Hội thảo là diễn đàn học thuật để các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và cán bộ bảo tàng trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ góc nhìn về bảo tồn và phát huy giá trị di sản biển trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển bền vững. Các tham luận tập trung vào ba nội dung trọng tâm:
Thứ nhất, nhận diện văn hóa biển trong dòng chảy văn hóa Việt Nam. Văn hóa biển được tiếp cận dưới góc nhìn liên ngành, đa ngành. Các tham luận phân tích giá trị của văn hóa vật thể và phi vật thể thông qua hoạt động sinh kế, đời sống tín ngưỡng-tôn giáo, lễ hội, tri thức địa phương và ký ức cộng đồng... từ đó khẳng định vai trò của văn hóa biển trong tiến trình phát triển văn hóa dân tộc.
Thứ hai, vai trò của bảo tàng trong diễn giải và kết nối văn hóa biển. Các tham luận chia sẻ về hình thức trưng bày chuyên đề biển và văn hóa biển tại các bảo tàng hiện nay; phân tích vai trò của bảo tàng trong hình thành nhận thức xã hội về di sản văn hóa và môi trường biển, góp phần đưa các giá trị văn hóa biển đến gần hơn với công chúng thông qua hoạt động trưng bày, giáo dục và trải nghiệm.
Các ý kiến cũng tập trung xác định nhiệm vụ của các thiết chế văn hóa đặc biệt là hệ thống bảo tàng trong lưu giữ, diễn giải và lan tỏa giá trị văn hóa biển; nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường biển; thúc đẩy các hành động thiết thực hướng tới phát triển bền vững; tăng cường sự gắn kết giữa cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và cộng đồng địa phương trong hoạt động bảo tồn di sản.
Thứ ba, đổi mới cách tiếp cận trưng bày văn hóa biển gắn với chuyển đổi số, sáng tạo và phát triển bền vững. Các tham luận tập trung làm rõ yêu cầu đổi mới hoạt động bảo tàng trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số. Các mô hình trưng bày ứng dụng công nghệ phù hợp được giới thiệu nhằm tăng tính tương tác và trải nghiệm cho công chúng; mở rộng khả năng tiếp cận di sản trong môi trường số; gắn kết bảo tồn văn hóa biển với giáo dục môi trường, phát triển du lịch và kinh tế di sản.
Điểm nhấn của hội thảo là thúc đẩy phương pháp tiếp cận lấy cộng đồng làm trung tâm. Theo ban tổ chức, xu hướng bảo tàng hiện đại đang chuyển từ cách trưng bày tĩnh sang xây dựng không gian đối thoại và trải nghiệm, nơi công chúng có thể tiếp cận di sản bằng nhiều hình thức sinh động hơn.
Tại các phiên thảo luận, đại biểu tham dự cũng chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ các bảo tàng trong và ngoài nước về cách kể câu chuyện văn hóa biển bằng ngôn ngữ đa phương tiện nhằm tăng sức hấp dẫn đối với công chúng và mở rộng khả năng tiếp cận di sản.
Hội thảo là hoạt động cụ thể hóa hưởng ứng chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển bền vững kinh tế biển. Những câu chuyện về bảo tồn nghề truyền thống, ngư cụ, lễ hội và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường biển sẽ được thảo luận dưới nhiều góc độ thực tiễn. Các phiên trao đổi chuyên môn được kỳ vọng sẽ đưa ra nhiều giải pháp đổi mới hoạt động bảo tàng, tăng cường gắn kết giữa bảo tồn văn hóa biển với phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ môi trường.
