Đưa Văn Miếu - Quốc Tử Giám thành không gian văn hóa sáng tạo

Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám hiện đã trở thành điểm đến không thể thiếu với khách du lịch khi đến Hà Nội. Không dừng lại ở đó, thành phố đang từng bước đưa Văn Miếu - Quốc Tử Giám trở thành không gian văn hóa sáng tạo.
Học sinh tham gia hoạt động trải nghiệm văn hóa, lịch sử tại Di tích Văn Miếu-Quốc Tử Giám.
Học sinh tham gia hoạt động trải nghiệm văn hóa, lịch sử tại Di tích Văn Miếu-Quốc Tử Giám.

Sau khi định đô ở Thăng Long, nhà Lý bắt đầu quá trình kiến thiết kinh đô. Năm 1076, Văn Miếu ra đời. Sau đó nhà Lý tiếp tục mở trường Quốc Tử Giám - trường đại học đầu tiên của nước ta, nơi đào tạo nhân tài cho cả nước. Vai trò của Văn Miếu - Quốc Tử Giám ở Hà Nội chỉ giảm đi khi nhà Nguyễn xây dựng Văn Miếu - Quốc Tử Giám ở kinh đô Huế.

Trải qua những biến cố của lịch sử, có thời gian việc bảo tồn di tích quan trọng hàng đầu của Thủ đô này không được quan tâm đúng mức. Năm 1988, thành phố Hà Nội ra quyết định thành lập Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám là đơn vị quản lý di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Kể từ đó đến nay, công tác bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di tích này đạt được nhiều kết quả quan trọng. Các hạng mục như: Cổng Tam quan, Khuê Văn Các, điện Đại Thành, giếng Thiên Quang... được tu bổ; việc tái dựng khu Nhà Thái học, phục dựng Phương đình trên gò Kim Châu - những hạng mục bị hư hỏng cùng thời gian - được các chuyên gia đánh giá cao. Mỗi năm khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám đón hàng triệu lượt khách trong nước và quốc tế đến tham quan.

Trước những yêu cầu mới trong phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng Thành phố sáng tạo, Văn Miếu - Quốc Tử Giám tiếp tục có những bước chuyển mình thành một không gian sáng tạo.

Giám đốc Trung tâm hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu cho biết: "Khi Hà Nội gia nhập Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO, chúng tôi thấy việc phát triển những không gian sáng tạo là cần thiết. Nhưng với một di tích như Văn Miếu - Quốc Tử Giám thì triển khai thế nào cũng khá mông lung. Song, dần dần từng bước chúng tôi tìm ra giải pháp.

Trung tâm đang tích cực triển khai theo hướng đưa di tích trở thành không gian tạo cảm xúc cho sáng tạo, không gian tổ chức các hoạt động sáng tạo, không gian trưng bày các sản phẩm sáng tạo... để hình thành nên những giá trị mới cho cộng đồng, cho xã hội, đưa giá trị di sản mang hơi thở của cuộc sống đương đại. Nhưng dù hoạt động như thế nào, thì nền tảng các hoạt động của di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám luôn là tôn vinh đạo học, tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc".

Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám bây giờ không chỉ là một địa chỉ tham quan, mà từng bước trở thành một không gian văn hóa với nhiều hoạt động phong phú, sinh động, điển hình như các chương trình giáo dục di sản, các cuộc triển lãm, trưng bày, các cuộc thi tìm hiểu, sáng tác về Văn Miếu - Quốc Tử Giám, về thầy giáo Chu Văn An - người thầy tiêu biểu của đất nước Việt Nam...

Trong đó, riêng mảng giáo dục di sản, thực hiện kế hoạch "Đổi mới và nâng cao chất lượng công tác giáo dục tuyên truyền về di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám", Trung tâm đã xây dựng hơn 30 chủ đề giáo dục di sản và tổ chức cho hàng trăm đoàn học sinh các cấp đến trải nghiệm tại đây.

