Độc đáo lễ cúng tôn vinh cây chè tổ Suối Giàng

Vài thế kỷ trước, người H’Mông đặt chân lên Suối Giàng (xã Văn Chấn, tỉnh Lào Cai), khai bản lập làng giữa núi rừng mây phủ. Những bản làng ẩn hiện trong sương, hòa tiếng khèn vang cùng gió đại ngàn tạo nên vẻ đẹp vừa nên thơ, vừa hùng vĩ.

Tái hiện lễ cúng tôn vinh cây chè Tổ của đồng bào H'Mông Suối Giàng.
Tái hiện lễ cúng tôn vinh cây chè Tổ của đồng bào H'Mông Suối Giàng.

Gắn bó với đời sống cộng đồng là cây chè Shan tuyết cổ thụ quý hiếm, bền bỉ vươn mình trước giá lạnh khắc nghiệt của miền núi cao.

Quần thể cây chè Shan tuyết cổ thụ gồm 400 cây ở xã Suối Giàng mọc tự nhiên ở độ cao từ 1.300 đến 1.800m so với mực nước biển, quanh năm mây mù bao bọc, tuổi đời từ 100 đến 300 năm. Quần thể này đã được Hội Bảo vệ thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là Cây di sản Việt Nam, khu vực này cũng được các nhà khoa học xác định là một trong những nơi có cây chè “thủy tổ” của thế giới.

Cây chè Shan tuyết hợp với khí hậu, đất đai và nguồn nước ở đây xanh tốt, đồng bào không bao giờ phải bón phân hay phun thuốc trừ sâu. Bởi vậy chè cổ thụ được thị trường ưa chuộng, vì ngoài chất lượng tuyệt hảo thì chè Shan còn là chè sạch tuyệt đối. Suối Giàng có hơn 500 ha chè Shan trong đó có quần thể 400 cây chè Shan hơn 100 năm tuổi đã được công nhận là cây di sản Việt Nam. Sản lượng chè búp tươi hằng năm đạt 600 tấn. Năm 2013, sản phẩm chè Suối Giàng đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp chứng nhận nhãn hiệu độc quyền.

Vùng chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng được cấp chứng nhận vùng chè hữu cơ tự nhiên và chỉ dẫn địa lý, cây chè đã được đánh số gắn mã QR truy xuất nguồn gốc vùng trồng, sản phẩm Tuyết Sơn Trà đã đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao... giá bán dao động từ 400 nghìn đồng/kg đến 4 triệu đồng/kg thành phẩm. Hiện tại, hai sản phẩm là Hồng trà Shan Tuyết và Diệp trà Shan Tuyết bảo đảm các tiêu chuẩn châu Âu, xuất khẩu sang thị trường Anh và Nhật Bản.

Hằng năm, chè Shan tuyết Suối Giàng cho thu hoạch ba vụ gồm vụ xuân, vụ hè và vụ cuối vào khoảng tháng 8-9 âm lịch. Chè Suối Giàng được hái, được chế biến bằng cách sao trên chảo gang nóng, bằng kinh nghiệm và bàn tay khéo léo của người H’Mông. Để hái được những búp chè non, phải trèo lên cành cao của cây chè cổ thụ để lựa những búp chè tươi non đem về sao, sấy.

Cũng như các dân tộc khác trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam, tín ngưỡng dân gian chiếm một phần quan trọng trong đời sống tinh thần của người H’Mông, với quan niệm vạn vật có linh hồn, đồng bào thường có tục cúng những hòn đá to, những cây cổ thụ. Để tỏ lòng thành kính, biết ơn trời đất, các thần linh đã phù hộ cho nhân dân một năm mưa thuận gió hòa, có những nương chè bội thu.

Hằng năm, theo nghi lễ truyền thống, người H’Mông Suối Giàng tổ chức lễ cúng cây chè Tổ. Năm nay, chủ lễ cúng là già làng, nghệ nhân Giàng A Đằng. Ông là người cao niên, đức độ, có uy tín trong bản, thông hiểu phong tục tập quán của người H’Mông.

