Đổi mới phương thức triển khai hoạt động tư vấn, phản biện xã hội

Theo các chuyên gia, Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam cần đổi mới phương thức triển khai nhiệm vụ, chủ động đề xuất việc hoàn thiện môi trường pháp lý tạo điều kiện triển khai hiệu quả hoạt động phản biện và giám định xã hội.

Tiến sĩ khoa học Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam phát biểu tại Hội thảo. (Ảnh: BÍCH LIÊN)
Tiến sĩ khoa học Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam phát biểu tại Hội thảo. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Chiều 18/12, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) đã tổ chức Hội thảo “Đánh giá kết quả hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội năm 2025 của Liên hiệp Hội Việt Nam và các Hội thành viên”.

Nhiều sáng tạo trong triển khai hoạt động tư vấn, phản biện

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Tiến sĩ khoa học Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam cho biết: Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội được xác định là một trong những hoạt động quan trọng của Liên hiệp Hội Việt Nam và các Hội thành viên. Năm 2025 cũng là năm Liên hiệp Hội Việt Nam và toàn hệ thống các Hội thành viên thực hiện nhiều thay đổi lớn về tổ chức và phương thức hoạt động theo chủ trương tinh gọn bộ máy.

Trong bối cảnh nhiều thuận lợi và không ít khó khăn, thách thức đan xen, với tinh thần trách nhiệm cao, đội ngũ trí thức cả nước, Liên hiệp Hội Việt Nam và các Hội thành viên đã nỗ lực, chủ động triển khai hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội và đạt được những kết quả quan trọng, đáng ghi nhận.

Trong đó, điển hình như các hội thảo góp ý Văn kiện Đại hội XIV của Đảng; góp ý sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013; góp ý đối với các dự thảo luật lớn như Luật Khoa học, công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Luật Trí tuệ nhân tạo, Luật Xây dựng (sửa đổi), Luật Đường sắt (sửa đổi)... đã thể hiện rõ vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam là cầu nối quan trọng giữa đội ngũ trí thức, nhà khoa học với Đảng, Nhà nước và Quốc hội.

Cùng với Liên hiệp Hội Việt Nam, các Hội ngành toàn quốc và các Liên hiệp Hội địa phương đã có nhiều nỗ lực, sáng tạo trong triển khai hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội với nội dung ngày càng phong phú, bám sát yêu cầu thực tiễn phát triển của ngành, lĩnh vực và địa phương.

Nhiều ý kiến phản biện khoa học, tâm huyết, có giá trị lý luận và thực tiễn cao đã được các cơ quan soạn thảo tiếp thu, góp phần nâng cao chất lượng các văn bản, đề án, dự án quan trọng.

lien-lien-7547.jpg
Quang cảnh Hội thảo. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội trong năm 2025 còn gặp không ít khó khăn, vướng mắc từ cơ chế chính sách, quy trình tổ chức thực hiện, đến điều kiện bảo đảm về tài chính, tổ chức và nhân lực, nhất là trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy và điều chỉnh địa giới hành chính.

Hội thảo nhằm đánh giá một cách toàn diện, khách quan những kết quả đã đạt được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân trong hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội năm 2025 và đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động tư vấn, phản biện và giám định.

Báo cáo kết quả hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội năm 2025, ông Lê Như Quân, Phó ban Ban Tư vấn, phản biện (Liên hiệp Hội Việt Nam) cho biết: Trong năm, Liên hiệp Hội Việt Nam đã chủ trì hoặc phối hợp thực hiện 56 nhiệm vụ tư vấn, phản biện và giám định xã hội gồm 12 đề tài, 26 hội thảo và 18 nhiệm vụ đột xuất, cấp bách.

Các hoạt động tập trung tư vấn, phản biện nhiều văn kiện của Đảng, văn bản quy phạm pháp luật, đề án theo yêu cầu của cơ quan Trung ương; đồng thời tổ chức lấy ý kiến trí thức gửi tới Kỳ họp thứ 9 và Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Thực tiễn cho thấy, các cơ quan Trung ương và địa phương ngày càng nhận thức rõ vai trò của tư vấn, phản biện và giám định xã hội trong việc bổ sung luận cứ khoa học, thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng, tính khả thi của văn bản, dự án; nhiều ý kiến của Liên hiệp Hội Việt Nam và các hội thành viên được đánh giá cao và tiếp thu. Nhu cầu tư vấn, phản biện và giám định xã hội tiếp tục gia tăng trong bối cảnh nhiều chủ trương, chính sách mới cần được cụ thể hóa ở các ngành, lĩnh vực và địa phương.

