Bài 1: Tầm nhìn dài hạn, tư duy phát triển mới

Định hình chiến lược phát triển trong kỷ nguyên mới

Nghị quyết số 02-NQ/TW (ngày 17/3/2026) của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới là một dấu mốc chiến lược trong tiến trình phát triển Thủ đô.

Hạ tầng đô thị tại Thủ đô Hà Nội ngày càng được đầu tư khang trang, hiện đại. (Ảnh HOÀNG THỊ HOAN)
Hạ tầng đô thị tại Thủ đô Hà Nội ngày càng được đầu tư khang trang, hiện đại. (Ảnh HOÀNG THỊ HOAN)

Với tầm nhìn đến năm 2065 trở thành thành phố kết nối toàn cầu, Bộ Chính trị cho phép thành phố lập Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn dài hạn 100 năm; xác lập thể chế đặc thù, vượt trội, phân cấp, phân quyền triệt để...

Sau hơn ba năm triển khai Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, thành phố Hà Nội đã đạt nhiều kết quả quan trọng, tạo chuyển biến rõ nét trên nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, thực tiễn phát triển nhanh cùng yêu cầu mới của đất nước và Thủ đô đòi hỏi phải ban hành nghị quyết mới với tầm nhìn dài hạn, tư duy phát triển mới để Hà Nội trở thành cực tăng trưởng chiến lược.

Tiềm năng, lợi thế chưa được phát huy

Đánh giá kết quả hơn ba năm thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/ TW, đồng chí Nguyễn Trọng Đông, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy nêu rõ, thành phố đã đạt nhiều thành tựu quan trọng trên mọi lĩnh vực. Kinh tế tăng trưởng khá, vượt mức bình quân chung của cả nước. Riêng năm 2025 kinh tế tăng 8,16%, đóng góp khoảng 12,6% GDP cả nước và 26,8% tổng thu quốc gia.

GRDP bình quân đầu người đạt 179,6 triệu đồng (7.190 USD), gấp 1,4 lần năm 2021. Các lĩnh vực thương mại, dịch vụ, du lịch phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch; môi trường đầu tư, kinh doanh được cải thiện. Công tác quy hoạch, quản lý và phát triển đô thị, hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược được chú trọng. Thành phố hoàn thành một số công trình trọng điểm.

Diện mạo Thủ đô có nhiều khởi sắc, văn minh, hiện đại hơn. Thành phố chú trọng phát triển văn hóa gắn với xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh; bảo đảm an sinh xã hội; nâng cao chất lượng giáo dục, y tế. Công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trị được tăng cường; kỷ luật, kỷ cương hành chính có chuyển biến.

Việc triển khai Nghị quyết số 15-NQ/ TW đã góp phần khẳng định rõ hơn vai trò trung tâm chính trịhành chính quốc gia, đầu não về kinh tế, văn hóa, khoa học, giáo dục của Thủ đô; từng bước nâng cao vị thế của Hà Nội trong khu vực và quốc tế. Tuy nhiên, hơn ba năm thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TW, tiềm năng, lợi thế to lớn của Thủ đô vẫn chưa được khai thác và phát huy đầy đủ để tạo ra đột phá lớn.

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông nhấn mạnh, chất lượng tăng trưởng, huy động nguồn lực đầu tư chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh và vai trò động lực, dẫn dắt phát triển của Thủ đô. Quy mô và trình độ phát triển kinh tế của Hà Nội còn khoảng cách đáng kể so với nhiều thủ đô và đô thị trung tâm trong khu vực và châu Á.

Phát triển, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo còn hạn chế. Cơ chế, chính sách chưa khuyến khích doanh nghiệp đổi mới, chuyển giao công nghệ và chưa thu hút được nhiều dự án công nghệ cao. Công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch, đất đai, phát triển hạ tầng, xây dựng và quản lý đô thị chưa tạo được động lực, nguồn lực cho tăng trưởng hai con số.

