Mô hình mang tính nhân văn sâu sắc này không chỉ giúp đồng bào thuận tiện trong đi lại, mà còn là giải pháp căn cơ để nâng cao nhận thức pháp luật, góp phần kéo giảm tai nạn giao thông trong cộng đồng dân tộc thiểu số – nơi lâu nay vẫn là điểm "nóng" tiềm ẩn nhiều rủi ro về trật tự an toàn giao thông.
Giải pháp thiết thực
Dưới cái nắng vàng vùng biên, từ sáng sớm, bà con xã biên giới Ia O lại tụ hội đông đủ tại trụ sở xã. Khác với những buổi họp dân thường kỳ, hôm nay là ngày học thực hành lái xe, một phần trong chương trình đào tạo sát hạch giấy phép lái xe hạng A1 do Công an tỉnh Gia Lai phối hợp tổ chức. Đặc biệt, toàn bộ chi phí học và thi đều được miễn phí cho người dân thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo hoặc có hoàn cảnh khó khăn. Đây là một chủ trương lớn mang tính chiến lược của lực lượng Công an tỉnh trong việc bảo đảm trật tự an toàn giao thông tại các địa phương vùng sâu, vùng xa.
Anh Ksor Thí, người dân làng O, xã Ia O, chia sẻ chân thật: “Tôi biết chạy xe máy từ lâu rồi nhưng chưa từng có bằng lái. Trước đây đi thi sát hạch phải lên tận huyện, tốn cả ngày công và tiền bạc nên không dám nghĩ tới. Giờ có lớp học ngay tại xã, lại còn miễn phí, tôi tranh thủ đi học để biết luật, hiểu quy định. Mình có bằng rồi, sau này đi lại cũng tự tin và an toàn hơn”.
Xã Ia O là xã biên giới có trên 70% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Cuộc sống còn nhiều khó khăn, phương tiện lưu thông chủ yếu là xe máy. Việc chưa có bằng lái không những gây khó khăn cho công tác quản lý, mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn giao thông.
Để khắc phục, ngành công an đã chủ động “đem lớp học về tận làng”, tổ chức đào tạo lý thuyết, hướng dẫn thực hành các bài thi mô phỏng như đi vòng số 8, đi vạch thẳng, vượt chướng ngại vật… theo đúng quy chuẩn của Bộ Giao thông Vận tải.
Bà Võ Thị Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Đào tạo và Sát hạch lái xe, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai, đơn vị trực tiếp đào tạo, cho biết: “Lớp học tại xã Ia O được tổ chức trên cơ sở tính toán sát với điều kiện thực tế của địa phương và nhu cầu của bà con. Chúng tôi bố trí cán bộ giảng dạy cả lý thuyết và thực hành ngay tại địa phương. Khi tới kỳ thi, nhà trường sẽ hỗ trợ phương tiện xe đưa đón bà con về điểm thi”.
Cách làm đúng và trúng
Theo báo cáo tổng hợp của Công an tỉnh Gia Lai, trên địa bàn toàn tỉnh hiện còn hàng nghìn người dân chưa có giấy phép lái xe hạng A1, tập trung chủ yếu ở các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Từ đầu năm 2025 đến nay, lực lượng công an toàn tỉnh đã tiến hành tổng rà soát, lên danh sách các trường hợp chưa có bằng, phối hợp với doanh nghiệp và trung tâm y tế để tổ chức khám sức khỏe lưu động, tạo điều kiện cho nhân dân được học, thi và cấp giấy phép.
Thượng tá Ksor H’Bơ Khắp, Phó Giám đốc Công an tỉnh Gia Lai, nhấn mạnh: “Để bảo đảm mọi người dân sử dụng xe máy đều được trang bị kiến thức luật lệ giao thông, chúng tôi đã chỉ đạo công an các xã, phường rà soát nhu cầu thực tế, ưu tiên người có hoàn cảnh khó khăn. Toàn bộ hoạt động từ khám sức khỏe, đào tạo đến sát hạch đều được hỗ trợ. Bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người dân đồng thời tăng cường nhận thức pháp luật và giảm thiểu tai nạn là mục tiêu kép của chương trình này”.
Theo kế hoạch, từ nay đến hết năm 2025, Công an tỉnh Gia Lai sẽ tổ chức đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe cho gần 47.000 học viên, trong đó phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là con số không nhỏ, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp ngành, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị ở cơ sở và tinh thần trách nhiệm cao từ các tổ chức xã hội, doanh nghiệp đồng hành.
Việc cấp giấy phép lái xe chỉ là một phần, theo Thượng tá Ksor H’Bơ Khắp, quan trọng hơn là giúp bà con tự nhận thức được trách nhiệm trong chấp hành pháp luật, tôn trọng quy định về an toàn khi tham gia giao thông. Có như vậy mới chuyển hóa thành hành vi tự giác, từ đó lan tỏa vào gia đình, cộng đồng.
Sau một tuần học, không ít học viên từng e dè nắm tay lái giờ đã tự tin điều khiển xe thực hiện các bài thi. Đằng sau những cú xoay người, chạy vòng số 8 là cả quá trình thích nghi với bài kiểm tra kỹ năng lần đầu tiên được dạy “đàng hoàng”. Với những người lần đầu nghe khái niệm “giấy phép”, niềm phấn khởi hiện rõ trên khuôn mặt mỗi khi hoàn thành bài thi.
Người dân cảm động vì được quan tâm từ chính quyền, được học miễn phí, nhưng điều quan trọng nhất là được hiểu luật, biết cách bảo vệ chính mình và người đi đường. Như anh Ksor Thí chia sẻ, trước kia sử dụng xe chỉ dựa trên kinh nghiệm, nhưng sau khi học luật, mới biết rằng rất nhiều lỗi, thậm chí nguy hiểm, đã từng mắc phải mà hoàn toàn không ý thức được.
Bài học từ Gia Lai cho thấy, khi việc ban hành chính sách đi kèm với tổ chức thực hiện sát cơ sở, có sự vào cuộc của lực lượng chuyên môn và sự chung tay của doanh nghiệp thì hiệu quả lan tỏa rất rõ rệt. Một lớp học lái xe ở xã nghèo không chỉ là câu chuyện giao thông mà còn phản ánh tinh thần đoàn kết, gắn bó, sẻ chia giữa các lực lượng vì sự phát triển toàn diện của cộng đồng dân tộc thiểu số.
