Dữ liệu thống kê đóng vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu

Châu Á và Thái Bình Dương chiếm hơn một nửa tổng lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu và chịu ảnh hưởng từ thiên tai và các rủi ro khí hậu khác nhiều hơn so với bất kỳ khu vực nào khác. Nếu không có dữ liệu chất lượng cao và khả năng phân tích dữ liệu, các nhà hoạch định chính sách trong khu vực khó có thể xây dựng những biện pháp hiệu quả, có trọng tâm để ứng phó biến đổi khí hậu.
Quang cảnh một ngôi làng bị ngập lụt ở Mokhada sau khi bão Biparjoy đổ bộ vào đất liền, ở bang miền tây Gujarat, Ấn Độ, ngày 16/6/2023. (Ảnh minh họa: Reuters)
Quang cảnh một ngôi làng bị ngập lụt ở Mokhada sau khi bão Biparjoy đổ bộ vào đất liền, ở bang miền tây Gujarat, Ấn Độ, ngày 16/6/2023. (Ảnh minh họa: Reuters)

Theo kết quả khảo sát được Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) thực hiện và công bố ngày 22/8, các nhà hoạch định chính sách ở châu Á và Thái Bình Dương đang gặp nhiều khó khăn trong công tác thu thập và phân tích dữ liệu nhằm ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu, gây cản trở các nỗ lực trong một khu vực bị xem là dễ tổn thương nhất trước những tác động của tình trạng ấm lên toàn cầu.

Một số cơ quan thống kê quốc gia trong khu vực cho biết, họ không có đủ cán bộ làm việc về dữ liệu khí hậu, trong khi một số khác không có bộ phận riêng về dữ liệu khí hậu.

Hầu hết những người được hỏi cũng cho biết khả năng tiếp cận dữ liệu chi tiết theo khu vực địa lý của họ cao nhất ở mức "trung bình" đối với nhiều loại dữ liệu, gồm cả dữ liệu về các tác nhân gây biến đổi khí hậu như sử dụng nhiên liệu hóa thạch và tổng lượng phát thải khí nhà kính. Những dữ liệu chính về tác động tới hệ sinh thái, cơ sở hạ tầng, các khu vực địa lý cụ thể và an ninh nguồn nước cũng bị thiếu.

Theo ADB, châu Á và Thái Bình Dương chiếm hơn một nửa tổng lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu và chịu ảnh hưởng từ thiên tai và các rủi ro khí hậu khác nhiều hơn so với bất kỳ khu vực nào khác.

Nếu không có dữ liệu chất lượng cao và khả năng phân tích dữ liệu, các nhà hoạch định chính sách trong khu vực không thể thiết kế những biện pháp hiệu quả, có trọng tâm để giải quyết nguyên nhân và tác động của biến đổi khí hậu, cũng như đánh giá hiệu quả của các biện pháp này.

Chuyên gia kinh tế trưởng của ADB, ông Albert Park cho biết: “Châu Á và Thái Bình Dương đang ở tuyến đầu trong cuộc chiến khí hậu. Những đợt nắng nóng chết người và lũ lụt thảm khốc mà chúng ta chứng kiến trong những tháng gần đây cho thấy rõ nguy cơ là gì.

Chúng ta cần dữ liệu chất lượng cao và năng lực thống kê mạnh mẽ để tránh những điểm mù về chính sách và bảo đảm rằng các chiến lược giải quyết khủng hoảng khí hậu được dựa trên thông tin đầy đủ. Điều này có nghĩa là chúng ta cần đầu tư vào các hệ thống thống kê, con người và các thể chế của mình. Cái giá phải trả cho việc không làm vậy sẽ cao hơn nhiều so với các khoản đầu tư này”.

Những phát hiện từ khảo sát của ADB, được thực hiện với 29 cơ quan thống kê quốc gia tại châu Á và Thái Bình Dương, đã được công bố như một phần của báo cáo Các chỉ số chính của Châu Á và Thái Bình Dương 2024. Báo cáo này giải thích cách thức dữ liệu và số liệu thống kê có thể đóng vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

Theo báo cáo, việc có dữ liệu phù hợp cho phép theo dõi cục bộ hơn những tác động của biến đổi khí hậu, cung cấp bối cảnh cho một giải pháp chính sách hiệu quả hơn dựa trên dữ liệu và bằng chứng. Dữ liệu chi tiết theo khu vực địa lý cũng giúp xác định những lĩnh vực cần ưu tiên trong chính sách, bảo đảm nguồn lực được định hướng tới những nơi cần thiết nhất.

Báo cáo lưu ý rằng các cơ quan thống kê quốc gia không chỉ gặp thách thức do năng lực hạn chế và thiếu khả năng tiếp cận dữ liệu khí hậu, mà còn do thiếu định nghĩa và phương pháp thống nhất.