Vẫn chưa có các giải pháp đủ mạnh để giải quyết triệt để các điểm nghẽn. Cơ chế, chính sách phát triển vùng chưa đủ mạnh, đột phá để giải quyết các vấn đề liên vùng, hạ tầng kết nối liên vùng chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Phát triển công nghiệp văn hóa và xây dựng nếp sống văn hóa, thanh lịch, văn minh chưa đạt như kỳ vọng. Chưa có các công trình và thiết chế văn hóa, thể thao mới tiêu biểu, xứng tầm vị thế của Thủ đô.

Đáp ứng yêu cầu khách quan, cấp thiết

Thủ đô Hà Nội với vai trò, vị thế là “một đô thị đặc biệt” cần có tầm nhìn dài hạn, tư duy phát triển mới, thể chế vượt trội, mô hình quản trị hiện đại hơn để bảo đảm tăng trưởng kinh tế hai con số; thật sự trở thành trung tâm kiến tạo phát triển, cực tăng trưởng chiến lược, hạt nhân điều phối Vùng và động lực dẫn dắt sự phát triển của cả nước.

Vì vậy, việc ban hành Nghị quyết mới (Nghị quyết số 02-NQ/TW) của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô là yêu cầu khách quan, cấp thiết, nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng về phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; tạo cơ sở chính trị vững chắc để hoàn thiện thể chế, huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực; khơi thông các điểm nghẽn, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, giá trị văn hiến và khát vọng phát triển Thủ đô.

Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới được ban hành đã nhận được sự đồng thuận cao và hưởng ứng mạnh mẽ từ nhân dân Thủ đô. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Kinh tế Việt Nam, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ cho rằng, đây là bước chuyển rất căn bản trong tư duy phát triển. Nếu trước đây Hà Nội được nhìn nhận như một “trung tâm lớn”, thì nay đã được nâng lên thành một “chủ thể kiến tạo phát triển”. Điều đó đồng nghĩa với việc Thủ đô không chỉ phát triển cho riêng mình, mà còn phải định hình mô hình phát triển, tạo động lực và dẫn dắt cho cả vùng và cả nước.

Chị Nguyễn Nhung, ở phường Hồng Hà (Hà Nội) chia sẻ: “Tôi kỳ vọng rất nhiều vào tương lai của thành phố khi Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới được thực thi. Nhất là khi thành phố có thể chế đặc thù, vượt trội; phân cấp, phân quyền triệt để, toàn diện gắn với cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình. Tôi mong rằng với cơ chế này, Hà Nội sẽ được quyền quyết những việc quan trọng và dám thay đổi, thực hiện những khát vọng”.

(còn nữa)

Có thể bạn quan tâm

Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng làm việc với các tập đoàn Hàn Quốc. (Ảnh: TTXVN)

[Ảnh] Hà Nội thúc đẩy hợp tác với các tập đoàn Hàn Quốc trong công nghệ cao và phát triển đô thị

Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Hàn Quốc, tại Seoul, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã tiếp, làm việc với lãnh đạo một số tập đoàn, doanh nghiệp hàng đầu Hàn Quốc đang nghiên cứu, triển khai dự án trong lĩnh vực công nghệ cao, đô thị, dịch vụ tại Hà Nội.

Người dân xem quy hoạch tại Bảo tàng Hà Nội (Ảnh BẢO LONG)

Xác lập lộ trình hiện thực hóa tầm nhìn 100 năm

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm mang ý nghĩa chiến lược, định hướng phát triển một đô thị “Văn hiến-Văn minh-Hiện đại-Hạnh phúc” với mục tiêu vươn tầm thế giới. Để thật sự trở thành bệ phóng cho phát triển, tầm nhìn và định hướng lớn, đồ án đã được cụ thể hóa với các tầng không gian, trung tâm, cực tăng trưởng.

Các em học sinh Trường trung học cơ sở Phan Bội Châu (phường Long Biên) bước vào năm học mới.

