Đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn

Sự tăng trưởng mạnh mẽ về cả lượng khách và doanh thu thời gian qua ngày càng khẳng định vị thế quan trọng của du lịch Việt Nam đối với sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.
Du khách tham quan Khu di tích Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội).
Du khách tham quan Khu di tích Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội).

Nhưng để thật sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn như mục tiêu Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 16/1/2017 của Bộ Chính trị đã đề ra, du lịch nước ta cần nỗ lực vượt qua nhiều rào cản, thách thức.

Năm 2024, du lịch đã trở thành điểm sáng trong bức tranh kinh tế Việt Nam khi “thu hoạch” được thành quả ấn tượng, tăng trưởng đáng kể so với cùng kỳ năm 2023, với khoảng 17,5 triệu lượt khách quốc tế (tăng 38,9%), 110 triệu lượt khách nội địa (tăng 1,6%), tổng thu từ khách du lịch ước đạt 840.000 tỷ đồng (tăng 23,8%). Đáng chú ý, Việt Nam tiếp tục được Giải thưởng Du lịch thế giới vinh danh là “Điểm đến hàng đầu châu Á”, “Điểm đến di sản hàng đầu châu Á” và “Điểm đến thiên nhiên hàng đầu châu Á”.

Dấu ấn nổi bật của ngành “công nghiệp không khói” Việt Nam trong phát triển kinh tế và quảng bá hình ảnh đất nước năm qua là tín hiệu vui thắp lên nhiều hy vọng cho sự bứt phá mạnh mẽ của du lịch thời gian tới. Tuy nhiên, dù chúng ta đã “chạy” nhanh hơn, song chưa thể nhanh bằng một số quốc gia khác trong khu vực, nhất là khi so sánh với Singapore hay Thái Lan.

Phó Cục trưởng Du lịch Quốc gia Phạm Văn Thủy cho rằng: Yếu tố quan trọng để du lịch phát triển là cần có sự đột phá ưu tiên về quy trình, thủ tục xây dựng, sửa đổi, bổ sung, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật. Tuy nhiên, hiện nay, các quy trình, thủ tục cũng như cơ chế, chính sách liên quan phát triển du lịch còn nhiều bước, nhiều khâu, thời gian kéo dài. Công tác quản lý nhà nước cũng chưa theo kịp thực tiễn, nhất là với các loại hình du lịch mới như du lịch thể thao mạo hiểm, du lịch nông nghiệp-nông thôn…

Bên cạnh đó, sự phối kết hợp liên ngành, liên vùng còn chưa đồng bộ, không thường xuyên và thiếu chặt chẽ. Nhiều địa phương có tiềm năng du lịch vẫn thiếu định hướng phát triển rõ ràng, trong khi một số địa phương không nhiều dư địa lại xác định phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, dẫn đến tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả, gây lãng phí. Chưa kể, hệ thống sản phẩm du lịch nước ta còn trùng lắp, chất lượng dịch vụ chưa cao; nguồn lực đầu tư cho du lịch còn thấp so với yêu cầu phát triển; kinh phí dành cho xúc tiến, quảng bá còn eo hẹp… cho nên chưa thể tạo ra năng lực cạnh tranh cao.

Ngoài ra, môi trường hoạt động du lịch tại Việt Nam cũng còn nhiều “sạn”: không ít điểm du lịch còn khai thác tự phát, thiếu quy hoạch đầu tư hợp lý, thiếu sự quản lý; cùng với đó là sự xuất hiện của những tour 0 đồng, hướng dẫn viên trái phép… ảnh hưởng đến uy tín, hình ảnh điểm đến Việt Nam.

Theo thông tin từ Chánh Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Thanh Liêm, năm 2024, thanh tra Bộ triển khai 20 đoàn thanh tra đến các cơ sở; và riêng 14 Sở Du lịch đã thanh, kiểm tra, xử lý 404 tổ chức, cá nhân vi phạm với tổng số tiền xử phạt hơn 2,5 tỷ đồng. Điều này cho thấy tình trạng không tuân thủ pháp luật trong du lịch còn khá phổ biến. Đây chính là những “điểm nghẽn” cần được nhanh chóng khơi thông.

