Điều chỉnh thời gian tổ chức hội nghị hiệp thương và hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi cư trú

Cụ thể là dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về việc tổ chức hội nghị cử tri; việc giới thiệu người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã ở thôn, tổ dân phố; việc hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, lập danh sách người ứng cử đại biểu Quốc hội, ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân trong bầu bổ sung; và dự thảo Nghị quyết liên tịch của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hướng dẫn quy trình hiệp thương, giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Bổ sung 2 hình thức tổ chức lấy ý kiến cử tri

Trình bày tờ trình dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Hoàng Công Thủy nêu rõ, việc xây dựng Nghị quyết nhằm hướng dẫn đúng, đầy đủ các quy định về việc tổ chức hội nghị cử tri, giới thiệu người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã ở thôn, tổ dân phố, hiệp thương, giới thiệu người ứng cử đại biểu, lập danh sách người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân trong bầu cử bổ sung trong Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, bảo đảm thực hiện thống nhất, hiệu quả trên phạm vi cả nước.

Về hình thức tổ chức hội nghị cử tri nơi công tác, dự thảo Nghị quyết bổ sung 2 hình thức tổ chức lấy ý kiến, gồm tổ chức hội nghị trực tuyến hoặc tổ chức phát phiếu lấy ý kiến, trong đó xác định rõ thẩm quyền quyết định việc tổ chức 2 hình thức theo phạm vi, mức độ ảnh hưởng và quy định cụ thể cách thức tổ chức thực hiện tại khoản 4 Điều 1 của dự thảo.

Bên cạnh đó, cũng bổ sung 2 hình thức nêu trên đối với việc tổ chức hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi cư trú.

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Thanh Hải nêu rõ, Ủy ban nhất trí với việc xây dựng dự thảo Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Ủy ban Công tác đại biểu tán thành với đề nghị sửa đổi nội dung quy định về chủ thể chủ trì và triệu tập hội nghị cử tri ở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội, đơn vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế, cụ thể sửa cụm từ “người đứng đầu” thành “Ban lãnh đạo” để bảo đảm sự dân chủ, khách quan rộng rãi trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị tại Hội nghị cử tri và cũng phù hợp trong trường hợp “người đứng đầu" là người ứng cử hoặc cơ quan, tổ chức, đơn vị chưa kiện toàn được “người đứng đầu”.

Tuy nhiên, về việc xác định thành phần “Ban lãnh đạo”, để bảo đảm tính khách quan, đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung trường hợp người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị là người ứng cử thì cấp phó của người đứng đầu phối hợp với người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị sẽ xác định thành phần Ban lãnh đạo của cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Điều chỉnh thời gian thực hiện giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND

Đối với dự thảo Nghị quyết liên tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Hoàng Công Thủy nêu rõ, dự thảo gồm 6 chương, 29 điều, sửa đổi 24/29 điều (chiếm tỷ lệ 82,7%) của Nghị quyết liên tịch số 09.

Để bảo đảm thống nhất với quy định về thời gian bầu cử là ngày 15/3/2026 và thời gian tổ chức các lần hiệp thương quy định tại Luật số 83/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, dự thảo Nghị quyết liên tịch sửa đổi toàn bộ mốc thời gian trong các bước của quy trình hiệp thương, giới thiệu người ứng cử.

Cụ thể, điều chỉnh thời gian tổ chức hội nghị hiệp thương lần thứ nhất được tổ chức trong khoảng thời gian từ ngày 1/12/2025 đến ngày 10/12/2025; điều chỉnh thời gian cơ quan, tổ chức, đơn vị thực hiện việc giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân trong khoảng thời gian từ ngày 12/12/2025 đến ngày 25/1/2026; điều chỉnh thời gian tổ chức hội nghị hiệp thương lần thứ hai trong khoảng thời gian từ ngày 2/2/2026 đến ngày 3/2/2026; điều chỉnh thời gian tổ chức Hội nghị hiệp thương lần thứ ba được tổ chức trong khoảng thời gian từ ngày 9/2/2026 đến ngày 20/2/2026.

Đồng thời, điều chỉnh thời gian tổ chức tổ chức hội nghị lấy ý kiến nhận xét và tín nhiệm của cử tri nơi cư trú đối với người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân và cử tri nơi công tác; thời gian xác minh và trả lời các vụ việc mà cử tri nêu đối với người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân; thời gian điều chỉnh lần thứ hai về cơ cấu, thành phần, số lượng người ứng cử đại biểu Quốc hội.

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Thanh Hải cho biết, Ủy ban nhận thấy rằng, các mốc thời gian trong quy trình hiệp thương và giới thiệu người ứng cử quy định trong dự thảo nghị quyết phù hợp với các mốc thời gian đã được quy định tại Nghị quyết số 199/2025/QH15 của Quốc hội về việc rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026; Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 và quy trình các bước hiệp thương được quy định trong Luật Bầu cử đã được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Luật số 83/2025/QH15.

Vì vậy, Ủy ban Công tác đại biểu nhất trí với các mốc thời gian thực hiện các lần hiệp thương, giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân trong dự thảo Nghị quyết.

Ủy ban cũng cơ bản thống nhất với quy định về số dư người ứng cử tại hội nghị hiệp thương lần thứ 2 và lần thứ 3 như dự thảo Nghị quyết. Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị cân nhắc cần quy định tỷ lệ số dư người ứng cử ngay tại hội nghị hiệp thương lần thứ nhất. Việc nghiên cứu bổ sung quy định về tỷ lệ số dư ngay từ Hội nghị hiệp thương lần thứ nhất là cần thiết nhằm tạo cơ sở chủ động, bảo đảm cân đối về cơ cấu, giới, thành phần, dân tộc, người trẻ tuổi, hạn chế rủi ro trong các bước hiệp thương tiếp theo và góp phần nâng cao tính khả thi, minh bạch, chất lượng.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành với nhiều nội dung của 2 dự thảo Nghị quyết và các nội dung thẩm tra, giải trình, tiếp thu.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị rà soát kỹ lưỡng, đối chiếu với các quy định hiện hành về sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị để chỉnh lý theo hướng quy định thống nhất, thiết kế các khoản theo nhóm các cơ quan từ Trung ương đến địa phương, bảo đảm không sót, thiếu đối tượng được lấy ý kiến cử tri nơi công tác.

Đồng thời, cập nhật bảo đảm sự phù hợp các quy định về phân cấp quản lý cán bộ; rà soát để đồng bộ, thống nhất, dễ hiểu, rõ nghĩa các từ ngữ, thuật ngữ mới được sử dụng trong dự thảo Nghị quyết. Việc tổ chức hội nghị cử tri nơi cư trú bằng hình thức trực tuyến phải bảo đảm công khai, an toàn thông tin, phù hợp với điều kiện thực tế.

Về dự thảo Nghị quyết liên tịch, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, cần quy định rõ tỷ lệ số dư cần thiết người ứng cử tại các hội nghị hiệp thương; xác định rõ thẩm quyền xem xét đối với các trường hợp đặc biệt người ứng cử không đạt tín nhiệm trên 50% tổng số cử tri nơi cư trú.

Phó Chủ tịch Quốc hội giao cơ quan soạn thảo và cơ quan chủ trì thẩm tra tiếp thu tối đa các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, phối hợp khẩn trương hoàn thiện 2 dự thảo Nghị quyết.

Tiếp đó, 100% Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội có mặt đã biểu quyết thông qua về mặt nguyên tắc đối với Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Nghị quyết liên tịch.