Đợi chờ những hành động cụ thể

Đối với các vấn đề nóng bỏng ở phạm vi quốc tế và toàn cầu, điều thật sự quan trọng có lẽ không phải là những tuyên bố hay cam kết, mà chuyện các phát ngôn đó được hiện thực hóa như thế nào.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov.
Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov.

1 Theo hãng thông tấn TASS, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov ngày 11/11 tuyên bố: Moskva sẵn sàng gia hạn Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START) thêm một năm trước khi văn kiện này hết hiệu lực vào ngày 5/2/2026, đồng thời khẳng định rằng nước Nga không có kế hoạch tiến hành thử hạt nhân, trừ khi một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân khác làm điều đó trước.

Ông nhấn mạnh rằng đây là hành động thiện chí đơn phương của Nga mà không cần tiến hành các cuộc tham vấn phức tạp với Mỹ, đồng thời cho rằng Washington chỉ cần tuyên bố sẽ duy trì các giới hạn định lượng của hiệp ước trong vòng một năm để thể hiện sự ủng hộ. Theo ông Lavrov, hai bên đều hiểu rõ về năng lực chiến lược của nhau, và cần dành thời gian "bình tĩnh đánh giá lại toàn bộ tình hình, tách khỏi vấn đề Ukraine và cùng chịu trách nhiệm về an ninh toàn cầu, đặc biệt là trong việc ngăn chặn chiến tranh hạt nhân".

2 Ngày 11/11, Liên hợp quốc cảnh báo: Do thiếu nguồn kinh phí cho viện trợ nhân đạo, hàng triệu người tị nạn và người di tản đang và sẽ phải đối mặt với một mùa đông khắc nghiệt.

Giám đốc quan hệ đối ngoại của Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR), ông Dominique Hyde, cho biết: Việc Mỹ, nước từng tài trợ hơn 40% ngân sách của UNHCR đã cắt giảm viện trợ, trong khi các nhà tài trợ lớn khác cũng lâm vào khó khăn, khiến tình hình tài chính của UNHCR rơi vào trạng thái "căng thẳng đến mức không thể chịu đựng nổi", và sẽ buộc phải thu hẹp đáng kể những chương trình hành động của mình.

Trước hoàn cảnh đó, UNHCR đang hướng tới gây quỹ ít nhất 35 triệu USD để giúp sửa chữa những ngôi nhà bị hư hỏng trong các cuộc xung đột, cung cấp thiết bị sưởi, làm ấm cũng như tiền để mua thuốc men và thực phẩm tại các điểm nóng trên thế giới.

cop30-1-ap-er-251106-1762449507048-hpmain-16x9-992.jpg
COP30 diễn ra từ ngày 10 đến 21/11.

3 Ngày 10/11, Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30) đã chính thức khai mạc tại thành phố Belém, bang Pará (Brazil).

Phát biểu tại lễ khai mạc, Tổng thống nước chủ nhà Luiz Inácio Lula da Silva kêu gọi biến cam kết thành hành động cụ thể, đặc biệt là về việc tăng nguồn tài chính và chấm dứt dần việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Ông Lula khẳng định: "Khủng hoảng khí hậu không còn là mối đe dọa của tương lai, mà là thảm kịch của hiện tại".

Một trong những trọng tâm của COP30 là lời kêu gọi tăng gấp ba lần nguồn tài chính khí hậu toàn cầu, từ 300 tỷ USD mỗi năm hiện nay lên 1.300 tỷ USD vào năm 2035, theo lộ trình được nhất trí tại COP29 ở Baku. Tổng thống Lula cho rằng việc đầu tư 1.300 tỷ USD mỗi năm để giải quyết vấn đề khí hậu "rẻ hơn nhiều" so với 2.700 tỷ USD chi cho chiến tranh trong năm 2024, đồng thời chỉ trích việc các cường quốc gia tăng chi tiêu quân sự, trong khi chậm trễ thực hiện nghĩa vụ khí hậu.

4 Theo Reuters, hàng loạt lãnh đạo cấp cao của hãng BBC đã từ chức sau vụ bê bối chỉnh sửa bài phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Vụ việc xuất phát từ phim tài liệu Panorama phát sóng trước bầu cử Mỹ năm 2024, trong đó bài phát biểu của ông Trump bị cắt ghép khiến ông có vẻ như khuyến khích cuộc bạo loạn tại Đồi Capitol ngày 6/1/2021. Phía ông Trump đã gửi thư cảnh báo BBC phải rút lại chương trình trước ngày 14/11, hoặc đối mặt vụ kiện trị giá ít nhất một tỷ USD. BBC sau đó thừa nhận đây là sai lầm trong quá trình biên tập, chính thức xác lập cuộc khủng hoảng sâu sắc nhất trong nhiều thập kỷ của tập đoàn truyền thông hàng đầu nước Anh.

