Đưa Văn Miếu - Quốc Tử Giám thành không gian văn hóa sáng tạo

Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám hiện đã trở thành điểm đến không thể thiếu với khách du lịch khi đến Hà Nội. Không dừng lại ở đó, thành phố đang từng bước đưa Văn Miếu - Quốc Tử Giám trở thành không gian văn hóa sáng tạo.
Học sinh tham gia hoạt động trải nghiệm văn hóa, lịch sử tại Di tích Văn Miếu-Quốc Tử Giám.
Học sinh tham gia hoạt động trải nghiệm văn hóa, lịch sử tại Di tích Văn Miếu-Quốc Tử Giám.

Sau khi định đô ở Thăng Long, nhà Lý bắt đầu quá trình kiến thiết kinh đô. Năm 1076, Văn Miếu ra đời. Sau đó nhà Lý tiếp tục mở trường Quốc Tử Giám - trường đại học đầu tiên của nước ta, nơi đào tạo nhân tài cho cả nước. Vai trò của Văn Miếu - Quốc Tử Giám ở Hà Nội chỉ giảm đi khi nhà Nguyễn xây dựng Văn Miếu - Quốc Tử Giám ở kinh đô Huế.

Trải qua những biến cố của lịch sử, có thời gian việc bảo tồn di tích quan trọng hàng đầu của Thủ đô này không được quan tâm đúng mức. Năm 1988, thành phố Hà Nội ra quyết định thành lập Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám là đơn vị quản lý di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Kể từ đó đến nay, công tác bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di tích này đạt được nhiều kết quả quan trọng. Các hạng mục như: Cổng Tam quan, Khuê Văn Các, điện Đại Thành, giếng Thiên Quang... được tu bổ; việc tái dựng khu Nhà Thái học, phục dựng Phương đình trên gò Kim Châu - những hạng mục bị hư hỏng cùng thời gian - được các chuyên gia đánh giá cao. Mỗi năm khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám đón hàng triệu lượt khách trong nước và quốc tế đến tham quan.

Trước những yêu cầu mới trong phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng Thành phố sáng tạo, Văn Miếu - Quốc Tử Giám tiếp tục có những bước chuyển mình thành một không gian sáng tạo.

Giám đốc Trung tâm hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu cho biết: "Khi Hà Nội gia nhập Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO, chúng tôi thấy việc phát triển những không gian sáng tạo là cần thiết. Nhưng với một di tích như Văn Miếu - Quốc Tử Giám thì triển khai thế nào cũng khá mông lung. Song, dần dần từng bước chúng tôi tìm ra giải pháp.

Trung tâm đang tích cực triển khai theo hướng đưa di tích trở thành không gian tạo cảm xúc cho sáng tạo, không gian tổ chức các hoạt động sáng tạo, không gian trưng bày các sản phẩm sáng tạo... để hình thành nên những giá trị mới cho cộng đồng, cho xã hội, đưa giá trị di sản mang hơi thở của cuộc sống đương đại. Nhưng dù hoạt động như thế nào, thì nền tảng các hoạt động của di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám luôn là tôn vinh đạo học, tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc".

Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám bây giờ không chỉ là một địa chỉ tham quan, mà từng bước trở thành một không gian văn hóa với nhiều hoạt động phong phú, sinh động, điển hình như các chương trình giáo dục di sản, các cuộc triển lãm, trưng bày, các cuộc thi tìm hiểu, sáng tác về Văn Miếu - Quốc Tử Giám, về thầy giáo Chu Văn An - người thầy tiêu biểu của đất nước Việt Nam...

Trong đó, riêng mảng giáo dục di sản, thực hiện kế hoạch "Đổi mới và nâng cao chất lượng công tác giáo dục tuyên truyền về di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám", Trung tâm đã xây dựng hơn 30 chủ đề giáo dục di sản và tổ chức cho hàng trăm đoàn học sinh các cấp đến trải nghiệm tại đây.