Các chương trình giáo dục di sản đa dạng về chủ đề, xây dựng theo phương pháp mới, lần đầu thực hiện ở các bảo tàng di tích Việt Nam, đáp ứng nhu cầu đổi mới trong phương pháp dạy và học ở các nhà trường, phù hợp với các lứa tuổi, phát triển kỹ năng cho học sinh. Phục vụ cho công tác giáo dục, Trung tâm cho ra đời Phòng Trải nghiệm cùng di sản, là địa điểm hoạt động, trải nghiệm của nhóm học sinh đi theo lớp hoặc trẻ em đi theo gia đình, cũng là nơi khách tham quan có thể tham gia các hoạt động trải nghiệm, tìm hiểu chuyên sâu...

Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng đang đẩy mạnh số hóa, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, hệ thống công nghệ thông tin để phục vụ cho bảo tồn, quảng bá.

Hiện trung tâm đang triển khai việc xây dựng chương trình tái hiện lại câu chuyện về lịch sử Văn Miếu - Quốc Tử Giám bằng ngôn ngữ nghệ thuật, ánh sáng, âm nhạc, kỹ xảo cùng hiệu ứng sinh động, hấp dẫn, thí dụ như biểu diễn sân khấu thực cảnh với chủ đề Hành trình đạo học, trải nghiệm các sinh hoạt của trường Quốc Tử Giám kết hợp với trải nghiệm công nghệ thông qua kính thực tế ảo. Ứng dụng các công nghệ hiện đại: Chiếu 3D, thực tế ảo AR/VR, 3D Hologram, 3D Mapping để khách tham quan trải nghiệm những giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám...

Trong cuộc tọa đàm nhân 35 năm ra đời, hoạt động của Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, các nhà khoa học đều đồng thuận với định hướng phát triển Văn Miếu - Quốc Tử Giám thành không gian sáng tạo trên cơ sở khai thác giá trị di sản, đạo học; đề xuất một số giải pháp phát triển công nghiệp văn hóa tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Có thể bạn quan tâm

Dự án nhà tái định cư N01, phường Cầu Giấy.

Sớm đưa các chung cư bị bỏ hoang vào hoạt động

Nhiều năm qua, tình trạng các khu nhà ở tái định cư, nhà ở sinh viên trên địa bàn Thành phố Hà Nội bỏ hoang, lãng phí, trong khi thiếu nhà ở xã hội, nhà ở thương mại vừa túi tiền dành cho người dân, gây bức xúc dư luận.

Hoạt động sản xuất tại Công ty cổ phần Bóng đèn, Phích nước Rạng Đông.

An toàn lao động phải được đặt lên hàng đầu

Hà Nội hiện có số lượng doanh nghiệp lớn với hàng triệu lao động đang làm việc trong các lĩnh vực, trong đó không ít ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn lao động như thi công xây dựng, cơ khí, điện lực, hóa chất, vận hành máy móc…

Mô hình “Đôi bạn cùng tiến” được triển khai hiệu quả tại Trường tiểu học Lê Quý Đôn, phường Phúc Lợi.

Tháo gỡ vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm

Thông tư số 19/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm, tạo thuận lợi cho nhà trường, giáo viên và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập chính đáng của học sinh.

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Chi nhánh số 06.

Tạo chuyển biến bền vững từ kỷ luật, kỷ cương

Ngày 23/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở, Hà Nội.

Tầng phát triển chiến lược của Thủ đô

Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng khan hiếm, khai thác không gian ngầm như một “tầng phát triển” là lựa chọn của nhiều đô thị trên thế giới. Ngoài việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, tầng phát triển này còn tạo ra mạng lưới giao thông, thương mại và dịch vụ công cộng, giải tỏa những “ách tắc” trên mặt đất.

Nhân dân phường Hoàn Kiếm tham gia vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa

Từ đầu năm đến nay, hội nghị lấy ý kiến nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa được tổ chức ở khắp các phường, xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiều vấn đề đã được nêu ra và người dân thảo luận, đóng góp ý kiến một cách sôi nổi, thiết thực.

