Đưa thư viện trở thành "đòn bẩy" phát triển văn hóa đọc

Để văn hóa đọc phát triển sâu rộng tới cộng đồng, hệ thống thư viện có vai trò hết sức quan trọng. Thành phố Hà Nội đã đầu tư hệ thống thư viện ở các cấp, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển thư viện cộng đồng. Hiện nay, thành phố có 1 thư viện cấp thành phố, 29 thư viện cấp quận, huyện và hơn 1.000 thư viện cộng đồng. Hệ thống thư viện đang góp phần phát triển văn hóa đọc, lan toả tri thức đến cộng đồng.
Thư viện Hà Nội luôn đổi mới hoạt động nhằm thu hút giới trẻ.
Thư viện Hà Nội luôn đổi mới hoạt động nhằm thu hút giới trẻ.

Phát triển văn hóa đọc, xây dựng Thủ đô tri thức là chủ trương lớn của thành phố Hà Nội. Những năm qua, Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp phát triển văn hóa đọc đồng bộ, trong đó, có đầu tư, xây dựng hệ thống thư viện công, khuyến khích phát triển thư viện cộng đồng.

Trong quá trình đó, ngày 21/11/2019, Quốc hội thông qua Luật Thư viện tạo dấu mốc quan trọng đối với ngành thư viện. Cùng với các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, Luật Thư viện đã tạo hành lang pháp lý quan trọng, điều chỉnh, thúc đẩy sự nghiệp thư viện và văn hóa đọc phát triển.

Hà Nội đã nhanh chóng triển khai trên thực tế, bám sát nội dung Luật Thư viện và các văn bản dưới Luật để triển khai các nhiệm vụ cụ thể của thư viện công cộng tới toàn hệ thống.

Chia sẻ về sự phát triển của hệ thống thư viện những năm qua, Trưởng phòng Quản lý Văn hóa (Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội) Lê Thị Hồng Hạnh cho biết, hiện nay thành phố có một thư viện cấp tỉnh, 29 thư viện cấp huyện, 53 thư viện cấp xã. Ngoài ra, có 1.096 thư viện cộng đồng, thư viện, phòng đọc cơ sở và 13 thư viện tư nhân có phục vụ cộng đồng.

Thư viện các cấp đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong lưu trữ, bảo tồn vốn tài liệu có giá trị, xây dựng phong trào đọc sách, duy trì và phát triển nhu cầu đọc sách trong các tầng lớp nhân dân trên địa bàn Thủ đô.

“Đầu tàu” của hệ thống thư viện thành phố chính là Thư viện Hà Nội. Những năm qua, Thư viện Hà Nội đã phát triển tài nguyên thông tin, xây dựng và phát huy giá trị các bộ sưu tập tài liệu cổ, quý hiếm, các bộ sưu tập tài liệu có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, khoa học.

Số lượng tài nguyên thông tin bổ sung từ năm 2019 đến nay là 13.152 tên sách, bình quân tăng khoảng 20 nghìn bản/năm; 395 loại báo, tạp chí; 59.274 trang sách chữ nổi Braille; 558 đĩa CD…

Thư viện Hà Nội thường xuyên nắm bắt nhu cầu tra cứu, khai thác, sử dụng tài nguyên thông tin của bạn đọc để xây dựng chính sách bổ sung vốn tài liệu bảo đảm số lượng, chất lượng, đáp ứng phục vụ bạn đọc trong xu thế toàn cầu hóa, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi từ thư viện truyền thống sang hiện đại; mang lại nhiều tiện ích, nâng cao chất lượng phục vụ, thu hút ngày càng đông bạn đọc yêu thích và đến sử dụng thư viện.

Ngoài phục vụ bạn đọc, Thư viện thành phố còn có nhiều hoạt động phong phú như: Tổ chức Tuần lễ sách và Văn hóa đọc hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam; tổ chức Hội thi Thiếu nhi Thủ đô tuyên truyền giới thiệu sách hàng năm; tổ chức Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc thành phố...

Cùng với sự phát triển của thư viện cấp thành phố, Hà Nội cũng đầu tư phát triển thư viện cấp huyện, cấp xã. Thư viện cấp huyện hầu hết đều tổ chức kho sách và phục vụ theo hình thức kho mở. Một số thư viện đã tổ chức các phòng phục vụ riêng biệt, theo đối tượng bạn đọc, hoặc theo loại hình tài liệu.

