Gánh nặng của “lục địa đen”

Châu Phi đang đối mặt cuộc khủng hoảng chưa từng có do biến đổi khí hậu (BĐKH) gây ra. Việc thiếu thốn nguồn lực tài chính khiến châu lục này càng lâm vào cảnh khó khăn. Sự hỗ trợ của các quốc gia giàu có theo những cam kết đã đưa ra chính là chất xúc tác nhằm giúp các nước châu Phi nghèo nhất chống chọi cuộc khủng hoảng hiện nay.
Biếm họa: FARUK SOYARAT
Biếm họa: FARUK SOYARAT

Theo Reuters, báo cáo mới nhất của Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) cho thấy, "lục địa đen" đang hứng chịu những tác động ngày càng nghiêm trọng của các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt và sóng nhiệt. Hậu quả của BĐKH đã gây ra những thiệt hại kinh tế khổng lồ cho châu Phi. Trung bình, các quốc gia châu Phi mất tới 5% GDP mỗi năm do các hiện tượng thời tiết cực đoan. Điều này đồng nghĩa với việc hàng tỷ USD bị mất đi mỗi năm, vốn có thể được sử dụng để đầu tư vào y tế, giáo dục và phát triển kinh tế.

Để giảm thiểu những thiệt hại này, nhiều quốc gia châu Phi đã phải dành tới 9% ngân sách của mình cho các hoạt động ứng phó với BĐKH, gây áp lực lớn lên tài chính công. Không chỉ gây ra thiệt hại về kinh tế, BĐKH còn đe dọa trực tiếp đến cuộc sống của hàng chục triệu người dân châu Phi. Ước tính đến năm 2030, có tới 118 triệu người sẽ phải đối mặt tình trạng thiếu nước sạch, mất an ninh lương thực và các bệnh dịch liên quan BĐKH.

Báo cáo của WMO tập trung vào các chỉ số và tác động của BĐKH vào năm 2023 - năm nóng nhất thế giới được ghi nhận cho đến nay. Tổng Thư ký WMO Celeste Saulo cho biết: "Trong 60 năm qua, châu Phi đã chứng kiến xu hướng ấm lên diễn ra nhanh hơn mức trung bình toàn cầu. Vào năm 2023, lục địa này đã trải qua các đợt nắng nóng kinh hoàng, mưa lớn, lũ lụt, bão nhiệt đới và hạn hán kéo dài".

Đại sứ Josefa Leonel Correia Sacko, Ủy viên phụ trách Nông nghiệp, Phát triển nông thôn, Kinh tế xanh và Môi trường bền vững tại Ủy ban Liên minh châu Phi (AU), nhấn mạnh: “Báo cáo Tình hình khí hậu ở châu Phi năm 2023 nêu bật nhu cầu cấp thiết phải đầu tư vào các dịch vụ khí tượng và hệ thống cảnh báo sớm để giúp thích ứng với BĐKH và xây dựng khả năng phục hồi ở châu Phi". Bà nêu rõ, châu Phi phải đối mặt gánh nặng và rủi ro phát sinh từ các hình thái thời tiết cực đoan liên quan BĐKH, gây ra các cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn với những tác động bất lợi đến nông nghiệp, an ninh lương thực, giáo dục, năng lượng, cơ sở hạ tầng, hòa bình và an ninh, sức khỏe cộng đồng, tài nguyên nước và phát triển kinh tế xã hội nói chung.

Báo cáo của WMO cho rằng, các quốc gia châu Phi cần tăng cường đầu tư vào các hệ thống cảnh báo sớm, xây dựng các công trình hạ tầng có khả năng chống chịu thiên tai và phát triển các giải pháp nông nghiệp bền vững. Cộng đồng quốc tế cũng cần tăng mạnh hỗ trợ tài chính và công nghệ cho châu Phi để giúp lục địa này thích ứng với BĐKH.

WMO, Ủy ban AU, Ủy ban Kinh tế LHQ về châu Phi và Hội nghị Bộ trưởng Khí tượng châu Phi công bố báo cáo trên với sự hợp tác của các đối tác tại Hội nghị BĐKH vì sự phát triển ở châu Phi (CCDA) lần thứ 12 tại Abidjan (Côte d'Ivoire) ngày 2/9. Báo cáo này bổ sung cho Báo cáo Tình hình Khí hậu toàn cầu của WMO và nằm trong số một loạt các báo cáo khu vực của WMO cung cấp cơ sở quan sát để thúc đẩy hành động và hỗ trợ ra quyết định.