Lời cúng được cất lên: Hỡi trời đất, thần linh! Hôm nay, người H’Mông Suối Giàng, có chút lễ mọn dâng lên trời đất, thần linh, thần chè, tỏ lòng thành tâm: Cầu thần trời, thần đất, thần chè phù hộ, che chở cho vạn vật, cầu cho mưa thuận gió hòa, cuộc sống của người dân ấm no, hạnh phúc, cầu cho quê hương, đất nước thái bình, thịnh vượng.

Trước đây, người H’Mông chỉ cặm cụi làm ăn, trồng ngô, trồng lúa và săn bắt. Nhờ có cây chè quý, đồng bào đã có nguồn thu đáng kể, có công ăn việc làm, xóa được cái đói, giảm được cái nghèo, đời sống có nhiều tiến bộ. Đồng chí Nguyễn Hữu Lực, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Văn Chấn cho biết, được hòa mình vào nghi lễ “Lễ cúng tôn vinh cây chè Tổ” là một nét đẹp trong văn hóa tín ngưỡng của đồng bào H’Mông Suối Giàng. Tín ngưỡng dân gian này được biểu hiện qua những lời cúng mộc mạc, giản dị, chứa đựng khát vọng vươn lên mạnh mẽ, khát vọng ấy mãi mãi tuôn trào nhựa sống nuôi dưỡng cây chè, rừng chè nảy lộc đâm chồi, tốt tươi, mang lại ấm no hạnh phúc.

Có thể bạn quan tâm

Lai Châu đang bước vào một chặng đường phát triển mới với khí thế và quyết tâm mới. (Trong ảnh: Trung tâm tỉnh lỵ Lai Châu)

Lai Châu đổi mới từ nghị quyết đến hành động

Sau một năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, tinh thần đổi mới ở Lai Châu đang được thể hiện từ cách lãnh đạo, điều hành đến những chuyển biến cụ thể trong phát triển kinh tế-xã hội và đời sống nhân dân.

Chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên hỗ trợ người dân xã Xa Dung khắc phục thiệt hại về nhà ở do ảnh hưởng thiên tai. (Ảnh: LÊ LAN)

Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hỗ trợ 127 gia đình ở Điện Biên bị thiệt hại do thiên tai

Kịp thời hỗ trợ tỉnh Điện Biên triển khai khắc phục hậu quả thiên tai, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vừa quyết định trích 3,76 tỷ đồng từ nguồn cứu trợ Trung ương để Điện Biên hỗ trợ 127 hộ gia đình có nhà bị thiệt hại và hộ phải di dời do ảnh hưởng thiên tai.

Lực lượng vũ trang tỉnh Thái Nguyên hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát tại xã Nghĩa Tá. (Ảnh: DUY ĐỨC)

Thái Nguyên: Thi đua bằng những việc cụ thể

Những năm qua, phong trào Thi đua Quyết thắng trong lực lượng vũ trang tỉnh Thái Nguyên ngày càng đi vào chiều sâu. Tinh thần thi đua được thể hiện bằng những phần việc cụ thể, sản phẩm cụ thể, qua đó góp phần xây dựng lực lượng vững mạnh toàn diện, mẫu mực, tiêu biểu.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương kiểm tra tại dự án Khu đô thị, thương mại, du lịch, dịch vụ và sân golf Huổi Phạ. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên yêu cầu xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án trọng điểm

Bảo đảm tiến độ tổng thể các dự án trọng điểm đang triển khai trên địa bàn phường Điện Biên Phủ và xã Thanh Nưa (tỉnh Điện Biên), Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương đã yêu cầu chủ đầu tư, các sở, ngành và chính quyền địa phương phải xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Si Pa Phìn (Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên) tuyên truyền nhân dân trên địa bàn xã biên giới Si Pa Phìn cần nâng cao cảnh giác phòng, tránh tội phạm mua bán người. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên: Chú trọng tuyên truyền, nâng cao ý thức phòng, tránh tội phạm mua bán người

Lợi dụng sự hạn chế trong hiểu biết và những khó khăn trong điều kiện kinh tế của đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt ở khu vực biên giới tỉnh Điện Biên, tội phạm mua bán người đã tiếp cận, dụ dỗ nạn nhân với lời hứa việc nhẹ lương cao, sau đó thực hiện hành vi mua bán người qua biên giới.