Các thư viện phục vụ kết hợp đọc tại chỗ và cho mượn về nhà, đây cũng là hình thức phục vụ phù hợp với điều kiện trụ sở, cán bộ thư viện và số lượng vốn tài liệu còn hạn chế như hiện nay. Với chính sách miễn phí sử dụng thư viện và việc nâng cấp tổ hợp không gian văn hóa mở, hiện đại, sáng tạo; nâng cao kỹ năng phục vụ bạn đọc của thủ thư từ kỹ năng cứng về chuyên môn nghiệp vụ, đến kỹ năng mềm về ứng xử…, hệ thống thư viện ngày càng đóng vai trò quan trọng trong phát triển văn hoá đọc.

Bên cạnh những kết quả đạt được, một số huyện ngoại thành ở xa trung tâm như Mỹ Đức, Ba Vì… còn gặp khó khăn trong hoạt động do địa bàn rộng, sức lan toả của thư viện còn yếu. Thư viện Hà Nội chưa đủ các trang, thiết bị hiện đại để phát triển thư viện số và hiện đại hóa thư viện; chưa có phương tiện chuyên dụng cho công tác phục vụ thư viện lưu động và luân chuyển tài nguyên thông tin xuống các quận, huyện, thị xã.

Ngoài ra, hoạt động của mạng lưới thư viện cấp huyện, cấp xã, thư viện cộng đồng còn gặp những vấn đề khó khăn, cần được các cấp chính quyền quan tâm đầu tư.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Trần Thị Vân Anh nhấn mạnh, trong suốt quá trình phát triển, Hà Nội luôn dành những nguồn lực ưu tiên cho phát triển văn hóa, nâng cao dân trí. Trong đó, có việc thực hiện nghiêm túc Luật Thư viện; tăng cường đầu tư cho các thư viện nhằm nâng cao năng lực phục vụ bạn đọc, qua đó, thúc đẩy mạnh mẽ xây dựng xã hội học tập, nâng cao dân trí. Mặc dù vậy, một số quận, huyện cơ sở vật chất của thư viện còn yếu.

Bà Trần Thị Vân Anh đề nghị các cấp, các ngành dành nhiều sự quan tâm hơn cho lĩnh vực thư viện cũng như mong muốn thành phố, các địa phương cũng mong muốn sẽ sớm có thêm các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy phát triển hệ thống thư viện và phong trào đọc sách trên địa bàn thành phố.

Có thể bạn quan tâm

Tập đoàn MISA xây dựng Nền tảng AI tự vận hành 24/7.

Doanh nghiệp ứng dụng AI để bứt phá

Trong bối cảnh Hà Nội hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành công cụ có khả năng tạo sức bật trực tiếp cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, câu chuyện không dừng ở “mua một sản phẩm AI” mà là bài toán về quản trị và ứng dụng công nghệ.

Bí thư Đảng ủy xã Hát Môn trao tiền hỗ trợ người dân xây dựng nhà ở.

Mái ấm từ vòng tay cộng đồng

Với quyết tâm xóa nhà dột nát, giúp những hoàn cảnh khó khăn có ngôi nhà mới, an cư lạc nghiệp, xã Hát Môn (Hà Nội) triển khai chương trình xây dựng nhà vòng tay cộng đồng dành cho các đối tượng yếu thế, thể hiện tinh thần tương thân tương ái, lan tỏa những giá trị nhân văn trong cộng đồng.

Đồng bào Mường ở Mỹ Đức giới thiệu nét đẹp văn hóa với khách du lịch.

Khai thác giá trị văn hóa Mường trong du lịch

Từ chỗ chính quyền, người dân luôn lo lắng về gìn giữ bản sắc văn hóa Mường, giờ đây, cộng đồng người Mường trên địa bàn xã Mỹ Đức đang khai thác những giá trị văn hóa bản địa để phát triển du lịch.

Mang dịch vụ công đến gần người dân hơn

Không chờ người dân tìm đến trụ sở, cán bộ Tổ Hành chính công xung kích xã Thuận An (Hà Nội) chủ động mang dịch vụ công đến tận nhà người già yếu, người khuyết tật và các trường hợp khó khăn. Những chuyến đi ấy không chỉ giúp hoàn thành thủ tục hành chính, mà còn lan tỏa văn hóa công vụ, lấy người dân làm trung tâm.