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

Từ ngày 30/4, thành phố Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào hoạt động trên 4 tuyến, nâng tổng số phương tiện xanh lên 797 xe. Kết quả này không chỉ vượt kế hoạch đề ra mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng hệ thống giao thông công cộng xanh, hiện đại, bền vững.

Công trường dự án Khu đô thị thể thao Olympic ở xã Phúc Thượng, Hà Nội (Ảnh VIẾT THÀNH)

Phân cấp mạnh song hành cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình

Với đa số phiếu tán thành, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây là bước đột phá quan trọng, thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị với quan điểm xuyên suốt: “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Công ty cổ phần Prosi Thăng Long quảng bá, giới thiệu các mặt hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.

Mục tiêu xuất khẩu gặp nhiều thách thức

Ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội đã giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% năm 2026 đang gặp nhiều thách thức.

Dự án Khu nhà ở Minh Đức chậm triển khai nhiều năm.

Quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai

Với quyết tâm khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy công tác đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít dự án bỏ hoang, lãng phí đất đai, gây bức xúc trong dư luận.

Các nghệ nhân, chuyên gia văn hóa trao đổi về bảo tồn, phát huy giá trị nghề sơn cổ truyền trong không gian đình Hà Vĩ.

Hồi sinh di tích trong phố cổ

Nhiều di tích trong phố cổ từng là nơi bị các hộ dân chiếm dụng làm chỗ ở nhiều năm, khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang từng bước di dời dân cư, trả lại hiện trạng di tích và phát huy giá trị những di tích đó.

Người dân thôn Trạch Lôi, xã Phúc Thọ tự nguyện phá dỡ tường nhà để mở rộng đường nội thôn.

Dân vận khéo trong phong trào hiến đất mở đường

Phong trào hiến đất mở đường đang được triển khai hiệu quả ở nhiều địa phương của Hà Nội. Phần lớn các công trình đều nhận được sự đồng thuận cao của người dân nhờ công tác dân vận gần gũi, thiết thực.

Đường Nguyễn Lam sau khi được hoàn thiện đã khang trang, hiện đại hơn

Chủ động giải quyết các điểm nghẽn

Không chỉ từng bước giải quyết hiệu quả 5 điểm nghẽn trên địa bàn, phường Phúc Lợi còn đặt ra yêu cầu cao hơn khi thêm 2 điểm nghẽn về chất lượng cán bộ và công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) để tập trung giải quyết. Đây là nhiệm vụ, cũng là giải pháp để cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt phá dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp.

Quyết liệt xử lý công trình vi phạm

Với quyết tâm siết chặt quản lý đất đai, trật tự xây dựng, nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội đang triển khai các biện pháp mạnh để xử lý các công trình vi phạm, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Hoạt động kinh doanh thủy sản tại chợ cá Yên Sở.

Sớm ổn định hoạt động cho tiểu thương chợ cá Yên Sở

Được coi là chợ đầu mối thủy sản lớn nhất ở Hà Nội, nhưng nhiều năm nay, chợ cá Yên Sở (còn gọi là chợ cá làng Sở Thượng), phường Hoàng Mai chỉ là chợ tạm và đã xuống cấp nghiêm trọng. Dự kiến, đến ngày 30/4, phường sẽ giải tỏa chợ và triển khai phương án sắp xếp để các tiểu thương sớm ổn định hoạt động kinh doanh.

Khu du lịch Ao Vua, Ba Vì tổ chức nhiều hoạt động gắn với thiên nhiên để đón khách trong dịp nghỉ lễ.

Sẵn sàng đón khách du lịch dịp nghỉ lễ

Hai kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động là dịp Hà Nội sẽ đón lượng khách du lịch. Thành phố đã chuẩn bị nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật phong phú; các doanh nghiệp, điểm đến sớm “chốt lịch” nhiều hoạt động đón khách.