Một điểm đáng chú ý trong tiến trình chuyển đổi số nông nghiệp tại Hải Phòng là vai trò ngày càng rõ nét của các hợp tác xã. Nhiều hợp tác xã đã đầu tư hệ thống quản lý sản xuất bằng phần mềm, sử dụng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử để quảng bá sản phẩm. Các thành viên được hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh để cập nhật thông tin sản xuất, theo dõi thời tiết và tiếp cận tiến bộ kỹ thuật mới.
Từ những thửa ruộng lúa kém hiệu quả ở phường An Dương, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp hoa Anh Tú Đỗ Văn Sanh từng bước xây dựng cánh đồng hoa rộng chừng 20 ha. Điều làm nên sự khác biệt của mô hình không dừng ở quy mô sản xuất khoảng 20 loại hoa cắt cành có giá trị kinh tế cao như ly, lay-ơn, hướng dương, loa kèn, huệ tây,... mà còn ở việc mạnh dạn ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất.
Hợp tác xã đầu tư đồng bộ các máy làm đất, lên luống, bón phân; hệ thống nhà màng, nhà lưới, kho lạnh bảo quản củ giống và chủ động nhân giống phục vụ sản xuất. Việc tổ chức sản xuất theo quy trình luân canh hoa-lúa kết hợp quản lý mùa vụ, giống cây và kế hoạch cung ứng theo nhu cầu thị trường giúp tối ưu hiệu quả sử dụng đất, giảm sâu bệnh, nâng cao chất lượng sản phẩm.
Nhờ áp dụng khoa học-công nghệ và từng bước số hóa hoạt động quản lý, hợp tác xã hiện đạt doanh thu khoảng 3 tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm ổn định cho khoảng 20 lao động địa phương, đồng thời hướng tới xây dựng mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch trải nghiệm và phát triển chuỗi giá trị hoa chất lượng cao. Ông Đỗ Văn Sanh đã được trao giải thưởng Sao Thần Nông do có nhiều sáng kiến áp dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp.
Xã Trường Tân đang trở thành một trong những điểm sáng của Hải Phòng về ứng dụng công nghệ cao gắn với chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp. Địa phương hiện có khoảng 70 ha nhà màng, nhà lưới, tập trung phát triển dưa lưới, dưa chuột và rau an toàn, mang lại doanh thu bình quân 2,5-3 tỷ đồng/ha/năm, lợi nhuận trung bình 1,2 tỷ đồng/ha/năm.
Tiêu biểu là Hợp tác xã Tân Minh Đức, đơn vị tiên phong đầu tư nhà màng, hệ thống tưới nhỏ giọt, cơ giới hóa và quy trình sản xuất hiện đại, tạo nền tảng để từng bước số hóa hoạt động sản xuất. Không chỉ đổi mới công nghệ canh tác, các hợp tác xã và hộ nông dân ở Trường Tân còn ứng dụng nền tảng số để quản lý quy trình sản xuất, cập nhật nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc bằng mã QR và quảng bá sản phẩm trên môi trường số.
Ông Hoàng Anh Thư, Phó Giám đốc Hợp tác xã Tân Minh Đức cho biết, cán bộ ngành nông nghiệp Hải Phòng thường xuyên về địa phương tổ chức nhiều lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ năng ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc và phát triển sản phẩm OCOP, hỗ trợ các chủ thể xây dựng hồ sơ, kết nối thương mại điện tử. Chuyển đổi số đang góp phần nâng cao tính minh bạch, mở rộng thị trường tiêu thụ và gia tăng giá trị cho nông sản Trường Tân.
Mô hình trồng nho Mẫu Đơn và nho Hạ Đen theo hướng công nghệ cao đang mở ra hướng đi mới trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp ở xã An Phú. Triển khai từ năm 2024 với quy mô 6.000 m², mô hình ứng dụng đồng bộ hệ thống nhà màng, giàn trồng hiện đại, tưới nước tiết kiệm, quản lý dinh dưỡng và phòng trừ sâu bệnh theo quy trình an toàn.
Sau 2 năm thực hiện, tỷ lệ cây sống đạt hơn 97%; các giống nho sinh trưởng khỏe, ít sâu bệnh và thích nghi tốt với điều kiện thổ nhưỡng địa phương. Nho cho quả đồng đều, mẫu mã đẹp, đáp ứng nhu cầu thị trường; năng suất mỗi vụ ước đạt khoảng 12,1 tấn/ha đối với nho Mẫu Đơn, 11,8 tấn/ha đối với nho Hạ Đen.
Ông Nguyễn Văn Nam, cán bộ Phòng Kinh tế xã An Phú đánh giá, cây nho phù hợp với điều kiện khí hậu, đất đai của địa phương và có tiềm năng trở thành cây trồng giá trị cao. Việc ứng dụng khoa học-công nghệ vừa giúp giảm chi phí, tiết kiệm nhân công vừa tạo nền tảng để hình thành vùng sản xuất nho hàng hóa, gắn với truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu nông sản trong tiến trình chuyển đổi số của nông nghiệp Hải Phòng.
Từ vụ mùa năm 2025, Hải Phòng bắt đầu triển khai mô hình “Cánh đồng công nghệ” như một bước đi cụ thể trong xây dựng nền nông nghiệp số và giảm phát thải. Thành phố đẩy mạnh ứng dụng đồng bộ các công nghệ hiện đại, hỗ trợ nông dân 40% giá mua các thiết bị hiện đại như: Hệ thống dẫn đường cho máy nông nghiệp; thiết bị san phẳng mặt ruộng định vị vệ tinh; máy bay không người lái (drone) phục vụ phun thuốc, bón phân; thiết bị cuộn rơm.
Việc tích hợp cơ giới hóa, tự động hóa và quản lý sản xuất bằng dữ liệu giúp năng suất lúa tăng từ 5-10%, giảm 30-50% số chi phí lao động, đồng thời cắt giảm đáng kể phát thải khí nhà kính và tiết kiệm 20-30% số lượng nước tưới. Mô hình còn được liên kết với doanh nghiệp để bao tiêu toàn bộ sản lượng lúa chất lượng cao, hình thành chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ. “Cánh đồng công nghệ” không dừng ở bước tiến về kỹ thuật mà còn là minh chứng cho tính hiệu quả của chuyển đổi số trong nông nghiệp.
Theo bà Lương Thị Kiểm, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, chuyển đổi số không đơn thuần là ứng dụng công nghệ vào sản xuất mà còn góp phần thay đổi tư duy của người nông dân và các hợp tác xã, giúp quản lý sản xuất hiệu quả hơn, chủ động kết nối thị trường, nâng cao giá trị nông sản, hướng tới xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, xanh và phát triển bền vững.
