Dự án xây dựng “siêu đô thị” của Saudi Arabia

Giới chức Saudi Arabia đã công bố thiết kế của công trình kiến trúc độc đáo được gọi là The Line, thuộc dự án “siêu đô thị” đang khiến các kiến ​​trúc sư thế giới kinh ngạc. Dự án này được giới thiệu như một thiết kế cho tương lai, trong đó phát triển các công nghệ tiến bộ giúp con người sinh sống và làm việc mà không gây ảnh hưởng môi trường.
Phối cảnh công trình kiến trúc The Line. Ảnh: REPSTATIC
Phối cảnh công trình kiến trúc The Line. Ảnh: REPSTATIC

Siêu công trình kiến trúc

Cuối tháng 7 vừa qua, Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman bin Abdulaziz đã công bố bản thiết kế của một thành phố tuyến tính mang tên The Line. Theo Al Jazeera, công trình bao gồm hai cấu phần giống như bức “tường thành” chọc trời cao tới 500m dựng song song có chiều dài lên tới 170km và chiều rộng 200m, tạo thành khu đô thị nối từ bờ Biển Đỏ qua sa mạc về vùng núi phía tây bắc Saudi Arabia. Siêu công trình kiến trúc này sẽ có mặt tiền hoàn toàn bằng kính và nhờ vậy tạo hiệu ứng gương độc đáo và mới lạ.

Thái tử Mohammed bin Salman lưu ý rằng, thiết kế này sẽ hoàn toàn khác biệt các thành phố truyền thống, nhằm “tạo ra một mô hình bảo tồn thiên nhiên và nâng cao khả năng sống của con người”. “The Line sẽ giải quyết những thách thức mà nhân loại phải đối mặt trong cuộc sống đô thị ngày nay và sẽ mở đường cho những ý tưởng mới”, ông Mohammed bin Salman nói. Toàn bộ quần thể kiến trúc này được thiết kế để sử dụng gần như 100% năng lượng tái tạo. Dự kiến, thành phố này có thể là nơi sinh sống cho khoảng chín triệu dân. Thái tử Mohammed bin Salman cho biết, có các nhà đầu tư từ 10 nước tham gia dự án xây dựng thành phố xanh nói trên, đồng thời hoan nghênh các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư góp phần biến thiết kế trở thành hiện thực trong tương lai.

Theo thiết kế, thành phố trong tương lai sẽ không có đường sá, ô-tô và do vậy không tạo ra khí thải, mọi tiện ích được bố trí nằm chung quanh các khu dân cư. Mỗi quảng trường nhỏ, hay “khối dân cư” (block) có khả năng tự cung, tự cấp thực phẩm và có các tiện ích như cửa hàng, trường học để phục vụ nhu cầu thiết yếu của cư dân chỉ trong vòng năm phút đi bộ hoặc đạp xe. Khi hoàn thành, sẽ có chuyến tàu siêu tốc để di chuyển dọc theo The Line với “hành trình dài nhất không bao giờ quá 20 phút”, các nhà phát triển tuyên bố.

Bên cạnh các khu dân cư, The Line sẽ bao gồm những khu mua sắm và giải trí, trường học và công viên. Thông cáo báo chí sau lễ ra mắt The Line đã giới thiệu nhiều tính năng khác nhau của siêu đô thị này, như thiết kế của các ngôi nhà và cửa hàng chủ yếu theo chiều của hai bức tường lát kính, hệ thống giao thông kết nối hai đầu thành phố và hình ảnh hiển thị các công viên được đặt giữa hai khối tuyến tính, hai bên bức tường sẽ được kết nối bằng nhiều cây cầu và có nhiều không gian xanh hơn. Đơn vị thiết kế chính của dự án do văn phòng tư vấn thiết kế Morphosis của Mỹ đảm nhận.

Theo ông Ali Shihabi, thành viên ban cố vấn của dự án, The Line sẽ chạy trên một đường thẳng xuyên qua sa mạc và do vậy cần được xây dựng theo từng giai đoạn, lần lượt từng khối công trình. Ông giải thích rằng: “Nhiều người cho rằng đây là một dự án táo bạo sẽ tiêu tốn rất nhiều chi phí, nhưng nó khả thi vì chúng tôi sẽ xây dựng theo từng modul”.