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động trong toàn hệ thống, Liên hiệp Hội Việt Nam và các hội thành viên sẽ tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý, hoàn thiện quy trình thực hiện; tăng cường xây dựng, chia sẻ cơ sở dữ liệu chuyên gia; đẩy mạnh tập huấn chuyên môn, hỗ trợ địa phương huy động chuyên gia; đồng thời kiến nghị hoàn thiện cơ chế đãi ngộ nhằm thu hút đội ngũ trí thức, nhất là trí thức trẻ, tham gia hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội.

Hiện đại hóa tư vấn thông qua nền tảng số

Theo ông Phạm Văn Tân, Ủy viên Hội đồng Trung ương Liên hiệp Hội Việt Nam, hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp Hội là hoạt động khoa học mang tính đặc thù, mang tính xã hội cao trong việc huy động các chuyên gia, nhà khoa học, đội ngũ trí thức, đại diện cho tiếng nói của các tầng lớp nhân dân tham gia tư vấn, phản biện, giám định các vấn đề về đường lối, chủ trương, chính sách quan trọng và những chương trình, dự án lớn về khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, về chính sách xây dựng, phát triển đội ngũ trí thức.

Vì vậy, Liên hiệp Hội Việt Nam cần đổi mới phương thức triển khai nhiệm vụ, chủ động đề xuất việc hoàn thiện môi trường pháp lý tạo điều kiện cho hoạt động phản biện và giám định xã hội.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Phú Hùng, Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Lâm nghiệp Việt Nam, công tác tư vấn, phản biện đã trở thành nhiệm vụ trọng tâm của Liên hiệp Hội Việt Nam, được triển khai thường xuyên với mạng lưới chuyên gia rộng, đa ngành, gồm nhiều giáo sư, tiến sĩ, nhà khoa học và nhà quản lý giàu kinh nghiệm, nhất là trong các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ, tài nguyên và môi trường, giáo dục, y tế và phát triển bền vững.

Hoạt động này góp phần giúp cơ quan quản lý hoàn thiện quy hoạch, dự án, giảm rủi ro kỹ thuật, tăng tính minh bạch trong hoạch định chính sách. Tuy nhiên, năng lực triển khai giữa các địa phương còn chưa đồng đều; nhiều nơi thiếu chuyên gia, dữ liệu và hồ sơ đầu vào phục vụ phản biện.

Để đổi mới nội dung và phương pháp triển khai công tác tư vấn phản biện góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW, ông cho rằng cần tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm; nâng chuẩn nội dung theo hướng phân tích dữ liệu, đánh giá tác động, mô phỏng kịch bản; đồng thời xây dựng mạng lưới chuyên gia trong và ngoài nước, tăng cường cơ chế đặt hàng, bảo đảm kinh phí, đào tạo kỹ năng phân tích chính sách và đẩy mạnh truyền thông khoa học.

Đề xuất các khuyến nghị chính phù hợp với Nghị quyết 57-NQ/TW, Tiến sĩ khoa học Nghiêm Vũ Khải cho rằng, các hội thành viên thuộc Liên hiệp Hội Việt Nam cần hiện đại hóa các thiết chế tư vấn thông qua nền tảng số và công cụ phân tích chính sách có hỗ trợ của AI; phát triển năng lực AI cho đội ngũ tư vấn và phản biện; thể chế hóa cơ chế phản hồi chính sách liên tục, thay thế cho tham vấn mang tính thời điểm; tăng cường giám sát đạo đức và phản biện phê phán đối với các quyết định dựa trên AI; thúc đẩy tính mở và sự tham gia xã hội trong tư vấn và phản biện thông qua minh bạch dữ liệu.

Có thể bạn quan tâm

AI có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu nguồn gene, đặc điểm sinh trưởng và chất lượng cây trồng, qua đó rút ngắn quá trình chọn tạo giống (Ảnh minh hoạ có sử dụng AI)

Bài 2: Hướng đi thực thi nghị quyết 57-NQ/TW cho “siêu thực phẩm” Việt

Các quốc gia Đông Nam Á đang đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản lý vùng trồng, cảnh báo sâu bệnh, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng nông sản. Từ kinh nghiệm này, Việt Nam có thể học hỏi, ứng dụng AI để đưa các “siêu thực phẩm” bản địa trở thành một thị trường lớn, mang lại thu nhập cao cho người nông dân.