Ở góc độ doanh nghiệp du lịch, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietravel cho rằng, sau đại dịch Covid-19, thế giới đã thành “một thế giới khác”. Cạnh tranh giữa các nước hiện nay không chỉ là về xúc tiến, truyền thông quảng bá, mà còn về chính sách, thế mạnh quốc gia. Đã đến lúc, Việt Nam cần tập trung nâng cao năng lực cạnh tranh chính sách để tạo bệ phóng cho nền kinh tế phát triển.

Cần xem lại những bất cập của Luật Du lịch để sửa đổi, bổ sung, tháo gỡ các khó khăn cho doanh nghiệp. Trước thực trạng chỉ có 45% lực lượng lao động trực tiếp được đào tạo chuyên ngành về du lịch, còn 35% được đào tạo chuyên ngành khác và 20% chưa qua đào tạo, ông Nguyễn Quốc Kỳ nhấn mạnh phải đặc biệt đầu tư cho khâu phát triển nguồn nhân lực, nếu không muốn du lịch Việt Nam bị “hụt hơi” khi cạnh tranh với các nước khác.

Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Vụ trưởng Xã hội, Ban Kinh tế Trung ương nhận định: Cần tạo môi trường pháp lý thông thoáng để hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp chủ động phát huy vai trò động lực thúc đẩy du lịch; đồng thời nghiên cứu ban hành các cơ chế, chính sách để hình thành các doanh nghiệp lớn, được bảo đảm khả năng tiếp cận về vốn, khoa học công nghệ. Cần khẩn trương chuyển đổi số trong du lịch, đồng bộ giữa các cấp, ngành, địa phương, doanh nghiệp cũng như tiếp tục có những cải thiện về chính sách thị thực để hút khách quốc tế đến Việt Nam…

Theo Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 13/6/2024, du lịch Việt Nam đặt mục tiêu năm 2025 phấn đấu đón từ 25-28 triệu lượt khách quốc tế, 130 triệu lượt khách nội địa, đóng góp trực tiếp 8-9% trong GDP. Để hiện thực hóa mục tiêu này, đưa du lịch thật sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước, Cục trưởng Du lịch Quốc gia Nguyễn Trùng Khánh cho rằng, cần tập trung triển khai nhiều giải pháp mang tính tổng thể.

Phải có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, cộng đồng; có chính sách ưu tiên cho phát triển hạ tầng du lịch để có những khu du lịch quy mô, đẳng cấp, đủ năng lực cạnh tranh với các quốc gia khác; triển khai mạnh mẽ hơn công tác xúc tiến, quảng bá, kết hợp cả phương thức truyền thống và trên nền tảng số; sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực đầu tư, đầu tư công…

Làm tốt công tác này sẽ góp phần tạo thuận lợi cho các nhà đầu tư tạo ra những sản phẩm du lịch có thế mạnh, khẳng định năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam trên bản đồ du lịch thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Hẻm núi Sulak. (Ảnh: THÙY VÂN)

Sulak - vẻ đẹp hùng vĩ của hẻm núi sâu nhất châu Âu

Trong danh mục các kỳ quan thiên nhiên danh tiếng của Liên bang Nga, hẻm núi Sulak thuộc Cộng hòa Dagestan đang nổi lên như một điểm đến "hot". Không chỉ là một địa danh thuần túy dành cho hoạt động thưởng ngoạn, Sulak là một cấu trúc địa chất quy mô lớn, giữ kỷ lục là hẻm núi sâu nhất châu Âu.

Mô hình du lịch sinh thái cộng đồng tại bản Ven, Bắc Ninh. (Ảnh: VH)

Bắc Ninh đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn

Với nguồn tài nguyên di sản văn hóa phong phú và vị thế chiến lược trong không gian vùng Thủ đô, thành phố Bắc Ninh đang tập trung mọi nguồn lực để hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong giai đoạn tới.

