Phóng viên: Xin Đại sứ cho biết ý nghĩa và những nội dung trọng tâm của phiên họp lần thứ 17 Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương Việt Nam-Trung Quốc trong nỗ lực thực hiện các nhận thức chung giữa lãnh đạo hai Đảng, hai nước?
Đại sứ Phạm Thanh Bình: Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương Việt Nam-Trung Quốc là cơ chế điều phối hợp tác cấp cao nhất giữa Chính phủ hai nước, có vai trò quan trọng trong việc triển khai và cụ thể hóa các nhận thức chung giữa lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước. Trải qua 16 kỳ họp trước, cơ chế này đã phát huy hiệu quả vai trò đầu mối điều phối tổng thể các lĩnh vực hợp tác song phương; rà soát, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương hai bên triển khai hiệu quả thỏa thuận hợp tác trên các lĩnh vực.
Trong bối cảnh Việt Nam vừa tổ chức thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Trung Quốc bước vào triển khai Quy hoạch 5 năm lần thứ 15 sau kỳ họp Lưỡng hội năm 2026, đồng thời tình hình quốc tế và khu vực đang có nhiều biến động phức tạp, việc tổ chức phiên họp lần thứ 17 của Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương càng có ý nghĩa quan trọng. Phiên họp là dịp để hai bên rà soát, kiểm điểm toàn diện tình hình hợp tác kể từ phiên họp trước đến nay; tiếp tục cụ thể hóa, triển khai hiệu quả nhận thức chung cấp cao.
Là một bước thiết thực triển khai đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng XIV “độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại” và nhằm thúc đẩy quan hệ hai nước và hợp tác song phương trong tình hình mới theo định hướng “6 hơn”, phiên họp lần này dự kiến sẽ thúc đẩy các nội dung hợp tác chính trị, quốc phòng, an ninh, tư pháp, các lĩnh vực hợp tác thực chất, giao lưu nhân dân, hợp tác địa phương, hợp tác tại các cơ chế đa phương giữa Việt Nam và Trung Quốc. Đồng thời, hai bên sẽ dành thời gian trao đổi thẳng thắn, thực chất nhằm xử lý các vướng mắc còn tồn tại trong hợp tác song phương trên tinh thần hữu nghị, tôn trọng lẫn nhau, phù hợp nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước.
Có thể nói, việc duy trì và phát huy hiệu quả cơ chế Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương tiếp tục thể hiện sự coi trọng của cả hai nước đối với quan hệ song phương, thúc đẩy việc triển khai hiệu quả nhận thức chung giữa lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước, góp phần tăng cường tin cậy chính trị, đưa quan hệ Việt Nam-Trung Quốc phát triển ngày càng ổn định, sâu sắc và thực chất, nhất là trong các lĩnh vực trọng yếu, thường xuyên.
Phóng viên: Hội nghị lần thứ nhất Đối thoại chiến lược cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Quốc phòng, Công an Việt Nam-Trung Quốc cũng sẽ được tổ chức dịp này. Đại sứ có thể nêu bật vai trò và những điểm nhấn nổi bật của hội nghị?
Đại sứ Phạm Thanh Bình: Cơ chế Đối thoại 3+3 (Ngoại giao, Quốc phòng, Công an) là cơ chế hợp tác liên ngành quan trọng giữa Việt Nam và Trung Quốc. Đây là cơ chế đối thoại liên ngành 3+3 đầu tiên mỗi bên thiết lập với một đối tác nước ngoài. Trên thực tế, cơ chế đối thoại này đã được hai bên triển khai ở cấp Thứ trưởng vào năm 2024 trong dịp tổ chức phiên họp lần thứ 16 Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương, đạt những kết quả tích cực. Việc lãnh đạo cấp cao nhất hai Đảng, hai nước nhất trí nâng cấp cơ chế này lên cấp Bộ trưởng lần này thể hiện mức độ tin cậy chính trị ngày càng cao giữa hai nước cũng như cho thấy hai bên đánh giá cao vai trò của hợp tác liên ngành, của việc tăng cường trao đổi chiến lược trong các lĩnh vực then chốt, trọng yếu.
Thông qua Hội nghị cấp Bộ trưởng Đối thoại 3+3 lần này, các cơ quan ngoại giao, quốc phòng và công an của hai nước có điều kiện tăng cường trao đổi chiến lược, góp phần đưa sự phối hợp chiến lược lên tầm cao mới, phù hợp định vị mới của quan hệ giữa hai nước. Hội nghị được mong đợi sẽ phát huy vai trò trụ cột, trọng yếu, thường xuyên của ngành ngoại giao, quốc phòng và công an trong việc duy trì và thúc đẩy quan hệ hai nước phát triển ổn định, giữ gìn môi trường hòa bình để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển.