Giới quan sát nhận định rằng, để giảm thiểu tác động tiêu cực của BĐKH lên các quốc gia châu Phi, các nước phát triển cần thực hiện các cam kết và nghĩa vụ của mình theo Hiệp định Paris về BĐKH năm 2015, đồng thời bảo đảm triển khai và thực hiện các hành động cụ thể và không nên dừng lại ở mức cam kết. Khoảng cách giữa những nước phát triển - vốn là các bên gây ô nhiễm chính - và các nước nghèo, sẽ không bị nới rộng hơn nếu các nước phát triển gia tăng tài trợ cho quá trình giảm thiểu tác hại của BĐKH. Qua đó, gánh nặng tài chính của châu Phi dành cho chống BĐKH sẽ nhẹ bớt và “lục địa đen” sẽ có thêm nguồn tiền chi tiêu cho các hoạt động phát triển kinh tế.

Có thể bạn quan tâm

Hội nghị ICCOS-2026 tại Phnom Penh. Ảnh: NEW ASIA

Còn đó nỗi nhức nhối

Bất chấp những nỗ lực triệt phá thời gian qua, nạn lừa đảo trực tuyến xuyên biên giới vẫn không ngừng mở rộng, biến dạng và tinh vi hơn. Khi tội phạm đã vận hành như một “nền kinh tế” toàn cầu, cuộc chiến chống tội phạm không thể chỉ dừng ở từng vụ án, từng đường dây, mà phải nhằm phá vỡ cả hệ sinh thái đứng phía sau.

Hiện trường vụ xả súng ở thành phố Durban. Ảnh: REUTERS

Bài toán an ninh tại Nam Phi

Chỉ trong vòng một tuần, gần 40 người đã thiệt mạng trong ba vụ xả súng hàng loạt tại Nam Phi. Vụ thảm sát một lần nữa phơi bày thách thức an ninh dai dẳng về sự hoành hành của tội phạm có tổ chức mà quốc gia này đang phải đối mặt.

EU hướng tới quản lý trẻ em sử dụng mạng xã hội theo nhóm tuổi. Ảnh: CANVA

EU siết “hàng rào số” với trẻ em

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen tuyên bố Liên minh châu Âu (EU) dự kiến cấm trẻ em dưới 13 tuổi sử dụng mạng xã hội, đồng thời quy định người dưới 15 tuổi chỉ được sử dụng các nền tảng mạng xã hội trong phạm vi giới hạn và có sự giám sát. Trước đó, những đề xuất áp một lệnh cấm “cứng” chưa nhận được sự thống nhất của tất cả các quốc gia thành viên.

Ethiopia đang hướng tới mục tiêu trồng 50 tỷ cây xanh vào năm 2030. Ảnh: AP

Ethiopia nỗ lực phủ xanh đất nước

Sau nhiều thập kỷ rừng bị tàn phá, Ethiopia đang khuyến khích người dân tham gia trồng cây trên quy mô lớn nhằm phục hồi những vùng đất suy thoái, cải thiện sinh kế và tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.

Biếm họa: AHMED RAHMA

Giận cá chém thớt

Phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận của Đại hội đồng LHQ khóa 81 hồi cuối tuần qua, Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam bày tỏ lo ngại về “khoảng trống an ninh" nếu Lực lượng lâm thời LHQ tại Lebanon (UNIFIL) rút quân khỏi miền nam nước này mà không có lực lượng thay thế.

Giới chức Pháp phát hiện người di cư trên xuồng bơm hơi. Ảnh: PA

Làn sóng nhập cư trái phép qua Eo biển Manche

Theo Bộ Nội vụ Anh, trong ngày 23/9, tổng cộng 781 người đã đến Anh bằng tuyến đường vượt Eo biển Manche trên 10 chiếc xuồng bơm hơi. Đây là số người di cư cao nhất qua Manche trong một ngày kể từ đầu năm 2026 trong bối cảnh tuyến đường biển này tiếp tục diễn biến phức tạp.

Hai nhà lãnh đạo Trung Quốc (bên trái) và Mỹ gặp gỡ tại Nhà Trắng. Ảnh: XINHUA

Tầm nhìn ổn định chiến lược Trung - Mỹ

Chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuần trước là cuộc gặp thứ hai giữa lãnh đạo hai nước trong năm nay, sau Hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh tháng 5 vừa qua. Cuộc trao đổi sâu rộng ở Washington D.C đã tạo định hướng mới cho quan hệ song phương, qua đó củng cố tầm nhìn về quan hệ Trung-Mỹ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược dựa trên sự tôn trọng, công bằng và có đi có lại.

Một trạm xăng tại Pháp phải đóng cửa do thiếu nhiên liệu. Ảnh: SKYNEWS

Nguy cơ thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu

Nguồn cung nhiên liệu tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn kéo dài và các cơ sở năng lượng tại Trung Đông tiếp tục bị tấn công.