Các chương trình giáo dục di sản đa dạng về chủ đề, xây dựng theo phương pháp mới, lần đầu thực hiện ở các bảo tàng di tích Việt Nam, đáp ứng nhu cầu đổi mới trong phương pháp dạy và học ở các nhà trường, phù hợp với các lứa tuổi, phát triển kỹ năng cho học sinh. Phục vụ cho công tác giáo dục, Trung tâm cho ra đời Phòng Trải nghiệm cùng di sản, là địa điểm hoạt động, trải nghiệm của nhóm học sinh đi theo lớp hoặc trẻ em đi theo gia đình, cũng là nơi khách tham quan có thể tham gia các hoạt động trải nghiệm, tìm hiểu chuyên sâu...

Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng đang đẩy mạnh số hóa, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, hệ thống công nghệ thông tin để phục vụ cho bảo tồn, quảng bá.

Hiện trung tâm đang triển khai việc xây dựng chương trình tái hiện lại câu chuyện về lịch sử Văn Miếu - Quốc Tử Giám bằng ngôn ngữ nghệ thuật, ánh sáng, âm nhạc, kỹ xảo cùng hiệu ứng sinh động, hấp dẫn, thí dụ như biểu diễn sân khấu thực cảnh với chủ đề Hành trình đạo học, trải nghiệm các sinh hoạt của trường Quốc Tử Giám kết hợp với trải nghiệm công nghệ thông qua kính thực tế ảo. Ứng dụng các công nghệ hiện đại: Chiếu 3D, thực tế ảo AR/VR, 3D Hologram, 3D Mapping để khách tham quan trải nghiệm những giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám...

Trong cuộc tọa đàm nhân 35 năm ra đời, hoạt động của Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, các nhà khoa học đều đồng thuận với định hướng phát triển Văn Miếu - Quốc Tử Giám thành không gian sáng tạo trên cơ sở khai thác giá trị di sản, đạo học; đề xuất một số giải pháp phát triển công nghiệp văn hóa tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Có thể bạn quan tâm

Tập đoàn MISA xây dựng Nền tảng AI tự vận hành 24/7.

Doanh nghiệp ứng dụng AI để bứt phá

Trong bối cảnh Hà Nội hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành công cụ có khả năng tạo sức bật trực tiếp cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, câu chuyện không dừng ở “mua một sản phẩm AI” mà là bài toán về quản trị và ứng dụng công nghệ.

Khu nhà ở xã hội Đặng Xá, xã Thuận An, Hà Nội.

Tạo lập quỹ nhà ở phục vụ giải phóng mặt bằng

Từ ngày 1/8/2024 đến nay, Thành phố Hà Nội đã hình thành quỹ nhà ở phục vụ công tác giải phóng mặt bằng thông qua hai nguồn chủ yếu là quỹ nhà ở xã hội và quỹ nhà ở tái định cư, góp phần phục vụ các dự án thu hồi đất, các dự án đầu tư công trọng điểm, cải tạo chung cư cũ và chỉnh trang đô thị.

Hạ tầng giao thông tại Hà Nội sẽ được số hóa để nâng cao hiệu quả công tác quản lý (Ảnh PHẠM HÙNG)

Số hóa quản lý kết cấu hạ tầng giao thông

Hà Nội vừa chính thức vận hành hệ thống quản lý kết cấu hạ tầng giao thông của thành phố trên nền bản đồ số. Sự kiện này không chỉ đánh dấu bước chuyển từ quản lý sang quản trị dựa trên dữ liệu, mà còn tạo nền tảng để thành phố khai thác hiệu quả tài sản hạ tầng và nâng cao chất lượng quản lý đô thị.

Bí thư Đảng ủy xã Hát Môn trao tiền hỗ trợ người dân xây dựng nhà ở.

Mái ấm từ vòng tay cộng đồng

Với quyết tâm xóa nhà dột nát, giúp những hoàn cảnh khó khăn có ngôi nhà mới, an cư lạc nghiệp, xã Hát Môn (Hà Nội) triển khai chương trình xây dựng nhà vòng tay cộng đồng dành cho các đối tượng yếu thế, thể hiện tinh thần tương thân tương ái, lan tỏa những giá trị nhân văn trong cộng đồng.