Bản vẽ phác thảo siêu đô thị Neom. Ảnh: TIMES OF ISRAEL

Bản vẽ phác thảo siêu đô thị Neom. Ảnh: TIMES OF ISRAEL

“Đại đô thị” Neom

Siêu công trình kiến trúc The Line chỉ là một phần trong Dự án đại đô thị Neom ước tính trị giá 500 tỷ USD mà Saudi Arabia công bố hồi năm ngoái. Dự án Neom có tổng diện tích hơn 26.500km2, là giải pháp đô thị mới mà theo giới chức Riyadh công bố nhằm thực hiện các cam kết phát triển xanh và bền vững, không gây hại tới môi trường của nước này, hướng đến mục tiêu đạt được mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2060.

Năm ngoái, Chính phủ Saudi Arabia công bố Dự án Neom sẽ khai thác “năng lượng vô tận” nhờ hệ thống pin mặt trời trải dài trên sa mạc, cùng với khu nhà kính để cung cấp thực phẩm, khôi phục rạn san hô biển để tạo cảnh quan và sinh thái… Hơn nữa, Neom còn là nơi sẽ xây dựng thành phố nổi trên mặt nước Oxagon và sẽ là cấu trúc nổi lớn nhất trên thế giới một khi nó hoàn thành. Giám đốc điều hành của Dự án Neom, ông Nadhmi al-Nasr cho biết, thành phố đã chào đón những nhà đầu tư và các đơn vị sản xuất, xây dựng đến khảo sát và thực hiện từ đầu năm 2022. Công trình nổi Oxagon cũng như siêu công trình The Line kể trên chỉ là một trong những cấu phần được quy hoạch trong đại đô thị Neom. Cái tên Neom có nghĩa là “Tương lai mới” theo giải nghĩa của các nhà phát triển.

Do đặt ra nhiều mục tiêu tham vọng nên các nhà quan sát tỏ ra hoài nghi tính khả thi của các công trình và dự án mà Saudi Arabia đề ra ở Neom. Thêm vào đó, việc xây dựng một thành phố tiên tiến đáng sống theo tiêu chuẩn xanh ở giữa sa mạc cũng đặt ra nhiều vấn đề. TS Manal Shehabi, chuyên gia năng lượng tại Trường đại học Oxford (Anh) cho rằng, có rất nhiều điều cần phải xem xét khi đánh giá mức độ bền vững của dự án Neom. Ông cũng đặt câu hỏi các nhà phát triển thực ra chưa làm rõ việc lương thực, thực phẩm sẽ được sản xuất tại địa phương trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt và phải tiết kiệm tài nguyên như ở giữa sa mạc, hay sẽ dựa vào nhập khẩu thực phẩm từ nước ngoài? Saudi Arabia là một quốc gia nằm ở vùng sa mạc khô cằn và hiện nhập khẩu khoảng 80% lương thực, khoảng một nửa lượng nước tại đây đang được sản xuất thông qua các nhà máy khử muối vốn chạy bằng nhiên liệu hóa thạch. Đây là một quy trình tốn kém và sản phẩm phụ là hỗn hợp nước muối và hóa chất độc hại, được thải trở lại biển, gây ra những hậu quả bất lợi cho các hệ sinh thái biển. Do đó càng dấy lên nghi vấn về việc các đại dự án của Saudi Arabia có thể được thực hiện bền vững hay không.

Các chuyên gia khí hậu cũng lo ngại rằng, việc dựa vào các công nghệ chưa được chứng minh có thể là một dạng “trì hoãn khí hậu”, chứ không phải hành động thiết thực để chống biến đổi khí hậu. Kiến ​​trúc sư và nhà sử học người Israel Eliyahu Keller thuộc Trường Kiến trúc SCE Negev cho rằng: “Nỗ lực đối phó những thách thức của cuộc khủng hoảng khí hậu phải được tập trung vào việc cải thiện các thành phố hiện có của chúng ta, chứ không phải vào việc xây dựng và tạo ra những thành phố mới gây tốn kém tài nguyên và tăng mức độ phát thải khí nhà kính”.

Dù vậy, những người ủng hộ xây dựng Neom cho rằng, chính vì điều kiện tự nhiên như vậy và vì Trung Đông đang cạn kiệt nước nên Saudi Arabia cần phải đổi mới sáng tạo và bắt đầu xây dựng một thành phố thông minh, phát triển bền vững, được cung cấp năng lượng từ gió, mặt trời, với nguồn nước từ các nhà máy khử muối không phát thải carbon và quan trọng hơn hết là mở ra những cơ hội phát triển kinh tế khác để giúp “cai dầu mỏ” cho đất nước giàu có nhờ nguồn “vàng đen” dồi dào này.