Quản lý kết cấu hạ tầng giao thông trên nền bản đồ số

Sở Xây dựng vừa đưa vào hoạt động hệ thống quản lý kết cấu hạ tầng giao thông trên nền bản đồ số, với nhiều nội dung quan trọng như cơ sở dữ liệu không gian về kết cấu hạ tầng giao thông trên địa bàn thành phố; số hóa và cập nhật dữ liệu đối với các loại hình kết cấu hạ tầng giao thông...

Lực lượng liên ngành kiểm tra hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Quyết liệt xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Sáu tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng Hà Nội phát hiện, xử lý 1.610 vụ hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Hàng vi phạm không còn nhỏ lẻ mà tổ chức theo chuỗi, len lỏi vào cả những nhóm thực phẩm tiêu dùng hằng ngày, đòi hỏi các ngành chức năng đấu tranh, ngăn chặn thường xuyên, liên tục.

Công nhân Công ty Thoát nước Hà Nội khắc phục úng ngập.

Hiệu quả từ các dự án chống ngập khẩn cấp

Những ngày qua, Thủ đô Hà Nội liên tiếp xảy ra các trận mưa cường độ lớn trong thời gian ngắn, gây ngập úng cục bộ một số khu vực; nhưng nhờ khai thác, vận hành hiệu quả các công trình, dự án chống ngập theo lệnh khẩn cấp, việc tiêu thoát nước nhanh chóng, hiệu quả hơn.

Tổ công tác thuộc UBND xã Thanh Trì hỗ trợ người dân cập nhật dữ liệu đất đai tại nhà (Ảnh THANH HỒNG)

Tăng tốc hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai

Với tổng diện tích đất tự nhiên gần 336.000 ha, tương đương hơn 4,19 triệu thửa đất, Hà Nội là một trong những địa phương có khối lượng công việc lớn nhất cả nước về cơ sở dữ liệu đất đai.

Ưu tiên tái chế, tái sử dụng chất thải xây dựng

Thành phố Hà Nội đang triển khai giải phóng mặt bằng 1.400 dự án hạ tầng giao thông, chỉnh trang đô thị. Sự phát triển mạnh mẽ này tạo động lực cho tăng trưởng, nhưng lượng chất thải rắn xây dựng phát sinh từ giải phóng mặt bằng gây áp lực đối với môi trường và công tác quản lý đô thị.

Giải phóng mặt bằng bàn giao cho đơn vị thi công đang được khẩn trương thực hiện tại phường Yên Nghĩa (Ảnh KHÁNH LÊ)

Cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng dự án cải tạo Quốc lộ 6

Sau thời gian gặp nhiều khó khăn, đến nay dự án đầu tư xây dựng, cải tạo và nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Ba La-Xuân Mai đã cơ bản hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng. Các xã, phường có dự án đi qua đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, vận động người dân đồng thuận bàn giao mặt bằng.

Khách trải nghiệm chằm nón tại gian hàng Hợp tác xã Mây tre nón lá Thu Hương, xã Thanh Oai.

Nâng cao sức cạnh tranh của hợp tác xã

Trong bối cảnh mới, khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã của Hà Nội đã có nhiều đổi mới, từng bước nâng cao vai trò trong nền kinh tế. Tuy nhiên, hoạt động của hợp tác xã vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập. Ngoài những giải pháp hỗ trợ từ thành phố, khu vực này cần phát huy nội lực để đóng góp nhiều hơn cho kinh tế-xã hội Thủ đô.

Người dân xã Quang Minh bốc thăm nhận đất dịch vụ.

Giải quyết dứt điểm vướng mắc đất dịch vụ cho người dân

Với quyết tâm giải quyết dứt điểm các vướng mắc tồn đọng kéo dài, HĐND thành phố Hà Nội vừa thông qua Nghị quyết số 44/NQ-HĐND ngày 15/7/2026 về việc thực hiện hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm bằng hình thức giao đất dịch vụ, đất ở để giải quyết vướng mắc trên địa bàn một số xã, phường cho người dân.