Sử dụng UAV dân dụng cỡ nhỏ để quan trắc, giám sát hệ sinh thái tại đảo Bạch Long Vĩ (thành phố Hải Phòng). (Ảnh: HIẾU THẢO)

Sử dụng UAV giám sát hệ sinh thái ven biển

Trước sức ép từ biến đổi khí hậu và các hoạt động phát triển kinh tế, nhiều hệ sinh thái ven biển, đảo đang đứng trước nguy cơ suy giảm. Việc ứng dụng thiết bị bay không người lái giúp thu thập dữ liệu nhanh, chính xác, tiết kiệm chi phí, góp phần phục vụ giám sát, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển kinh tế biển bền vững.

Doanh nghiệp công nghệ số tìm hiểu các giải pháp về hạ tầng số và dữ liệu tại Hội nghị Data Center & Cloud Infrastructure Summit (DCCI Summit) 2026.

AI định hình lại hạ tầng số quốc gia

Cuộc cạnh tranh trí tuệ nhân tạo (AI) đang chuyển từ thuật toán sang hạ tầng số. Trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và hạ tầng tính toán đang trở thành yếu tố quyết định năng lực phát triển AI, sức cạnh tranh và khả năng tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.

Sản xuất AI Camera của MK Vision tại Khu công nghiệp Thăng Long Vĩnh Phúc, Bình Xuyên, tỉnh Phú Thọ. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Khi chủ trương đi vào cuộc sống

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trở thành một trong những ưu tiên của chiến lược phát triển đất nước. Hàng loạt luật, nghị định, chương trình và đề án quan trọng được ban hành, tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho quá trình phát triển.

Vinh danh giải Nhất. (Ảnh: HNV)

Vinh danh thế hệ các nhà kiến tạo AI đưa tri thức toàn cầu giải bài toán thực tế Việt Nam 2026

Thành công của VAIC 2026 có được nhờ sự phối hợp chặt chẽ và đồng hành của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Đây là tiền đề quan trọng để xây dựng hệ sinh thái AI mở, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Các đại biểu tham dự Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026.

Thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái an toàn tài sản số

Chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ. Dữ liệu, nền tảng số và các hệ thống thông tin đã trở thành tài sản quan trọng của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Bảo đảm an toàn tài sản số không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật mà còn là yếu tố cốt lõi để bảo vệ chủ quyền số, bảo đảm an ninh quốc gia, củng cố niềm tin số.

 Công an tỉnh Khánh Hòa bắt giữ các đối tượng để điều tra hành vi lừa đảo tiền mã hóa. Ảnh: Công an tỉnh Khánh Hòa

Cần chủ động dựng “lá chắn” trước tội phạm mạng

Tội phạm trên không gian mạng đang ngày càng chuyên nghiệp, có tổ chức và tận dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo để thực hiện các hành vi lừa đảo. Thực tế này đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực điều tra số, tăng cường phối hợp liên ngành và chủ động xây dựng “lá chắn an ninh mạng từ cơ sở”.

Thượng tá Nguyễn Thành Chung, Cục A05, Bộ Công an phát biểu tại Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026).

Thách thức mới về phòng, chống rửa tiền và an ninh mạng trong thị trường tài sản mã hóa

Trong bối cảnh thị trường tài sản mã hóa trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang tăng trưởng mạnh mẽ cả về quy mô, số lượng giao dịch, cũng như mức độ phổ biến, yêu cầu về phòng, chống rửa tiền và bảo đảm an ninh mạng trong lĩnh vực tài sản mã hóa đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên hệ thống biển báo điện tử.

Cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên biển báo điện tử, hỗ trợ lái xe chủ động lưu thông an toàn

Trước diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp, Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía bắc (Cục Đường bộ Việt Nam) đã triển khai chức năng cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên hệ thống biển báo điện tử, giúp người lái xe chủ động nắm bắt thông tin, điều chỉnh hành trình và bảo đảm an toàn khi lưu thông.

Khai mạc chương trình “Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam”(Vietnam AI Inovation Challenge 2026) và phát động “Cuộc thi Olympic Trí tuệ nhân tạo Quốc tế 2027” (International Artificial Intelligence Olympiad-IAIO 2027). (Ảnh: HNV)

Định hình năng lực cạnh tranh, tạo bệ phóng mới cho AI Việt Nam

Chương trình “Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam” bước sang năm thứ năm (2022-nay). Năm nay, thêm điểm mới, lần đầu tiên, Việt Nam đăng cai một kỳ thi Olympic quốc tế chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hội nhập, khẳng định vị thế của Việt Nam trong hệ sinh thái AI toàn cầu.