Giờ học thực hành tại Trường cao đẳng quản trị khách sạn quốc tế Imperial. (Ảnh: Nhà trường cung cấp)

Theo kịp bước chuyển của ngành du lịch

Ngành du lịch Việt Nam phục hồi đang làm gia tăng đồng thời nhu cầu về số lượng lao động và chất lượng kỹ năng. Trong bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra là thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và vị trí việc làm, nâng cao năng lực số, ngoại ngữ nghề nghiệp và tăng khả năng thích ứng của người lao động với những thay đổi của thị trường.

Huế là một trong những địa phương tiên phong xây dựng môi trường du lịch không khói thuốc lá. (Ảnh: TITC)

Xây dựng môi trường lưu trú văn minh để phát triển du lịch Huế bền vững

Trong dòng chảy hội nhập quốc tế, câu chuyện xây dựng thương hiệu điểm đến không chỉ định hình bởi chiều sâu bản sắc, giá trị văn hóa riêng biệt hay hạ tầng vật chất thuận tiện mà còn được thể hiện từ những thói quen tiến bộ để hình thành một môi trường lưu trú an toàn, văn minh, du lịch phát triển theo hướng bền vững.

[POV] Choáng ngợp khi tạo hoá dùng hàng triệu phiến đá để tạo công viên

[POV] Choáng ngợp khi tạo hoá dùng hàng triệu phiến đá để tạo công viên

Bỏ lại sự xô bồ của thành thị, mời bạn cùng chúng tôi bước vào một hành trình đặc biệt: Đón bình minh tại Công viên đá Núi Chúa (Nam Khánh Hoà). Nằm chênh vênh trên phần đỉnh bằng phẳng của một ngọn núi vươn ra biển, nơi đây được ví von như một bức tranh trừu tượng khổng lồ của tạo hóa.

Phường Hương Trà, thành phố Đà Nẵng đang tập trung xây dựng đề án để phát triển du lịch làng quê-sinh thái-văn hóa. (Ảnh: HT)

Xây dựng Hương Trà trở thành một trong những điểm du lịch nổi bật ở khu vực phía nam Đà Nẵng

Sau sáp nhập, khu vực phía nam của thành phố Đà Nẵng có rất nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch cộng đồng. Vì vậy, Đà Nẵng vừa ban hành kế hoạch phát triển du lịch trọng điểm ở khu vực này theo hướng bền vững, lấy cộng đồng làm trung tâm, phát huy giá trị tài nguyên và bản sắc văn hóa địa phương.

Bình minh trên làng biển Xuân Thạnh, xã Phù Mỹ Đông, tỉnh Gia Lai. (Ảnh: NGUYỄN PHAN DŨNG NHÂN)

Phát triển du lịch tại Gia Lai: Nối biển với đại ngàn

Từ biển Quy Nhơn, Kỳ Co, Eo Gió đến Biển Hồ, Chư Đăng Ya và không gian văn hóa cồng chiêng, Gia Lai có điều kiện hình thành những hành trình du lịch đa dạng. Nhưng để lợi thế ấy chuyển thành giá trị kinh tế, tỉnh cần giải bài toán giao thông, vận chuyển, lưu trú và dịch vụ giữa các điểm đến, qua đó giữ chân du khách lâu hơn.

Tập huấn “Ứng dụng AI vào soạn giáo án, tạo slide bài giảng và đổi mới sáng tạo trong dạy và học” tại Khoa Du lịch, Trường đại học Văn hóa Hà Nội.

Đào tạo nhân lực du lịch đáp ứng yêu cầu phát triển mới

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đề ra yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao, đáp ứng chuyên môn, ngoại ngữ, công nghệ và hội nhập quốc tế.

Khác với loại nem của miền bắc hay miền trung, nem Lai Vung gói bằng lá chuối, vuông vắn và buộc thành từng chục. Loại nem gắn liền với địa danh xã Lai Vung đã đi một hành trình hơn 65 năm để trở thành đặc sản nổi tiếng của tỉnh Đồng Tháp.