Chính phủ của Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố vẫn ủng hộ BBC, đồng thời bác bỏ cáo buộc cơ quan này thiên vị chính trị. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng niềm tin từ công chúng đang bị thử thách nặng nề. Nếu không nhanh chóng khôi phục uy tín và củng cố cơ chế quản trị, BBC có thể đối mặt với đòi hỏi thay đổi căn bản về mô hình hoạt động trong tương lai ■

Có thể bạn quan tâm

Một góc tan hoang trên đảo Mindanao

Thảm kịch và hành động

Ít nhất đã có 37 người thiệt mạng và khoảng 500 người bị thương, sau trận động đất mạnh tới 7,8 độ richter xảy ra ở miền nam Philippines vào buổi sáng ngày 8/6. Theo Văn phòng Phòng vệ Dân sự Philippines, nguyên nhân các trường hợp tử vong là do sạt lở đất, đuối nước và thương tích do mảnh vỡ rơi. Đây là trận động đất mạnh nhất ở quốc gia này kể từ năm 1976.

Cải tạo đất - yếu tố sống còn đối với môi trường sinh thái Iraq.

Phát triển nông nghiệp để giải cứu hành tinh

Dưới sự phối hợp giữa Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) với Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF), không ít quốc gia đang chứng minh một mệnh đề giản dị nhưng lại thường bị bỏ qua: Những lựa chọn giúp mang lại lương thực cũng có thể xây dựng khả năng phục hồi, giảm phát thải, ngăn chặn sự suy giảm đa dạng sinh học và hồi sinh những vùng đất bị thoái hóa.

Các tổ chức quốc tế đã vào cuộc, nhưng tình hình vẫn đặc biệt khó khăn.

Mối nguy hiện hữu

Phát biểu tại cuộc họp trực tuyến cấp cao của các bộ trưởng ngày 25/5, Tổng Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) Jean Kaseya cho biết: Kể từ khi CHDC Congo tuyên bố bùng phát dịch Ebola lần thứ 17 vào ngày 15/5, tổng cộng đã có 906 ca nghi nhiễm và 204 ca tử vong được ghi nhận.

Nỗi lo âu về hệ lụy của những cuộc “thương chiến Mỹ - Trung” đã tạm được đẩy lùi.

Phác thảo một thế cục

Tâm điểm chú ý của giới quan sát quốc tế những ngày qua, không gì khác, chính là chuyến công du đến Trung Quốc của Đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Ðông đảo phụ nữ vẫn đang phải làm việc nhiều hơn, với mức thu nhập ít hơn.

Phụ nữ đang phải trả giá cho ai?

Mới đây, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) vừa công bố một báo cáo mang tiêu đề “Ai phải trả giá? Bất bình đẳng giới và nợ công (Who Pays the Price? Gender Inequality and Sovereign Debt)”

Triển lãm đặc biệt về hậu quả của các vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki (Nhật Bản) năm 1945, tại trụ sở Liên hợp quốc.

Từ ký ức tới hiện tại

Trong dòng chảy sự kiện quốc tế vẫn đang dồn dập ập tới, đôi khi, ngoảnh nhìn lại và chiêm nghiệm những bài học đáng giá từ quá khứ vẫn là cách hiệu quả, để phán đoán và thích ứng với tương lai.

Khẩu hiệu dẫn đầu một cuộc tuần hành tại thủ đô London của nước Anh, tháng 6/2025.

Lý tưởng ấy vẫn luôn là bất diệt!

Lại quét ngang nước Mỹ kể từ cuối tháng 3/2026, những cuộc tuần hành được gắn chung hashtag #NoKings (Không có vua) không chỉ là lời kêu gọi phản đối chiến tranh, mà còn biểu thị ý thức phản kháng đối với những bất công trong cơ cấu xã hội.

Đến lượt phía Mỹ tuyên bố phong tỏa Eo biển Hormuz.

Vòng xoáy đa chiều

Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn, những diễn biến xoay quanh vấn đề Eo biển Hormuz vẫn đang là tâm điểm chú ý của dư luận thế giới - một thế giới lạc lối trong mê cung các động thái ngược chiều.

“Bức tường sống” của người dân Iran trước một nhà máy điện.

Cuối cùng, thế giới cũng có thể tạm thở phào

Tối ngày 7/4 giờ Washington (tức sáng ngày 8/4 giờ Việt Nam), chỉ vài giờ sau khi nước trung gian Pakistan kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump lùi hạn chót tấn công toàn diện Iran (20 giờ ngày 7/4), Iran và Mỹ đã chính thức xác nhận một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, theo tờ The New York Times.

Giá xăng trung bình tại Mỹ đã vượt qua thời điểm năm 2022.

Kịch bản không ai mong đợi

Nếu xung đột ở Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn lượng dầu, khí đốt và phân bón rời khỏi vùng Vịnh, thì “mọi con đường đều dẫn đến kịch bản giá cả cao hơn và tăng trưởng chậm lại trên toàn thế giới” trong năm nay, thậm chí có thể để lại những hệ lụy lâu dài đối với nền kinh tế toàn cầu.