Năm học mới ở những ngôi trường mới

Năm học mới của hơn 2,3 triệu học sinh trên địa bàn Hà Nội đã chính thức bắt đầu với sự hiện diện của những không gian học tập mới, hiện đại và chuẩn hóa. Những ngôi trường mới sẽ góp phần mang đến cơ hội phát triển toàn diện cho thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô.

Những đốt dầm dọc chủ đầu tiên của cầu Trần Hưng Đạo được lắp đặt (Ảnh HUY HOÀNG)

Bảo đảm tiến độ xây dựng các cây cầu qua sông Hồng

Dù gặp nhiều khó khăn do biến động giá xăng dầu và nguồn cung vật liệu, nhưng đến nay, tiến độ xây bảy cây cầu bắc qua sông Hồng tại Hà Nội vẫn bảo đảm tiến độ. Thành phố đã xây dựng “đường găng” tiến độ, phấn đấu hoàn thành các dự án trong năm 2027.

Một cảnh trong chương trình nghệ thuật “Những lớp phù sa” của Trường cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội.

Đưa khán giả trở lại với sân khấu

Dù có nhiều nhà hát và hệ thống thiết chế tương đối hiện đại, nhưng sân khấu Thủ đô lâu nay vẫn “lép vế” so với các loại hình nghệ thuật biểu diễn khác. Với sự chỉ đạo sát sao của thành phố trong khai thác sân khấu để phát triển công nghiệp văn hóa, gần đây, sân khấu Thủ đô đang có sự thay đổi rõ nét, từng bước thu hút khán giả.

Phá dỡ công trình vi phạm tại khu vực rừng phòng hộ hồ Đồng Đò, xã Kim Anh.

Kiên quyết xử lý vi phạm tại hồ Đồng Đò

Với diện tích mặt nước rộng gần 60 ha, chung quanh là rừng cây xanh mát, hồ Đồng Đò, xã Kim Anh, Thành phố Hà Nội có lợi thế phát triển thành địa điểm du lịch sinh thái hấp dẫn. Tuy nhiên, do công tác quản lý còn hạn chế, nhiều vi phạm đất đai, trật tự xây dựng diễn biến phức tạp tại đây.

Trao hỗ trợ xây nhà "Đại đoàn kết" tặng hộ khó khăn tại xã Trung Giã (Ảnh XÃ TRUNG GIÃ)

Bồi đắp nghĩa tình cộng đồng

Những căn nhà “Đại đoàn kết” không chỉ giúp người dân có chỗ ở an toàn, mà còn cho thấy sức mạnh của sự chung tay, sẻ chia trong cộng đồng ở Hà Nội.

Phương tiện lưu thông qua nút giao Ô Chợ Dừa-Hào Nam-Hoàng Cầu bị cấm rẽ trái từ cả 4 hướng. (Ảnh: Người dân cung cấp)

Không được rẽ trái tại nút giao Ô Chợ Dừa-Hào Nam-Hoàng Cầu

Phương tiện lưu thông qua nút giao Ô Chợ Dừa-Hào Nam-Hoàng Cầu bị cấm rẽ trái từ cả 4 hướng. Người điều khiển phương tiện chỉ được đi thẳng hoặc rẽ phải; trường hợp cần chuyển hướng sang trái phải quay đầu tại các điểm mở dải phân cách theo hướng dẫn.

Khám bệnh cho người dân tại Phòng khám đa khoa Bệnh viện Đại học Y Hà Nội-cơ sở Vĩnh Hưng. (Ảnh nhandan.vn)

Hà Nội: Yêu cầu bảo đảm đầy đủ quyền lợi bảo hiểm y tế với người bệnh đủ điều kiện

Bảo hiểm xã hội Hà Nội yêu cầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế cần xác định và giải quyết mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế với người tham gia từ đủ 5 năm liên tục trở lên và có số tiền cùng chi trả chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong năm lớn hơn 6 tháng lương cơ sở theo quy định.

Dây chuyền sản xuất của Nhà máy Onaga Nhật Bản tại Khu công nghiệp HANSSIP.