[Ảnh] Nem Lai Vung - món quà dân dã đất Sen Hồng

“Lai Vung là xứ lạ lùng/Nem chua mà ngọt, thơm lừng mà say…”
Câu thơ trên đã phần nào khái quát được hương vị độc, lạ của món nem Lai Vung. Món ăn dân dã của vùng đất Sen Hồng đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Thanh toán số ngày càng được khách quốc tế ưa chuộng trong hành trình du lịch. (Ảnh: TTXVN)

Kích cầu chi tiêu du lịch từ kết nối thanh toán số xuyên biên giới

Khách du lịch ngày nay lựa chọn điểm đến không chỉ dựa trên cảnh quan, giá cả mà còn quan tâm đến mức độ thuận tiện của toàn bộ hành trình. Triển khai thanh toán xuyên biên giới không chỉ phục vụ khách quốc tế đến Việt Nam mà còn tạo thuận lợi cho người Việt Nam khi đi du lịch, mua sắm và sử dụng dịch vụ ở nước ngoài.

Du khách châu Âu khám phá Hội An. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Du lịch Việt từng bước chuyển sang nâng cao năng lực phát triển theo chiều sâu

Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, đà tăng trưởng của du lịch Việt càng đáng chú ý trong bối cảnh nền du lịch quốc tế vẫn đối mặt với nhiều yếu tố bất định như rủi ro địa chính trị, kinh tế thế giới khó khăn, sự gia tăng chi phí vận tải và năng lượng, cạnh tranh giữa các điểm đến và sự thay đổi nhanh trong nhu cầu của du khách.

Vinh danh các doanh nghiệp lữ hành hàng đầu tại Lễ trao Giải thưởng VITA Awards 2026. (Ảnh: TRẦN HỒNG)

Lữ hành dẫn dắt dòng khách, nâng giá trị du lịch

Để du lịch thành động lực tăng trưởng mới của đất nước theo tinh thần Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, cần những doanh nghiệp đủ năng lực kết nối thị trường, tổ chức sản phẩm và gia tăng giá trị từ các nguồn lực du lịch.

Cụm di tích liên quan thủy tổ dòng họ Thiều dưới chân núi Đào thuộc phường Đông Tiến, tỉnh Thanh Hóa. (Ảnh: Mai Luận)

Dòng họ Thiều trong cộng đồng trân quý di sản

Ở phường Đông Tiến, tỉnh Thanh Hóa, con cháu dòng họ Thiều và người dân địa phương đã chung tay đóng góp nguồn lực, công sức để trùng tu, tôn tạo quần thể di tích liên quan thủy tổ dòng họ Thiều, bảo tồn thiết chế văn hóa cổ truyền, tiếp tục kế thừa, phát huy những giá trị truyền thống.

Giữa bối cảnh, nền du lịch toàn cầu đối mặt với nhiều sức ép, Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Ngành du lịch tăng tốc, hoàn thành mục tiêu năm 2026

Duy trì đà tăng trưởng ấn tượng về lượng khách, Việt Nam đứng trước cơ hội bứt phá trên bản đồ du lịch thế giới. Hướng tới mục tiêu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, toàn ngành nỗ lực tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy mạnh chuyển đổi số, thực hiện đồng bộ Nghị quyết số 26-NQ/TW để tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới.

Du khách Việt Nam check-in tại Moskva. (Ảnh: Ủy ban Du lịch thành phố Moskva)

Còn nhiều dư địa trong hợp tác du lịch Việt Nam và Nga

Với nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống, sự tương đồng về nhu cầu giao lưu, khám phá văn hóa và tiềm năng phát triển thị trường, hợp tác du lịch Việt Nam-Nga được kỳ vọng tiếp tục mở rộng, góp phần thúc đẩy trao đổi khách hai chiều và tăng cường giao lưu nhân dân giữa hai quốc gia.