Đưa thư viện trở thành "đòn bẩy" phát triển văn hóa đọc

Để văn hóa đọc phát triển sâu rộng tới cộng đồng, hệ thống thư viện có vai trò hết sức quan trọng. Thành phố Hà Nội đã đầu tư hệ thống thư viện ở các cấp, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển thư viện cộng đồng. Hiện nay, thành phố có 1 thư viện cấp thành phố, 29 thư viện cấp quận, huyện và hơn 1.000 thư viện cộng đồng. Hệ thống thư viện đang góp phần phát triển văn hóa đọc, lan toả tri thức đến cộng đồng.
Thư viện Hà Nội luôn đổi mới hoạt động nhằm thu hút giới trẻ.
Thư viện Hà Nội luôn đổi mới hoạt động nhằm thu hút giới trẻ.

Phát triển văn hóa đọc, xây dựng Thủ đô tri thức là chủ trương lớn của thành phố Hà Nội. Những năm qua, Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp phát triển văn hóa đọc đồng bộ, trong đó, có đầu tư, xây dựng hệ thống thư viện công, khuyến khích phát triển thư viện cộng đồng.

Trong quá trình đó, ngày 21/11/2019, Quốc hội thông qua Luật Thư viện tạo dấu mốc quan trọng đối với ngành thư viện. Cùng với các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, Luật Thư viện đã tạo hành lang pháp lý quan trọng, điều chỉnh, thúc đẩy sự nghiệp thư viện và văn hóa đọc phát triển.

Hà Nội đã nhanh chóng triển khai trên thực tế, bám sát nội dung Luật Thư viện và các văn bản dưới Luật để triển khai các nhiệm vụ cụ thể của thư viện công cộng tới toàn hệ thống.

Chia sẻ về sự phát triển của hệ thống thư viện những năm qua, Trưởng phòng Quản lý Văn hóa (Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội) Lê Thị Hồng Hạnh cho biết, hiện nay thành phố có một thư viện cấp tỉnh, 29 thư viện cấp huyện, 53 thư viện cấp xã. Ngoài ra, có 1.096 thư viện cộng đồng, thư viện, phòng đọc cơ sở và 13 thư viện tư nhân có phục vụ cộng đồng.

Thư viện các cấp đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong lưu trữ, bảo tồn vốn tài liệu có giá trị, xây dựng phong trào đọc sách, duy trì và phát triển nhu cầu đọc sách trong các tầng lớp nhân dân trên địa bàn Thủ đô.

“Đầu tàu” của hệ thống thư viện thành phố chính là Thư viện Hà Nội. Những năm qua, Thư viện Hà Nội đã phát triển tài nguyên thông tin, xây dựng và phát huy giá trị các bộ sưu tập tài liệu cổ, quý hiếm, các bộ sưu tập tài liệu có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, khoa học.

Số lượng tài nguyên thông tin bổ sung từ năm 2019 đến nay là 13.152 tên sách, bình quân tăng khoảng 20 nghìn bản/năm; 395 loại báo, tạp chí; 59.274 trang sách chữ nổi Braille; 558 đĩa CD…

Thư viện Hà Nội thường xuyên nắm bắt nhu cầu tra cứu, khai thác, sử dụng tài nguyên thông tin của bạn đọc để xây dựng chính sách bổ sung vốn tài liệu bảo đảm số lượng, chất lượng, đáp ứng phục vụ bạn đọc trong xu thế toàn cầu hóa, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi từ thư viện truyền thống sang hiện đại; mang lại nhiều tiện ích, nâng cao chất lượng phục vụ, thu hút ngày càng đông bạn đọc yêu thích và đến sử dụng thư viện.

Ngoài phục vụ bạn đọc, Thư viện thành phố còn có nhiều hoạt động phong phú như: Tổ chức Tuần lễ sách và Văn hóa đọc hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam; tổ chức Hội thi Thiếu nhi Thủ đô tuyên truyền giới thiệu sách hàng năm; tổ chức Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc thành phố...