Giá nhiên liệu tại châu Âu tăng cao do xung đột tại Trung Đông và Ukraine. Ảnh: MARKET WATCH

Châu Âu ứng phó giá năng lượng leo thang

Châu Âu đang triển khai hàng loạt biện pháp như trợ cấp, giảm thuế nhiên liệu và điều chỉnh chính sách năng lượng nhằm hạn chế tác động của giá xăng, dầu diesel tăng cao trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu chịu ảnh hưởng từ các cuộc xung đột tại Trung Đông và Ukraine.

Biếm họa: JAVIER

Khói mù xuyên biên giới

Sau hơn hai thập kỷ, ASEAN có hiệp định về ô nhiễm khói mù xuyên biên giới, vấn đề này không những chưa được giải quyết căn cơ mà hiện nay vượt khỏi khuôn khổ môi trường, trở thành thách thức an ninh phi truyền thống đòi hỏi trách nhiệm và hành động quyết liệt hơn ở cấp khu vực.

Một tàu cảnh sát biển Italy giải cứu người di cư. Ảnh: REUTERS

Châu Âu đấu tranh với tội phạm buôn người

Cơ quan Cảnh sát châu Âu (Europol) vừa triệt phá một đường dây buôn người và bóc lột lao động hoạt động tại nhiều quốc gia ở "lục địa già", thu lợi bất chính hàng triệu euro. Vụ việc tiếp tục cho thấy tính chất phức tạp của tội phạm buôn người xuyên quốc gia, khi các mạng lưới tội phạm ngày càng tinh vi trong việc lợi dụng các cơ chế tuyển dụng và di chuyển lao động hợp pháp để che giấu hành vi phạm pháp.

Hoạt động văn hóa Việt Nam tại Sri Lanka. Ảnh: VB

Nhịp cầu kết nối Việt Nam - Sri Lanka

Quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam và Sri Lanka không ngừng được củng cố và xây dựng trên nền tảng tin cậy, gắn bó và sự đồng hành trong nhiều giai đoạn lịch sử. Phóng viên Thời Nay đã có cuộc trao đổi ý kiến với Đại sứ Việt Nam tại Sri Lanka, bà Trịnh Thị Tâm, về mối quan hệ hữu nghị bền chặt và những cơ hội hợp tác giữa hai bên.

Các nhà lãnh đạo Asean bày tỏ đoàn kết tại một sự kiện chung của khối. Ảnh: MEKONG ASEAN

Timor Leste quyết tâm hội nhập sâu rộng ASEAN

Timor Leste đang chuẩn bị 60 công cụ pháp lý nhằm tuân thủ các cam kết và bảo đảm quá trình hội nhập đầy đủ ASEAN. Động thái trên cho thấy quyết tâm của Timor Leste khi chuẩn bị kỷ niệm một năm trở thành thành viên thứ 11 của hiệp hội.

Khách tham quan tìm hiểu các hiện vật trưng bày tại Dinh thự Pháp.

Đưa di sản đến gần với công chúng

Không chỉ chiêm ngưỡng vẻ đẹp của Dinh thự Pháp - một công trình kiến trúc tiêu biểu cuối thế kỷ 19, trong khuôn khổ “Ngày di sản châu Âu” vừa được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, khách tham quan còn có dịp khai thác những câu chuyện độc đáo xoay quanh các hiện vật đang trưng bày tại đây.

Khai mạc Liên hoan phim tài liệu châu Âu - Việt Nam. Ảnh: Ban tổ chức

Không gian kết nối các góc nhìn điện ảnh

Không chỉ giới thiệu những tác phẩm giàu giá trị nghệ thuật của Việt Nam và châu Âu, Liên hoan phim tài liệu châu Âu - Việt Nam lần thứ 16 còn cho thấy sự mở rộng của dòng phim này tới công chúng trẻ và những người làm phim độc lập. Qua những câu chuyện khác biệt về lịch sử, con người và đời sống, điện ảnh trở thành cầu nối đối thoại giữa các nền văn hóa.

Biếm họa: FOREX PORTAL

Đồng khí tương cầu

Việc Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đề xuất mở cánh cửa để Canada trở thành “thành viên liên kết” đầu tiên của Liên minh châu Âu (EU) được xem như là “sự gặp gỡ” của nhu cầu tự chủ của cả Brussels và Ottawa, mong muốn tăng cường sức mạnh, khả năng chống chịu trong một môi trường quốc tế nhiều biến động.