Học sinh Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở Si Pa Phìn được hướng dẫn kỹ năng sơ cứu cho người bị đuối nước. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên: Hơn 1.000 học sinh Trường phổ thông nội trú liên cấp Si Pa Phìn được hướng dẫn kỹ năng phòng, chống đuối nước

Nhằm tăng cường kỹ năng phòng, chống đuối nước cho học sinh, Công an xã Si Pa Phìn phối hợp Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở Si Pa Phìn (tỉnh Điện Biên) vừa tổ chức hướng dẫn kiến thức, kỹ năng phòng, chống đuối nước và xử lý tình huống khi phát hiện người gặp nạn cho giáo viên, học sinh nhà trường.

Nhân dân bản du lịch cộng đồng Tù Lu-Tìa Ló rất mong được đón du khách muôn phương về tham quan, trải nghiệm. (Ảnh: LÊ LAN)

Tù Lu-Tìa Ló, rộn ràng đợi đón khách phương xa

Được Ban tổ chức Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4 chọn là điểm tham quan trải nghiệm, những ngày này, nhân dân bản Tù Lu-Tìa Ló (xã Pu Nhi, tỉnh Điện Biên) đang hối hả sửa sang nhà cửa, sắp xếp cảnh quan không gian; họ cùng nhau làm đẹp con đường, ngôi nhà với niềm mong đón khách về và giữ khách ở lại nhiều hơn…!

Chính quyền xã Ba Bể tuyên truyền, vận động, giải thích, hướng dẫn xử lý vi phạm tại các hộ dân. (Ảnh: Ủy ban nhân dân xã Ba Bể)

Xem xét xử lý đồng bộ, thấu đáo vi phạm đất đai khu vực hồ Ba Bể

Những ngày qua, tỉnh Thái Nguyên quyết liệt chỉ đạo cơ quan chức năng và xã Ba Bể tập trung xử lý các trường hợp vi phạm liên quan đến đất đai khu vực hồ Ba Bể. Đây là những vi phạm kéo dài nhiều năm, là vấn đề được dư luận quan tâm, đồng thời đặt ra yêu cầu cần xử lý đồng bộ, dứt điểm và thấu tình, đạt lý.

Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng tạo động lực cho tỉnh Lào Cai phát triển. (Ảnh: CÔNG HẢI)

Lào Cai phát động thi đua “100 ngày đêm” đẩy nhanh giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng

Nhằm tạo khí thế thi đua sôi nổi, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai vừa phát động đợt thi đua cao điểm “100 ngày đêm triển khai công tác giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, đoạn qua địa phận tỉnh Lào Cai”.

Tranh thủ thời tiết thuận lợi, nhà thầu đang tập trung nhân công đẩy nhanh tiến độ thi công Trường Phổ thông nội trú liên cấp Na Sang, xã Na Sang, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: LÊ LAN)

Công an Điện Biên quyết tâm đưa dự án hai trường phổ thông nội trú liên cấp về đích trước 2 tháng

Phấn đấu hoàn thành xây dựng hai trường phổ thông nội trú liên cấp tại hai xã Na Sang, Mường Pồn vào ngày 30/6/2027 (sớm 2 tháng so kế hoạch), Công an tỉnh Điện Biên chủ động tháo gỡ khó khăn cho nhà thầu; đồng thời, đề nghị nhà thầu phải xây dựng phương án thi công khoa học, thích ứng mọi điều kiện thời tiết.

Hàng chục nghìn người dân Lai Châu tham dự đêm nhạc Viettel Y-Fest vào tối 3/10 tại Quảng trường nhân dân tỉnh Lai Châu.

Một đêm nhạc, nhiều điểm chạm ở Lai Châu

Chương trình Viettel Y-Fest 2026 lần đầu tiên được tổ chức tại Lai Châu không chỉ mang đến một đêm nhạc sôi động, mà còn mở ra không gian kết nối văn hóa, cảnh quan, ẩm thực và sản phẩm địa phương, góp phần lan tỏa hình ảnh Lai Châu đến với nhiều du khách.