Trong bối cảnh số lượng người sống một mình ngày càng gia tăng, chính quyền Seoul (Hàn Quốc) đang triển khai một mô hình dịch vụ đặc biệt nhằm hỗ trợ đối tượng trên đi bệnh viện hay chuyển nhà.

Gaza cần 71 tỷ USD để tái thiết. Ảnh: AP

Tín hiệu tích cực trong đàm phán Israel - Hamas

Đại diện cấp cao Hội đồng Hòa bình Gaza Nickolay Mladenov bày tỏ lạc quan về khả năng đạt được kế hoạch giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas và các nhóm vũ trang khác ở Dải Gaza. Đây vốn được coi là hố sâu ngăn cách trong các cuộc đàm phán giữa Israel và Hamas.

Ảnh: FLIGHT GLOBAL

Israel tăng cường năng lực UAV

Lực lượng không quân Israel đang thành lập một phi đội thiết bị bay không người lái (UAV) mới, sử dụng dòng Heron MK II (trong ảnh) hiện đại, nhằm đáp ứng nhu cầu tác chiến gia tăng mạnh kể từ sau xung đột bùng phát ngày 7/10/2023 với phong trào Hồi giáo Hamas.

Học sinh thực hành bảo vệ môi trường bên bờ biển. Ảnh: GETTYIMAGES

Đưa “đại dương” vào lớp học

Malaysia có đường bờ biển dài khoảng 4.800km, với nền kinh tế phụ thuộc chặt chẽ vào tài nguyên biển, từ du lịch, dịch vụ tới hậu cần, ngoại thương. Quốc gia Đông Nam Á đang nỗ lực đưa những kiến thức và kỹ năng bảo tồn biển vào hệ thống giáo dục phổ thông, qua những chương trình trải nghiệm thực tế để thu hút học sinh.

Biếm họa: MIKAIL ÇIFTÇI

Bước đi cần thiết

Song song việc thúc đẩy lệnh cấm mạng xã hội đối với trẻ dưới 15 tuổi, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi triển khai “ngày không kết nối” hằng tháng nhằm khuyến khích thanh, thiếu niên dành thời gian cho đọc sách, rèn luyện thể thao và tham gia các hoạt động đời thực, tạm rời bỏ môi trường internet.

Jennie là một trong những cái tên gây chú ý trong danh sách năm nay. Ảnh: GETTY

Những nhân vật định hình xu hướng

Ngày 15/4 vừa qua, Tạp chí TIME (Mỹ) đã công bố danh sách "100 nhân vật ảnh hưởng nhất thế giới năm 2026". Các nhân vật trong bảng xếp hạng năm nay được đánh giá là có vai trò định hình các xu hướng toàn cầu.

AirAsia và các hãng hàng không khác đều bị ảnh hưởng bởi giá nhiên liệu tăng vọt. Ảnh: AP

Làn sóng hủy chuyến bay do giá nhiên liệu tăng

Cuộc xung đột ở Trung Đông và lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran đã khiến giá nhiên liệu máy bay tăng vọt, gây ra làn sóng hủy chuyến bay trên các tuyến từ Trung Quốc đến Đông Nam Á, làm gián đoạn kế hoạch du lịch của hàng triệu người trước kỳ nghỉ lễ Ngày Quốc tế Lao động 1/5.

Một siêu tàu chở dầu băng qua Eo biển Hormuz chỉ vài giờ sau khi Iran phong tỏa trở lại. Ảnh: GETTYIMAGES

Iran lại đóng cửa Eo biển Hormuz

Chỉ vài giờ sau khi mở cửa trở lại, Iran lại tiếp tục “khóa” Eo biển Hormuz và tuyên bố duy trì kiểm soát tuyến vận tải biển quan trọng này, chừng nào Mỹ chưa dỡ bỏ phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran. Kế hoạch đàm phán tiếp theo chưa được chốt lịch, trong khi bất đồng còn nhiều, nhất là vấn đề chuyển giao urani.

Biếm họa: SIMON REGIS

Thỏa thuận bất ngờ

Israel và Lebanon cuối tuần qua bất ngờ đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được ký kết sau hơn một tháng bùng phát xung đột, được cộng đồng quốc tế hồ hởi đón nhận.