Quân đội Mỹ sử dụng robot tích hợp AI. Ảnh: BỘ QUỐC PHÒNG MỸ

Kế hoạch sử dụng AI trong quân sự

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 19/9 cho biết đang lên kế hoạch thành lập “Lực lượng Trí tuệ nhân tạo (AI)” và sẽ công bố “Tư lệnh AI” trong thời gian tới. "Ông chủ" Nhà Trắng khẳng định Mỹ không cản trở hay kìm hãm sự phát triển của ngành công nghiệp AI, mà sẽ hỗ trợ và theo sát sự phát triển của lĩnh vực này.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

“Chảo lửa” Trung Đông chưa yên bình

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa tấn công và bắt giữ một tàu chở dầu tại Eo biển Hormuz, trong khi Eo biển Bab al-Mandab của Yemen cũng chứng kiến các cuộc giao tranh đẫm máu giữa lực lượng Houthi và quân đội Chính phủ Yemen. Những động thái trên thực địa cho thấy triển vọng hòa bình ở chảo lửa Trung Đông vẫn còn xa vời.

Ảnh: NBC News

Moscow sẵn sàng đàm phán với Ukraine

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov (trong ảnh) tuyên bố Moscow sẵn sàng tìm kiếm các thỏa hiệp về vấn đề Ukraine, song không thay đổi lập trường về việc ngăn Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hiện diện sát biên giới Nga.

Cử tri Nga đi bỏ phiếu trong Ngày Bầu cử thống nhất. Ảnh: THE MOSCOW TIMES

Nga bầu cử Duma Quốc gia khoá mới

Từ ngày 18 đến 20/9, cử tri Nga bỏ phiếu bầu Duma Quốc gia (Hạ viện) khóa 9, đồng thời bầu Hội đồng lập pháp và các thống đốc khu vực. Với quy mô lớn và phạm vi rộng, kỳ bầu cử lần này là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, tác động tới cả cơ quan lập pháp liên bang và các cơ quan quyền lực ở địa phương trên khắp nước Nga.

Biếm họa: RAHMA

Khi “yết hầu” dầu mỏ bị siết chặt

Dòng chảy năng lượng toàn cầu đang đứng trước nguy cơ bị siết chặt, khi hai “yết hầu” hàng hải chiến lược là Eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb đồng thời trở thành điểm nóng. Nếu Hormuz nằm trong tầm khống chế của Iran thì lực lượng Houthi mới đây tuyên bố phong tỏa Bab el-Mandeb, dẫn tới những tác động trực tiếp tới giá dầu, vận tải biển và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chiến dịch truy bắt Gregorio Gómez Paiz tại Las Espuelas. Ảnh: Bộ Nội vụ Guatemala

Bước tiến chống tội phạm xuyên quốc gia

Gregorio Gómez Paiz, đối tượng bị cáo buộc cầm đầu đường dây buôn lậu vũ khí xuyên biên giới, mới đây bị cảnh sát Mexico và Guatemala phối hợp bắt giữ. Chiến dịch này được xem là bước tiến quan trọng trong nỗ lực ngăn chặn các mạng lưới tội phạm có tổ chức đang hoạt động ngày càng tinh vi tại khu vực này.

Cây rooibos mọc tự nhiên tại vùng Cederberg, Nam Phi. Ảnh: ROOIBOS LTD

Rooibos vươn ra thị trường thế giới

Từ một loài cây bản địa chỉ sinh trưởng trên những vùng đất khô hạn của Nam Phi, rooibos đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế khi sản lượng và kim ngạch xuất khẩu liên tục tăng nhờ hương vị đặc trưng cùng những lợi ích đối với sức khỏe.

Lễ khởi động dự án WTP. Ảnh: VB

Thúc đẩy bảo tồn thiên nhiên

Cục Bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học (NBCA), Bộ Nông nghiệp và Môi trường (MAE) và Chương trình Phát triển LHQ (UNDP) mới đây khởi động dự án “Thúc đẩy bảo tồn loài hoang dã và du lịch dựa vào thiên nhiên có trách nhiệm vì sự phát triển bền vững ở Việt Nam” (Dự án WTP), do Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) tài trợ thông qua UNDP tại Việt Nam.

Lao động nhập cư tại EU sẽ được hưởng nhiều quyền lợi hơn trước. Ảnh: GETTYIMAGES

EU tạo điều kiện thuận lợi cho lao động di cư

Ủy ban châu Âu (EC) vừa thông qua gói biện pháp về dịch chuyển lao động công bằng, nhằm bảo đảm người lao động trong Liên minh châu Âu (EU) có thể thực hiện và bảo vệ các quyền về an sinh xã hội, bảo hiểm y tế, được công nhận bằng cấp chuyên môn khi sinh sống và làm việc tại các quốc gia thành viên.