Duy trì sức hấp dẫn với nhà đầu tư FDI

Tám tháng đầu năm 2026, tổng vốn FDI trên địa bàn Thủ đô đạt hơn 3,7 tỷ USD, khoảng 83% kế hoạch năm. Thành phố phấn đấu tiếp tục duy trì sức hấp dẫn với các nhà đầu tư FDI để thu hút nguồn lực cho tăng trưởng, tập trung vào các lĩnh vực như khoa học-công nghệ, thông tin-truyền thông, dịch vụ và đổi mới sáng tạo.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở (Ảnh ĐỖ TÂM)

Cần cơ chế “đánh thức” không gian ngầm

Trong quá trình xây dựng Thủ đô, không gian ngầm đang được hoạch định và dần hiện thực hóa như một “tầng phát triển”. Đây là dư địa mang tính chiến lược cho phát triển đô thị, song Thành phố Hà Nội cần có cơ chế minh bạch để đánh thức tiềm năng phát triển không gian dưới lòng đất.

Chương trình nghệ thuật “Khoảnh khắc vĩnh cửu” của nghệ sĩ Nguyễn Quốc Hoàng Anh - một chương trình có sử dụng AI trong sáng tạo.

Ứng dụng AI phát triển công nghiệp văn hóa

Trí tuệ nhân tạo (AI) đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy công nghiệp văn hóa (CNVH) của Thủ đô. Tuy nhiên, việc sử dụng AI cũng đang đặt ra không ít thách thức, nhất là làm sai lạc di sản, vi phạm bản quyền và vấn đề đạo đức trong sử dụng AI.

Phối cảnh đô thị Vĩnh Hưng sau cải tạo, chỉnh trang và tái thiết (Ảnh Chủ đầu tư)

Chỉnh trang, tái thiết đô thị Vĩnh Hưng

Dù chỉ cách hồ Hoàn Kiếm khoảng 4km, nhưng hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật hạn chế, chưa đồng bộ và nhiều dự án chậm triển khai, nhiều năm qua phường Vĩnh Hưng (Hà Nội) có ít điều kiện để phát triển kinh tế, xã hội.

Hà Nội hướng tới quản trị học sinh toàn diện bằng hệ thống dữ liệu số dùng chung.

Quản trị toàn diện học sinh qua dữ liệu số

Ngành Giáo dục và Đào tạo Hà Nội sẽ đẩy mạnh ứng dụng nền tảng dữ liệu số, xây dựng một thước đo chung cụ thể, chính xác, phục vụ công tác quản lý và nâng cao chất lượng dạy và học tới từng học sinh, giáo viên từ năm học 2026-2027.

Đổi mới hoạt động để “giữ chân” hành khách

Trong bối cảnh xe cá nhân tăng nhanh, các loại hình vận tải hành khách khác vẫn đang hoạt động mạnh, các bến xe tại Hà Nội đang đẩy mạnh việc đổi mới để “giữ khách”. Bên cạnh việc đầu tư cơ sở vật chất, những yêu cầu về chất lượng phục vụ được các bến xe đưa lên hàng đầu.

Nâng giá trị cho những sản vật quê hương

Từ hạt lúa, bắp ngô, củ khoai, củ sắn đến rau khúc..., những sản vật quen thuộc của vùng quê Cổ Đô (Hà Nội) đang được người dân chế biến, xây dựng thương hiệu và phát triển thành sản phẩm OCOP. Hướng đi này góp phần nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường và tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân.

Những công trình mang dấu ấn "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" trong lòng Thủ đô Hà Nội

Những công trình mang dấu ấn "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" trong lòng Thủ đô Hà Nội

Tháng 12/1946, trong những ngày tháng sục sôi khí thế "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh", rất nhiều người con của Hà Nội đã anh dũng hy sinh. Ở nơi hồn thiêng sông núi ấy, hiện có 3 tượng đài tưởng nhớ những người con của Thủ đô đã ngã xuống trong 60 ngày đêm, mỗi cụm đều mang nhiều ý nghĩa cả về lịch sử, văn hóa và kiến trúc.