Hai bên sẽ chia sẻ thông tin, đánh giá về tình hình thế giới và khu vực, cũng như trao đổi về các biện pháp nhằm hợp tác ứng phó với các thách thức an ninh chung. Đối với hai nước có chung đường biên giới dài như Việt Nam và Trung Quốc, cơ chế hợp tác liên ngành có ý nghĩa quan trọng trong quản lý biên giới, phòng chống tội phạm, ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống.
Phóng viên: Đại hội XIV của Đảng vừa qua đã đưa ra các định hướng phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới. Kỳ họp Lưỡng hội của Trung Quốc cũng vừa kết thúc, định hình động lực tăng trưởng mới của nước này. Trên những nền tảng đó, Đại sứ đánh giá như thế nào về tiềm năng hợp tác giữa hai nước trong bối cảnh mới?
Đại sứ Phạm Thanh Bình: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam và Kỳ họp Lưỡng hội năm 2026 của Trung Quốc đã đưa ra các chiến lược, phương hướng và biện pháp về phát triển kinh tế-xã hội của mỗi nước trong giai đoạn 2026-2030. Có thể thấy chiến lược của hai bên có sự bổ trợ và tương đồng trên nhiều lĩnh vực như phát triển dựa trên khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và mở cửa, hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh đó, tôi tin tưởng tiềm năng và dư địa hợp tác giữa hai bên còn rất lớn để hiện thực hóa các nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước, đóng góp vào việc phát triển quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược.
Về kết nối chiến lược, hai bên sẽ đẩy nhanh kết nối hạ tầng giữa hai nước, ưu tiên đường sắt, đường bộ cao tốc, hạ tầng cửa khẩu. Trong đó triển khai hiệu quả, đúng tiến độ các tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, Lạng Sơn-Hà Nội, Móng Cái-Hạ Long-Hải Phòng; đồng thời tăng cường kết nối các chiến lược phát triển vùng, chuỗi cung ứng và các hành lang kinh tế, logistics.
Về kinh tế-thương mại, tận dụng tốt các hiệp định thương mại tự do như ACFTA 3.0 và RCEP, cải thiện môi trường kinh doanh, tăng cường kết nối thể chế, tiêu chuẩn và thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại song phương phát triển cân bằng và bền vững, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu nâng cấp công nghiệp và mở cửa trình độ cao của cả hai nước.
Về đầu tư, Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng đầu tư vào các lĩnh vực Việt Nam ưu tiên như công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao, hạ tầng chiến lược, kinh tế số, kinh tế xanh, năng lượng tái tạo và đô thị thông minh.
Phóng viên: Trong bối cảnh quốc tế có nhiều diễn biến phức tạp như hiện nay, theo Đại sứ, hai nước có thể thúc đẩy hợp tác như thế nào ở cấp độ song phương và đa phương để góp phần kiến tạo hòa bình, ổn định tại khu vực và trên thế giới?
Đại sứ Phạm Thanh Bình: Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực đang có những thay đổi sâu sắc, phức tạp và khó lường, việc các quốc gia tăng cường hợp tác, thúc đẩy đối thoại và cùng chung tay duy trì môi trường hòa bình, ổn định càng trở nên quan trọng.
Ở cấp độ song phương, Việt Nam và Trung Quốc cần tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có nhằm duy trì trao đổi chiến lược trên các kênh Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội; thúc đẩy hợp tác thực chất trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, kết nối hạ tầng, khoa học-công nghệ và giao lưu nhân dân. Việc xử lý thỏa đáng các vấn đề còn tồn tại trên tinh thần tôn trọng lẫn nhau và phù hợp với luật pháp quốc tế cũng là một yếu tố để duy trì môi trường hòa bình, ổn định cho sự phát triển của mỗi nước.
Ở cấp độ đa phương, hai nước có thể tiếp tục tăng cường phối hợp tại các cơ chế và diễn đàn khu vực, quốc tế như Liên hợp quốc, ASEAN, APEC…, các khuôn khổ hợp tác khu vực và các sáng kiến hợp tác ở quy mô toàn cầu, khu vực và tiểu vùng; cùng nhau kiên trì thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, tôn trọng luật pháp quốc tế, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình và tăng cường hợp tác cùng có lợi.
Với nền tảng là láng giềng hữu nghị truyền thống có lợi ích chung rộng lớn, là Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, Cộng đồng chia sẻ tương lai có ý nghĩa chiến lược, Việt Nam và Trung Quốc hoàn toàn có cơ sở và điều kiện để tiếp tục phối hợp chặt chẽ hơn nữa, cùng đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung của khu vực và thế giới.