Cùng với sự phát triển của thư viện cấp thành phố, Hà Nội cũng đầu tư phát triển thư viện cấp huyện, cấp xã. Thư viện cấp huyện hầu hết đều tổ chức kho sách và phục vụ theo hình thức kho mở. Một số thư viện đã tổ chức các phòng phục vụ riêng biệt, theo đối tượng bạn đọc, hoặc theo loại hình tài liệu.

Các thư viện phục vụ kết hợp đọc tại chỗ và cho mượn về nhà, đây cũng là hình thức phục vụ phù hợp với điều kiện trụ sở, cán bộ thư viện và số lượng vốn tài liệu còn hạn chế như hiện nay. Với chính sách miễn phí sử dụng thư viện và việc nâng cấp tổ hợp không gian văn hóa mở, hiện đại, sáng tạo; nâng cao kỹ năng phục vụ bạn đọc của thủ thư từ kỹ năng cứng về chuyên môn nghiệp vụ, đến kỹ năng mềm về ứng xử…, hệ thống thư viện ngày càng đóng vai trò quan trọng trong phát triển văn hoá đọc.

Bên cạnh những kết quả đạt được, một số huyện ngoại thành ở xa trung tâm như Mỹ Đức, Ba Vì… còn gặp khó khăn trong hoạt động do địa bàn rộng, sức lan toả của thư viện còn yếu. Thư viện Hà Nội chưa đủ các trang, thiết bị hiện đại để phát triển thư viện số và hiện đại hóa thư viện; chưa có phương tiện chuyên dụng cho công tác phục vụ thư viện lưu động và luân chuyển tài nguyên thông tin xuống các quận, huyện, thị xã.

Ngoài ra, hoạt động của mạng lưới thư viện cấp huyện, cấp xã, thư viện cộng đồng còn gặp những vấn đề khó khăn, cần được các cấp chính quyền quan tâm đầu tư.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Trần Thị Vân Anh nhấn mạnh, trong suốt quá trình phát triển, Hà Nội luôn dành những nguồn lực ưu tiên cho phát triển văn hóa, nâng cao dân trí. Trong đó, có việc thực hiện nghiêm túc Luật Thư viện; tăng cường đầu tư cho các thư viện nhằm nâng cao năng lực phục vụ bạn đọc, qua đó, thúc đẩy mạnh mẽ xây dựng xã hội học tập, nâng cao dân trí. Mặc dù vậy, một số quận, huyện cơ sở vật chất của thư viện còn yếu.

Bà Trần Thị Vân Anh đề nghị các cấp, các ngành dành nhiều sự quan tâm hơn cho lĩnh vực thư viện cũng như mong muốn thành phố, các địa phương cũng mong muốn sẽ sớm có thêm các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy phát triển hệ thống thư viện và phong trào đọc sách trên địa bàn thành phố.

Có thể bạn quan tâm

Dự án nhà tái định cư N01, phường Cầu Giấy.

Sớm đưa các chung cư bị bỏ hoang vào hoạt động

Nhiều năm qua, tình trạng các khu nhà ở tái định cư, nhà ở sinh viên trên địa bàn Thành phố Hà Nội bỏ hoang, lãng phí, trong khi thiếu nhà ở xã hội, nhà ở thương mại vừa túi tiền dành cho người dân, gây bức xúc dư luận.

Hoạt động sản xuất tại Công ty cổ phần Bóng đèn, Phích nước Rạng Đông.

An toàn lao động phải được đặt lên hàng đầu

Hà Nội hiện có số lượng doanh nghiệp lớn với hàng triệu lao động đang làm việc trong các lĩnh vực, trong đó không ít ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn lao động như thi công xây dựng, cơ khí, điện lực, hóa chất, vận hành máy móc…

Mô hình “Đôi bạn cùng tiến” được triển khai hiệu quả tại Trường tiểu học Lê Quý Đôn, phường Phúc Lợi.