Có thể bạn quan tâm

Thành phố Osaka là một trong những đặc trưng của vùng Kansai. Ảnh: TENKUIJAPAN

Đặc trưng văn hóa Kansai

Vùng Kansai của Nhật Bản nổi bật với sự giao thoa đặc sắc giữa truyền thống cổ kính (Kyoto, Nara) và hiện đại sôi động (Osaka, Kobe). Văn hóa nơi đây đặc trưng bởi tính cách người dân cởi mở, thẳng thắn, hài hước; phương ngữ Kansai-ben độc đáo, ẩm thực đường phố phong phú và là cái nôi của các nghề thủ công truyền thống.

Trụ sở Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington D.C. Ảnh: ABC News

Chiến dịch “Mạng lưới tài năng” của chính quyền Mỹ

Chính quyền Mỹ, dưới sự chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump, đã phát động chiến dịch quy mô mang tên “Mạng lưới tài năng” vào cuối tháng 3/2026 nhằm thu hút thế hệ Gen Z (những người sinh từ khoảng năm 1997 đến 2012) vào bộ máy liên bang. 

Một trang trại điện gió ngoài khơi nước Anh. Ảnh: GETTYIMAGES

Giải pháp điện gió của nước Anh

Tăng trưởng ấn tượng từ điện gió đang giúp nước Anh tránh khỏi những ảnh hưởng nặng nề từ cuộc chiến ở Trung Đông, vốn đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu suốt thời gian qua.

Máy quang khắc tiên tiến từ Tập đoàn ASML của Hà Lan. Ảnh: THE ECONOMIST

Chiến lược tự chủ công nghệ của EU

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt và công nghệ trở thành yếu tố quyết định sức mạnh kinh tế - địa chính trị của các quốc gia, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy mạnh mẽ chiến lược tự chủ công nghệ như một thành tố cốt lõi của khái niệm tự chủ chiến lược.

Tàu vũ trụ được phóng trong sứ mệnh Artemis II. Ảnh: REUTERS

Bước mở đầu cho cuộc đua không gian mới

Sau hơn nửa thế kỷ kể từ chuyến bay cuối cùng của Chương trình Apollo (1972), nhân loại một lần nữa chứng kiến khoảnh khắc lịch sử khi Mỹ đưa con người trở lại vùng lân cận Mặt trăng.

Tòa án Hà Lan cấm Grok tạo hình ảnh nhạy cảm không có sự đồng ý. Ảnh: GETTY

EU siết chặt quản lý công nghệ AI

Nghị viện châu Âu (EP) đang siết chặt quản lý các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng tạo ra hình ảnh nhạy cảm mà không có sự đồng ý của cá nhân. Động thái cho thấy EP đẩy mạnh kiểm soát AI có tính rủi ro cao, trong bối cảnh công nghệ này ngày càng gây nhiều lo ngại về quyền riêng tư và an toàn trực tuyến.

Học sinh tại Ghana sử dụng máy đọc sách điện tử. Ảnh: NEWS GHANA

Chiến dịch “đọc sách kỹ thuật số” ở châu Phi

Trong bối cảnh châu Phi đang đối mặt những thách thức lớn về giáo dục và tiếp cận tri thức, các chiến dịch đọc sách kỹ thuật số nổi lên như một giải pháp sáng tạo, tận dụng công nghệ để vượt qua rào cản địa lý và kinh tế.

Công nghệ tưới tiêu nhỏ giọt trên sa mạc của Israel. Ảnh: AP

Kỹ thuật phục hồi sa mạc của Israel

Israel là một trong những quốc gia thành công nhất thế giới trong việc phục hồi đất khô hạn và khắc phục tình trạng sa mạc hóa, đặc biệt tại sa mạc Negev Desert - nơi chiếm hơn 60% diện tích lãnh thổ.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. Ảnh: GETTYIMAGES

Vai trò quan trọng của Eo biển Hormuz

Là “cánh cổng” trên biển duy nhất nối vịnh Ba Tư với đại dương, nơi hơn 20% sản lượng dầu mỏ thế giới đi qua mỗi ngày, Eo biển Hormuz sở hữu vị trí địa lý đặc biệt quan trọng. Đây là nơi trung chuyển năng lượng trung tâm của thế giới, những cũng là điểm nghẽn với nguồn cung nhiên liệu cho thế giới khi xung đột xảy ra.