Cải tổ - đòi hỏi có thật dành cho WTO.

Vòng quay hối hả

Dưới cái bóng của xung đột quân sự, những nỗ lực vãn hồi ổn định hoặc thích ứng với tình trạng khẩn cấp vẫn đang gấp gáp diễn ra, ở khắp nơi trên thế giới.

Tình hình căng thẳng tại eo biển Hormuz đang tác động toàn diện tới các vấn đề quan trọng toàn cầu.

Tìm lối thoát trong mịt mù

Dòng sự kiện quốc tế vẫn hằn lên những vòng xoáy đầy cạm bẫy. Và bởi vậy, những nỗ lực vãn hồi và kiến thiết sự ổn định vẫn đang liên tục được triển khai.

Những gương mặt trẻ tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 bàn thảo về tương lai khu vực.

Hành động vì tương lai

Cho dù bức tranh toàn cảnh các sự kiện quốc tế đang bị bao phủ bởi một gam màu u tối, thì vẫn có những nỗ lực nhằm thắp lên ánh sáng hy vọng.

Liên hợp quốc và các cơ quan trực thuộc đã sẵn sàng ứng phó khủng hoảng nhân đạo ở Trung Đông.

Tàn phá và kiến tạo

Trong bối cảnh thế giới đang chấn động bởi những hậu quả của các biến cố địa chính trị - kinh tế, dù sao, nỗ lực xây đắp những điều tích cực vẫn luôn tồn tại, trong dòng chảy sự kiện quốc tế.

Tranh chấp thương mại giữa Trung Quốc và Ấn Độ đang trở thành một vấn đề nóng bỏng.

Tiếng vọng của lời cam kết

Trong dòng chảy các sự kiện quốc tế, những mâu thuẫn, bất đồng vẫn luôn được tích tụ, và đòi hỏi ngày càng nhiều nỗ lực khai thông.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EU) Von der Leyen và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi.

Mở hướng tìm bình an

Thế giới vẫn không hề yên ổn. Nhưng dù sao, những nỗ lực cải thiện tình hình cũng đã và đang được tiến hành.

Đại sứ Palestine tại Anh Husam Zomlot trong “thời khắc lịch sử”.

Một thế giới không ngủ yên

Mới chỉ là những ngày đầu năm mới 2026, nhưng thế giới đã kịp chứng kiến không ít những dấu ấn, cả đáng nhớ lẫn đáng quên.

Một cuộc không kích trút xuống Dải Gaza.

Thắp ánh nến trong đêm tối mịt mùng

Một trong những tin tức “tươi tắn” nhất được công bố vào hạ tuần tháng 12/2025 là việc Liên hợp quốc thông báo: Nạn đói trên Dải Gaza đã chính thức chấm dứt, nhờ những nỗ lực không mệt mỏi của các phái đoàn cứu trợ nhân đạo quốc tế.

Tình trạng an ninh nguồn nước trên toàn cầu ngày một trở nên đáng báo động.

Sát cánh trong những nỗi lo

Thế giới vẫn đang vận hành dưới cái bóng của không ít nỗi ám ảnh. Mặc dù vậy, trong mỗi vòng xoay, những nỗ lực hàn gắn cũng vẫn luôn hiện hữu.

Những nguồn lực tài chính dành cho các hoạt động hỗ trợ nhân đạo quốc tế đang cạn kiệt.

Định hình những khởi đầu mới

Năm 2025 đã bước đến chặng đường cuối cùng, và ngay từ lúc này, dòng chảy sự kiện quốc tế toàn cầu đã bắt đầu hướng tới các vòng quay mới, thông qua một số vận động đáng chú ý ở nhiều lĩnh vực.

Liên hợp quốc và thế giới đang nỗ lực hồi sinh Dải Gaza.

Đi qua thử thách

Những nỗ lực hàn gắn và tái thiết vẫn đang được triển khai mạnh mẽ, ở nhiều điểm nóng trong dòng chảy sự kiện quốc tế. Cho dù, hiệu quả đích thực của nhiều hành động trong đó vẫn phải đợi thời gian trả lời.

Cao ủy Volker Turk.

Rào cản trước mặt

Có không ít những lộ trình hứa hẹn có thể được khai thông, song vẫn cần thêm thời gian để vượt qua mọi rào cản.

Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin (trái) và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường.

Mở rộng thêm những cánh cửa

Đã xuất hiện thêm những nỗ lực đáng chú ý nhằm tăng cường cũng như mở rộng các cơ hội hợp tác và phát triển, củng cố hòa bình cũng như bảo đảm ổn định xã hội, ở không ít khu vực trên thế giới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và tân Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi.

Hướng về phía tương lai

Những vấn đề nóng bỏng vẫn tồn tại, nhưng trong dòng chảy sự kiện quốc tế, những cơ hội hợp tác cũng vẫn luôn hiện hữu, để hướng đến hòa bình, ổn định và phát triển.