Tháo gỡ vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm

Thông tư số 19/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm, tạo thuận lợi cho nhà trường, giáo viên và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập chính đáng của học sinh.

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Chi nhánh số 06.

Tạo chuyển biến bền vững từ kỷ luật, kỷ cương

Ngày 23/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở, Hà Nội.

Tầng phát triển chiến lược của Thủ đô

Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng khan hiếm, khai thác không gian ngầm như một “tầng phát triển” là lựa chọn của nhiều đô thị trên thế giới. Ngoài việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, tầng phát triển này còn tạo ra mạng lưới giao thông, thương mại và dịch vụ công cộng, giải tỏa những “ách tắc” trên mặt đất.

Cần phải nghiêm từ gốc

Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 đang tạo chuyển biến rõ nét trong lĩnh vực này tại Hà Nội. Từ cấp thành phố đến các xã, phường, nhiều giải pháp đã được các cấp, ngành triển khai đồng bộ, thể hiện quyết tâm lập lại trật tự trong lĩnh vực gắn trực tiếp với sức khỏe và đời sống người dân.

Nhân dân phường Hoàn Kiếm tham gia vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa

Từ đầu năm đến nay, hội nghị lấy ý kiến nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa được tổ chức ở khắp các phường, xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiều vấn đề đã được nêu ra và người dân thảo luận, đóng góp ý kiến một cách sôi nổi, thiết thực.

Công an phường Dương Nội hỗ trợ cấp Căn cước và xác thực định danh điện tử cho học sinh tuyển sinh đầu cấp. (Ảnh: LÊ THỦY)

Đưa dịch vụ công đến với người dân

Hà Nội đang từng ngày khoác lên mình diện mạo của một đô thị thông minh, hiện đại. Giữa nhịp sống hối hả ấy, những cán bộ, chiến sĩ công an cơ sở miệt mài hướng dẫn người dân tiếp cận nền tảng số.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Công trường dự án Khu đô thị thể thao Olympic ở xã Phúc Thượng, Hà Nội (Ảnh VIẾT THÀNH)

Phân cấp mạnh song hành cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình

Với đa số phiếu tán thành, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây là bước đột phá quan trọng, thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị với quan điểm xuyên suốt: “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Công ty cổ phần Prosi Thăng Long quảng bá, giới thiệu các mặt hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.

Mục tiêu xuất khẩu gặp nhiều thách thức

Ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội đã giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% năm 2026 đang gặp nhiều thách thức.

Dự án Khu nhà ở Minh Đức chậm triển khai nhiều năm.

Quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai

Với quyết tâm khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy công tác đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít dự án bỏ hoang, lãng phí đất đai, gây bức xúc trong dư luận.

Các nghệ nhân, chuyên gia văn hóa trao đổi về bảo tồn, phát huy giá trị nghề sơn cổ truyền trong không gian đình Hà Vĩ.

Hồi sinh di tích trong phố cổ

Nhiều di tích trong phố cổ từng là nơi bị các hộ dân chiếm dụng làm chỗ ở nhiều năm, khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang từng bước di dời dân cư, trả lại hiện trạng di tích và phát huy giá trị những di tích đó.

Câu lạc bộ Thiện nguyện làng Thư Trai trao những suất cháo miễn phí cho bệnh nhân tại Bệnh viện đa khoa Phúc Thọ.

Lan tỏa yêu thương từ câu lạc bộ thiện nguyện

Trong nhịp sống hiện đại, giữa bộn bề lo toan, vẫn có những con người lặng lẽ trao đi yêu thương. Từ sự đồng cảm và tinh thần sẻ chia ấy, Câu lạc bộ Thiện nguyện làng Thư Trai, thôn Phúc Hòa 4, xã Phúc Thọ, Hà Nội đã kết nối những tấm lòng nhân ái, lan tỏa giá trị tốt đẹp trong cộng đồng.