OPEC hiện là thực thể quyền lực nhất thế giới về dầu mỏ. Ảnh: GETTYIMAGES

Thực thể quyền lực trên thị trường dầu mỏ

Ra đời năm 1960, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), hiện nay gồm các đối tác (OPEC+), là thực thể quyền lực số một trên bản đồ dầu mỏ nói riêng và năng lượng thế giới nói chung. Tuy nhiên, nhiều quốc gia đang ngày càng “quay lưng” với loại nhiên liệu hóa thạch này nhằm hướng tới phát triển kinh tế xanh và bền vững.

Các quốc gia Trung Đông nỗ lực biến nước biển thành nước ngọt. Ảnh: AP

Bài toán nguồn nước ở Trung Đông

Trong nhiều thế kỷ qua, Trung Đông luôn thiếu nước ngọt. Sự ra đời của hệ thống nhà máy khử mặn ở Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Oman… đã phần nào xử lý điều đó. Cùng với dầu mỏ, nước ngọt là “chìa khóa sự sống” ở khu vực này.

Lăng Lenin tại Thủ đô Moscow.

Quần thể kiến trúc độc đáo trên Quảng trường Đỏ

Tồn tại ở Thủ đô Moscow của nước Nga gần một thế kỷ, lăng Lenin là một phần không thể thiếu của quần thể Quảng trường Đỏ, một trong những công trình kiến trúc đẹp và còn là biểu tượng của một thời đại Xô-viết.

Drone thực hiện nhiệm vụ giao thức ăn tại Trung Quốc. Ảnh: AP

Xu hướng phát triển “kinh tế tầm thấp”

Nền kinh tế tầm thấp đang trở thành xu hướng mới trên thế giới. Từ những lợi ích thực tế, mỗi quốc gia đều đưa ra những chính sách riêng biệt để phát triển nền kinh tế này.

Hoàng đế Shah Alam chuyển giao quyền thu thuế cho đại diện Công ty Đông Ấn Anh. Ảnh: BENJAMIN WEST

Đế chế thương mại khổng lồ

Từ một tổ chức buôn bán, Công ty Đông Ấn Anh đã hình thành một đế chế, tập đoàn thương mại lớn nhất lịch sử, có quân đội, lãnh thổ hùng mạnh riêng. Ở đỉnh cao, tổ chức này chiếm 50% thương mại toàn cầu.

Có hàng chục nghìn mảnh vỡ đang trôi nổi trên quỹ đạo Trái đất. Ảnh: GETTYIMAGES

Hiểm họa từ rác vũ trụ

Hàng chục nghìn mảnh rác vũ trụ, chủ yếu là các mảnh vỡ nhân tạo bao gồm vệ tinh ngừng hoạt động, tầng tên lửa và mảnh vụn do va chạm giữa các vệ tinh, đang quay quanh Trái đất. Các mảnh vỡ đe dọa an toàn không gian và nguy cơ gây ra chuỗi va chạm liên tiếp, khiến việc quản lý rác vũ trụ trở thành thách thức cấp bách.

Chương trình nghị sự mới cũng đưa ra các biện pháp bảo vệ người dân tại không gian công cộng. Ảnh: GETTY

Chương trình chống khủng bố của EU

Trước các mối đe dọa khủng bố ngày càng tinh vi trong kỷ nguyên số, Ủy ban châu Âu (EC) đã ra mắt chương trình nghị sự ProtectEU nhằm tăng cường năng lực dự báo, phòng ngừa và ứng phó với chủ nghĩa cực đoan trên toàn châu Âu.

Trụ sở của Google tại Mỹ. Ảnh: AP

Trái phiếu kỳ hạn đặc biệt của Google

Tập đoàn Alphabet - công ty mẹ của Google - đang phát hành trái phiếu có kỳ hạn lên tới 100 năm, bước đi cho thấy quy mô đầu tư khổng lồ mà công ty công nghệ này dành cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI). Alphabet dự kiến huy động khoảng 20 tỷ USD, trong đó một phần đáng kể đến từ các trái phiếu đáo hạn vào tháng 2/2126.