Khi được hỏi về nguyên nhân của các thiếu sót này, những người trả lời khảo sát đã chỉ ra các yếu tố gồm thiếu nhân viên kỹ thuật, nguồn lực tài chính hạn chế, khó khăn về phương pháp luận và kỹ thuật, thiếu sự phối hợp với các bên liên quan khác, và dữ liệu biến đổi khí hậu không được xem là ưu tiên.

Báo cáo của ADB cũng có một phụ bản đặc biệt tập trung vào chuẩn trao đổi dữ liệu và siêu dữ liệu thống kê (SDMX), cung cấp khuôn khổ toàn diện để hợp lý hóa các hoạt động dữ liệu có thể giúp các nền kinh tế ở châu Á và Thái Bình Dương thiết kế và thực thi những chính sách hiệu quả, dựa trên dữ liệu và bằng chứng. Việc áp dụng chuẩn SDMX có thể giúp các quốc gia thu thập, trao đổi, phân tích và phổ biến dữ liệu thống kê để giúp ứng phó biến đổi khí hậu.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa)

Thời tiết ngày 5/5: Cả nước có nắng nhưng không xuất hiện nắng nóng, mưa dông vào chiều tối và đêm

Dự báo, ngày 5/5, hầu hết các khu vực trên cả nước ban ngày trời nắng nhưng không xuất hiện nắng nóng, mưa dông giải nhiệt tập trung vào chiều tối và đêm. Khu vực Hà Nội không mưa, trưa chiều giảm mây trời nắng, thời tiết dễ chịu, nhiệt độ thấp nhất từ 22-24 độ C, cao nhất từ 28-30 độ C.

Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chia sẻ về hiện tượng thời tiết cực đoan.

Mưa đá xuất hiện trên diện rộng ở miền bắc là hiện tượng hiếm gặp

Những ngày đầu tháng 5, hàng loạt địa phương ở khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ liên tiếp ghi nhận dông, lốc, sét, mưa đá với cường độ mạnh, gây thiệt hại về nhà cửa, hoa màu và tài sản của người dân. Đáng chú ý, mưa đá không chỉ xuất hiện ở khu vực miền núi mà còn lan rộng xuống trung du, đồng bằng, thậm chí cả Thủ đô Hà Nội.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 4/5/2026: Mưa giảm, trời chuyển nắng trên nhiều khu vực

[Video] Dự báo thời tiết ngày 4/5/2026: Mưa giảm, trời chuyển nắng trên nhiều khu vực

Thời tiết hôm nay trên cả nước có xu hướng chuyển biến nhanh. Từ Bắc Bộ đến Trung Bộ, mưa dông giảm dần, trời chuyển nắng vào trưa chiều. Trong khi đó, khu vực Cao nguyên và Nam Bộ duy trì trạng thái ngày nắng, chiều tối có mưa dông quay trở lại cục bộ, kèm theo những hiện tượng thời tiết nguy hiểm trong dông.

[Video] Cảnh báo mưa dông diện rộng ở Bắc Bộ

[Video] Cảnh báo mưa dông diện rộng ở Bắc Bộ

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, hiện khối không khí lạnh ở phía Bắc đang di chuyển xuống phía Nam, gây mưa dông diện rộng ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, có nơi mưa rất to, nhiệt độ giảm.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/5/2026: Không khí lạnh tràn xuống, Bắc Bộ chuyển mưa dông, Trung Bộ còn nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/5/2026: Không khí lạnh tràn xuống, Bắc Bộ chuyển mưa dông, Trung Bộ còn nắng nóng

Không khí lạnh bắt đầu tác động đến thời tiết nước ta trong ngày hôm nay, khiến khu vực Bắc Bộ chuyển sang trạng thái mưa dông từ trưa và chiều. Trong khi đó, miền Trung vẫn duy trì nắng nóng diện rộng trước khi mưa dông xuất hiện vào chiều tối và đêm. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục có nắng ban ngày.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 3/5/2026: Bắc Bộ sắp đón mưa lớn, Trung Bộ và Nam Bộ duy trì nắng mạnh ban ngày

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 3/5/2026: Bắc Bộ sắp đón mưa lớn, Trung Bộ và Nam Bộ duy trì nắng mạnh ban ngày

Không khí lạnh từ phía Bắc sẽ bắt đầu tác động đến nước ta từ ngày mai 3/5, khiến thời tiết Bắc Bộ chuyển mưa dông từ trưa và chiều. Trong khi đó, miền Trung vẫn duy trì trạng thái nắng nóng trước khi mưa dông xuất hiện vào cuối ngày; Nam Bộ tiếp tục ngày nắng, chiều tối có khả năng xuất hiện dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

Trong đêm nay và ngày mai, khối không khí lạnh đang suy yếu dần, Bắc Bộ và miền Trung duy trì trạng thái khô ráo vào ban ngày, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời; trong khi Nam Bộ vẫn có khả năng xuất hiện mưa dông cục bộ về chiều tối.