Thường trực Đảng ủy xã Phú Nghĩa thường xuyên đi kiểm tra, đánh giá tiến độ giải phóng mặt bằng Quốc lộ 6 qua địa bàn xã.

Đẩy nhanh tiến độ Quốc lộ 6 bằng huy động sức mạnh lòng dân

Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Ba La-Xuân Mai qua địa bàn xã Phú Nghĩa (Hà Nội) đã hoàn thành công tác bàn giao mặt bằng đúng tiến độ nhờ những cách làm sáng tạo, linh hoạt, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và tạo được sự đồng thuận sâu rộng trong nhân dân.

Đồng bào Mường ở Mỹ Đức giới thiệu nét đẹp văn hóa với khách du lịch.

Khai thác giá trị văn hóa Mường trong du lịch

Từ chỗ chính quyền, người dân luôn lo lắng về gìn giữ bản sắc văn hóa Mường, giờ đây, cộng đồng người Mường trên địa bàn xã Mỹ Đức đang khai thác những giá trị văn hóa bản địa để phát triển du lịch.

Lực lượng liên ngành kiểm tra hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Quyết liệt xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Sáu tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng Hà Nội phát hiện, xử lý 1.610 vụ hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Hàng vi phạm không còn nhỏ lẻ mà tổ chức theo chuỗi, len lỏi vào cả những nhóm thực phẩm tiêu dùng hằng ngày, đòi hỏi các ngành chức năng đấu tranh, ngăn chặn thường xuyên, liên tục.

Công nhân Công ty Thoát nước Hà Nội khắc phục úng ngập.

Hiệu quả từ các dự án chống ngập khẩn cấp

Những ngày qua, Thủ đô Hà Nội liên tiếp xảy ra các trận mưa cường độ lớn trong thời gian ngắn, gây ngập úng cục bộ một số khu vực; nhưng nhờ khai thác, vận hành hiệu quả các công trình, dự án chống ngập theo lệnh khẩn cấp, việc tiêu thoát nước nhanh chóng, hiệu quả hơn.

Tổ công tác thuộc UBND xã Thanh Trì hỗ trợ người dân cập nhật dữ liệu đất đai tại nhà (Ảnh THANH HỒNG)

Tăng tốc hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai

Với tổng diện tích đất tự nhiên gần 336.000 ha, tương đương hơn 4,19 triệu thửa đất, Hà Nội là một trong những địa phương có khối lượng công việc lớn nhất cả nước về cơ sở dữ liệu đất đai.

Giải phóng mặt bằng bàn giao cho đơn vị thi công đang được khẩn trương thực hiện tại phường Yên Nghĩa (Ảnh KHÁNH LÊ)

Cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng dự án cải tạo Quốc lộ 6

Sau thời gian gặp nhiều khó khăn, đến nay dự án đầu tư xây dựng, cải tạo và nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Ba La-Xuân Mai đã cơ bản hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng. Các xã, phường có dự án đi qua đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, vận động người dân đồng thuận bàn giao mặt bằng.

Khách trải nghiệm chằm nón tại gian hàng Hợp tác xã Mây tre nón lá Thu Hương, xã Thanh Oai.

Nâng cao sức cạnh tranh của hợp tác xã

Trong bối cảnh mới, khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã của Hà Nội đã có nhiều đổi mới, từng bước nâng cao vai trò trong nền kinh tế. Tuy nhiên, hoạt động của hợp tác xã vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập. Ngoài những giải pháp hỗ trợ từ thành phố, khu vực này cần phát huy nội lực để đóng góp nhiều hơn cho kinh tế-xã hội Thủ đô.

Người dân xã Quang Minh bốc thăm nhận đất dịch vụ.

Giải quyết dứt điểm vướng mắc đất dịch vụ cho người dân

Với quyết tâm giải quyết dứt điểm các vướng mắc tồn đọng kéo dài, HĐND thành phố Hà Nội vừa thông qua Nghị quyết số 44/NQ-HĐND ngày 15/7/2026 về việc thực hiện hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm bằng hình thức giao đất dịch vụ, đất ở để giải quyết vướng mắc trên địa bàn một số xã, phường cho người dân.