Động đất đã gây ra tình trạng sạt lở tại Guerrero. Ảnh: AFP

Vùng đứt gãy Guerrero và rủi ro địa chấn

Bắc Mỹ là một trong những khu vực hoạt động địa chấn mạnh mẽ nhất thế giới, trong đó vùng đứt gãy Guerrero ở Mexico nổi lên như một “khoảng trống địa chấn” đầy lo ngại.

BYD đã thống trị ngành công nghiệp xe điện Trung Quốc kể từ năm 2015. Ảnh: IZVESTIA

Cuộc “cách mạng xanh” tại Trung Quốc

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, cuộc cách mạng xanh đang định hình lại ngành công nghiệp ô-tô với trọng tâm là xe điện (EV). Trung Quốc, từ một quốc gia nhập khẩu công nghệ, vươn lên trở thành trung tâm của sự chuyển dịch này.

Công nhân Tập đoàn PDVSA khai thác dầu tại Vành đai Orinoco. Ảnh: ELESTIMULO

Mỏ dầu lớn nhất thế giới của Venezuela

Venezuela, quốc gia Nam Mỹ nằm ven bờ biển Caribe, từ lâu được biết đến như một “siêu cường dầu mỏ” nhờ sở hữu trữ lượng dầu thô lớn nhất thế giới. Theo các báo cáo từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), Venezuela hiện nắm giữ khoảng 303 tỷ thùng dầu thô đã được chứng minh, chiếm 17% tổng trữ lượng toàn cầu.

Cuộc họp của FED tại Washington D.C tháng 12/2025. Ảnh: BLOOMBERG

Nhiệm vụ kép của FED

Cục Dự trữ Liên bang (FED) là ngân hàng trung ương của Mỹ - tổ chức tài chính được trao quyền kiểm soát đặc biệt đối với việc sản xuất và phân phối tiền tệ, tín dụng quốc gia. FED đóng vai trò quyết định trong việc điều tiết nền kinh tế lớn nhất thế giới, từ đó tạo ra những tác động dây chuyền đến tài chính toàn cầu.

Những hải nữ nổi tiếng đảo Jeju hầu hết đã bước qua tuổi trung niên. Ảnh: CNN

Di sản của biển sâu

Trên đảo Jeju (Hàn Quốc), những “haenyeo” - nữ thợ lặn tự do - đã bám biển suốt hơn một thiên niên kỷ để mưu sinh, bảo vệ nguồn lợi đại dương và duy trì một cấu trúc xã hội đặc biệt, nơi nữ giới là trụ cột.

Tuyết biến các con phố thành những khối tuyết dày đặc ở Nga. Ảnh: RIA NOVOSTI

Mùa đông khắc nghiệt tại nước Nga

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khó lường, mùa đông 2025-2026 tại Nga chứng kiến những hiện tượng thời tiết cực đoan, từ bão tuyết kỷ lục ở vùng Viễn Đông đến những đợt lạnh giá kéo dài ở Siberia và Thủ đô Moscow.

Sa mạc hóa đe dọa vùng Caatinga ở phía đông Brazil. Ảnh: IAN CHEIBUB

Vùng Caatinga đối mặt tình trạng sa mạc hóa

Thiên nhiên Brazil không chỉ có rừng mưa Amazon, quốc gia này còn sở hữu một vùng đất sinh học đặc biệt mang tên Caatinga. Tuy nhiên, khu vực này đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi tình trạng sa mạc hóa.

Đấu trường La Mã ngày nay. Ảnh: GETTYIMAGES

Kỳ quan kỹ thuật của Đế chế La Mã

Được xây gần 2.000 năm trước, đấu trường Colosseum là niềm tự hào, biểu tượng của Đế chế La Mã. Đây là công trình hiếm hoi của giai đoạn đó còn tồn tại và tới nay vẫn đón khách du lịch sau nhiều biến động lịch sử.

Greenland nằm ở vị trí quan trọng ở Bắc Cực. Ảnh: REUTERS

Cạnh tranh chiến lược tại Greenland

Greenland, hòn đảo lớn nhất thế giới nằm giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, từ lâu không chỉ là vùng đất băng giá mà còn là biểu tượng của những cuộc tranh giành địa - chính trị. Với vị trí chiến lược về quân sự và sở hữu nguồn tài nguyên phong phú, Greenland đang trở thành tâm điểm trong cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc.