Điểm nóng mới ở Nam Á

Các vụ đụng độ xuyên biên giới Afghanistan-Pakistan cuối tuần trước đánh dấu một trong những cuộc đối đầu đẫm máu nhất trong những năm gần đây. Dù thoả thuận ngừng bắn đã đạt được, song căng thẳng chưa được loại bỏ, dấy lên lo ngại về nguy cơ một điểm nóng mới nổi lên ở khu vực Nam Á.

Hàng hóa ùn ứ sau khi Pakistan đóng cửa khẩu với Afghanistan. Ảnh: AL-JAZEERA
Hàng hóa ùn ứ sau khi Pakistan đóng cửa khẩu với Afghanistan. Ảnh: AL-JAZEERA

Đụng độ dữ dội xuyên đêm

Bạo lực nổ ra vào đêm 11/10, chỉ hai ngày sau cuộc không kích gây tranh cãi của phía Pakistan vào Thủ đô Kabul của Afghanistan. Phía Pakistan tuyên bố nhằm vào thủ lĩnh nhóm khủng bố Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP) chuyên hoạt động tại khu vực biên giới hai nước. Song, chính quyền Taliban ở Afghanistan cáo buộc vụ tấn công trúng một khu chợ đông đúc, khiến ít nhất 15 thường dân thiệt mạng. Vụ việc như mồi lửa châm ngòi cho một loạt các cuộc đấu pháo, tấn công bằng máy bay không người lái và đụng độ xuyên biên giới tại khu vực phía bắc Pakistan và các tỉnh Kunar và Paktika của Afghanistan.

Quân đội Pakistan khẳng định phản ứng của họ là hoạt động phòng thủ và là biện pháp đối phó hợp pháp đối với điều mà họ gọi là “cuộc xâm lược vô cớ của Taliban” nhằm vào hơn 20 trạm kiểm soát biên giới. Pakistan tuyên bố vô hiệu hóa hơn 200 chiến binh Taliban và các phần tử TTP liên quan, đồng thời phá hủy 21 vị trí gần biên giới và một số trại huấn luyện bên trong lãnh thổ Afghanistan. Islamabad cũng xác nhận 23 nhân viên Lực lượng an ninh Pakistan (SF) thiệt mạng và 29 người bị thương. Bộ Ngoại giao Pakistan tiếp tục lên án Afghanistan cung cấp nơi ẩn náu cho TTP, đồng thời phủ nhận cuộc không kích hôm 9/10 xâm phạm không phận Afghanistan.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Chính quyền Taliban tuyên bố các cuộc tấn công trả đũa vào các tiền đồn biên giới của Pakistan là để đáp trả vụ ném bom khiến dân thường thiệt mạng. Taliban mô tả các cuộc đụng độ là “sự trả đũa chính đáng” đối với các hành vi của Pakistan vi phạm trắng trợn chủ quyền của Afghanistan. Người phát ngôn Taliban tuyên bố lực lượng này đã loại bỏ 58 binh sĩ Pakistan, trong khi có chín chiến binh Taliban thiệt mạng.

Các cuộc đấu pháo đã tạm ngừng và một lệnh ngừng bắn mong manh đạt được vào ngày 13/10, với vai trò trung gian hòa giải của Saudi Arabia và Qatar. Tuy nhiên, giao tranh đã khiến Pakistan đóng một loạt cửa khẩu với Afghanistan, làm tê liệt các tuyến đường thương mại quan trọng, bao gồm các cửa khẩu Torkham và Spin Boldak, nơi giao dịch khối lượng thương mại hai bên trị giá hơn 2,5 USD mỗi năm, khiến hàng nghìn thương nhân mắc kẹt và làm trầm trọng thêm tình trạng khó khăn kinh tế ở cả hai nước.

Căng thẳng vẫn âm ỉ

Pakistan là đồng minh hàng đầu của Taliban từ khi tổ chức này được thành lập năm 1994. Khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, Thủ tướng Pakistan khi đó là Imran Khan tuyên bố người dân Afghanistan đã “phá bỏ xiềng xích nô lệ”, cũng như kêu gọi cộng đồng quốc tế hợp tác với chính quyền mới ở Afghanistan. Tuy nhiên, quan hệ giữa hai nước dần xấu đi. Islamabad cáo buộc Taliban chứa chấp các phần tử TTP và cho phép nhóm này sử dụng lãnh thổ Afghanistan để tấn công Pakistan. Kabul bác bỏ và lên án một số thành phần ở Pakistan muốn làm Afghanistan mất ổn định. Trong khi đó Đường ranh giới Durand tiếp tục là một trong những biên giới “dễ cháy” nhất ở Nam Á. Tính đến năm 2025, Pakistan báo cáo đã hoàn thành 98% hàng rào biên giới, một dự án vấp phải sự phản đối của Afghanistan.

Đụng độ biên giới dọc Đường ranh giới Durand giữa Afghanistan và Pakistan nổi lên từ tháng 4/2007. Theo dữ liệu của Cổng thông tin chống khủng bố Nam Á (SATP), đã có ít nhất 39 vụ đụng độ xảy ra cho đến ngày 10/10 vừa qua, khiến 60 người Pakistan thiệt mạng. Năm 2024, 16 vụ đối đầu đã được xác nhận; trong chín tháng năm 2025, 12 vụ đụng độ xảy ra giữa các lực lượng an ninh hai nước. LHQ ước tính, giao tranh đã khiến hàng nghìn thường dân phải di dời mỗi năm và làm xói mòn niềm tin vào các thỏa thuận an ninh giữa hai nước.

Trong các vụ giao tranh tuần trước, với vai trò trung gian hoà giải, Saudi Arabia và Qatar đã đóng vai trò then chốt trong việc ngăn chặn căng thẳng leo thang. Saudi Arabia đã cử các phái viên cấp cao tiến hành kết nối hai bên, đồng thời tuyên bố cấp khoản viện trợ 1,5 tỷ USD ​​và hỗ trợ lúa mì cho Afghanistan. Kabul đáp lại bằng cam kết ngăn chặn hoạt động di chuyển qua biên giới của các phần tử TTP. Trong khi đó, Qatar tổ chức một cuộc đối thoại trực tuyến ba bên, đề xuất thành lập các lực lượng giám sát biên giới chung. Cả Pakistan và Afghanistan đều công khai cảm ơn các nhà hòa giải Vùng Vịnh. Tuy nhiên, việc triển khai các cuộc tuần tra chung vẫn chưa bắt đầu, cho thấy sự mong manh của lệnh ngừng bắn giữa Pakistan và Afghanistan.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: SCHOT

Giận cá chém thớt

Bế tắc trong nỗ lực buộc Iran khuất phục, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang trút sự thất vọng lên chính những đồng minh từng được kỳ vọng hỗ trợ Washington khơi thông “yết hầu” dầu khí Hormuz.

Hàng chục nghìn người bị ảnh hưởng bởi thảm họa. Ảnh: AP

Chạy đua cứu nạn ở Himalaya

Năm ngày sau trận lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc, công tác tìm kiếm cứu nạn vẫn được triển khai khẩn trương trong điều kiện đặc biệt khó khăn. Hàng nghìn người còn mất tích, trong khi nguy cơ xuất hiện thêm các đợt lũ mới tiếp tục đe dọa lực lượng cứu hộ và người dân tại vùng thảm họa.

Nhân viên của Halo Trust rà phá bom mìn tại Daraa. Ảnh: UNMAS

Bom mìn chưa nổ đe dọa hàng nghìn người dân

Theo CNN, trên các cánh đồng ở Daraa, miền nam Syria, hiện vẫn ngổn ngang chất nổ còn sót lại từ cuộc xung đột. Số liệu của tổ chức Halo Trust (Anh) cho thấy, ít nhất 800 người, trong đó gần 35% là trẻ em, đã thiệt mạng vì bom mìn chưa nổ kể từ khi chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad sụp đổ vào cuối năm 2024.

Thủ đô Damascus của Syria.Ảnh: WIKIPEDIA

Syria hướng tới tái thiết đất nước

Tổng thống Syria Ahmad al-Sharaa tuyên bố quốc gia này đang từng bước khép lại một giai đoạn đau thương trong quá khứ, mở đường cho tái thiết, xây dựng và phát triển đất nước. Tuyên bố được ông al-Sharaa đưa ra sau khi Mỹ đưa Syria ra khỏi danh sách các quốc gia bảo trợ khủng bố.

Hai nhà lãnh đạo Triều Tiên (bên trái) và Mỹ gặp gỡ tại Singapore. Ảnh: XINHUA NEWS AGENCY

Kỳ vọng bước đột phá

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un vào mùa thu năm nay đang mở ra khả năng về cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều lần thứ tư. Tuy nhiên, từ đề nghị của Washington đến một cuộc gặp thật sự vẫn còn khoảng cách, bởi Bình Nhưỡng chưa đưa ra phản hồi chính thức.

Hiện trường vụ tấn công vừa qua tại Fagersta. Ảnh: AP

Thụy Điển siết chặt an ninh học đường

Sau vụ tấn công bằng kiếm tại một trường trung học khiến một nữ sinh 17 tuổi thiệt mạng, Chính phủ Thụy Điển quyết định thành lập ủy ban chuyên trách nhằm đề xuất các biện pháp ngăn chặn bạo lực học đường. Động thái này phản ánh nỗ lực bảo vệ môi trường giáo dục trước những nguy cơ an ninh ngày càng phức tạp.

Dự báo El Nino gây khô hạn ở một số vùng. Ảnh: REUTERS

Ảnh hưởng của “siêu El Nino” ở Mỹ Latin

Tại khu vực Mỹ Latin, hiện tượng “siêu El Nino” năm nay được dự báo mang theo mưa lớn hơn ở phía nam, đồng thời gia tăng nguy cơ hạn hán ở phía bắc, ảnh hưởng đến nông nghiệp, sản xuất năng lượng, các tuyến vận tải và môi trường. Các nhà nghiên cứu dự báo El Nino sẽ mạnh lên từ tháng 9 và có khả năng vượt qua cường độ của đợt mạnh nhất từng được ghi nhận trong giai đoạn 2015-2016.

Thép là một trong số những mặt hàng của Canada bị Mỹ áp mức thuế 50%. Ảnh: CNBC

Căng thẳng thương mại Mỹ-Canada leo thang

Mỹ và Canada đã không đạt thỏa thuận sau nhiều ngày đàm phán, dẫn tới việc Mỹ triển khai kế hoạch áp thuế 50% đối với một số mặt hàng của Canada từ ngày 22/8 vừa qua. Căng thẳng leo thang khi Canada đáp trả bằng các mức thuế mới áp với hàng hóa Mỹ từ ngày 8/9 tới, trong khi Mỹ cảnh báo tiếp tục tăng gấp đôi mức thuế với ô-tô Canada vào năm tới.

Học viên KOTO thực hành tại trường.

Hợp tác lĩnh vực du lịch, nhà hàng-khách sạn

Một chương trình đào tạo nghề nhà hàng - khách sạn cho đối tượng là học viên có hoàn cảnh khó khăn ở Việt Nam vừa nhận được hỗ trợ của Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia (DFAT) trong 5 năm. Thông qua dự án do Chính phủ Australia hỗ trợ, sáng kiến sẽ mở rộng cơ hội việc làm cho học viên, đồng thời nâng cao chất lượng nhân lực ngành du lịch, dịch vụ nhà hàng - khách sạn.

Các nhân viên kiểm tra đường ống tại một khu dân cư ở Từ Châu. Ảnh: XINHUA

Trung Quốc tìm lời giải chống nóng

Những đợt nắng nóng kéo dài đang đặt ra thách thức lớn đối với các đô thị Trung Quốc, buộc nhiều địa phương tìm kiếm giải pháp làm mát. Những sáng kiến mới đang mở ra hướng tiếp cận bền vững trong ứng phó biến đổi khí hậu.

Biếm họa: FARES GARABET

Thiếu thốn bủa vây

Liên hợp quốc (LHQ) công bố số liệu đáng lo ngại cho thấy, có tới 94% trong tổng số 2,1 triệu người dân Gaza thiếu nơi trú ẩn khẩn cấp dưới “mưa bom, bão đạn” của quân đội Israel. Tính trung bình, cứ năm gia đình tại Dải Gaza thì có tới bốn gia đình lâm vào cảnh thiếu thốn nghiêm trọng nhiên liệu, điện, nước sạch và các vật dụng thiết yếu. Những thiếu thốn bủa vây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt, dự trữ lương thực, nước sạch… của hàng triệu người dải đất hẹp ven Địa Trung Hải này.

Đại diện gia đình nạn nhân có mặt tại phiên tòa. Ảnh: AP

Phiên tòa lịch sử

Liên minh gồm 29 bang tại Mỹ đã đệ đơn lên tòa án liên bang nhằm yêu cầu Tập đoàn Meta bồi thường khoản tiền khổng lồ vì đã trục lợi từ những tác hại của mạng xã hội đối với trẻ vị thành niên. Vụ việc được xem là bước ngoặt pháp lý quan trọng nhằm vào sức ảnh hưởng của các nền tảng mạng xã hội, bảo vệ an toàn và quyền riêng tư của trẻ.

Biếm họa: SHADI GHANIM

Thế giằng co ở Trung Đông

Ngày 21/8, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho rằng, đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng giữa Iran với Mỹ và Israel, song nhấn mạnh Tehran sẽ không khuất phục trước những sức ép của Washington. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa hai bên lâm vào bế tắc, trong khi căng thẳng liên quan việc kiểm soát Eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng.

Đại dương ở châu Âu đang ấm lên nhanh chóng do BĐKH. Ảnh: GETTY IMAGES

Đại dương châu Âu đang ấm lên

Một nghiên cứu của các nhà khoa học từ Trường đại học Bern (Thụy Sĩ) cho biết, biến đổi khí hậu (BĐKH) là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng nhiệt độ biển tăng cao ở châu Âu, trực tiếp làm tăng thêm khoảng 2OC nhiệt độ ở Địa Trung Hải trong mùa hè này và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái.

Hiện tượng siêu El Nino gây khô hạn và cháy rừng tại Brazil. Ảnh: FUTURA SCIENCES

Dự báo tác động nghiêm trọng của “siêu El Nino”

Cơ quan Khí tượng quốc gia Anh vừa dự báo, hiện tượng El Nino năm nay sẽ đạt mức nghiêm trọng nhất trong hơn một thế kỷ, khiến năm 2027 trở thành năm nóng nhất trong lịch sử. Giới chuyên gia châu Á cũng cho rằng, El Nino siêu mạnh có thể gây ra hạn hán, nắng nóng cực độ và gián đoạn nông nghiệp trên khắp Đông Nam Á.

Biếm họa: HASSAN BLEIBEL

Tái định vị quan hệ Nga - Syria

Việc Nga và Syria đạt thỏa thuận về tương lai hai căn cứ quân sự Hmeymim và Tartus cho thấy quan hệ giữa hai nước đang được tái định vị, sau khi quốc gia Trung Đông này có chính quyền mới thay thế chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad.

Ảnh: REUTERS

Pháp khắc phục sự cố rò rỉ dữ liệu thuế

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu (trong ảnh) đã triệu tập cuộc họp khẩn hôm 17/8 để xử lý khủng hoảng sau vụ tấn công mạng quy mô lớn nhằm vào cơ quan thuế, khiến dữ liệu của 678.000 cá nhân bị đánh cắp. Vụ việc được xem là vụ rò rỉ dữ liệu nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước này.

Phát triển đội ngũ nhân lực AI có chất lượng. Ảnh: VĂN BAN

Xây dựng năng lực số giải quyết vấn đề thực tiễn

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ phát triển nhanh chóng, nhu cầu nhân lực công nghệ chất lượng cao, đặc biệt là nhân sự trong lĩnh vực AI, ngày càng lớn và đòi hỏi yêu cầu cao. Thay vì chỉ tập trung vào lý thuyết, lộ trình đào tạo nhân lực cho lĩnh vực AI cần cập nhật công nghệ tiên tiến vào việc giải quyết các bài toán thực tiễn dựa trên dữ liệu đặc thù của Việt Nam.

Cháy rừng từng gây ra những hậu quả nặng nề tại Australia. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Australia thay đổi cách ứng phó cháy rừng

Cháy rừng ngày càng cực đoan đang buộc nhiều quốc gia thay đổi cách ứng phó với hỏa hoạn. Sau thảm họa “Mùa hè đen” năm 2019-2020, Australia kết hợp công nghệ hiện đại với kinh nghiệm của người bản địa, chủ động kiểm soát nguồn nhiên liệu và ngăn cháy rừng vượt khỏi tầm kiểm soát.

Cháy rừng bùng phát mạnh tại khu bảo tồn thiên nhiên High Fens của Bỉ. Ảnh: BRUSSELS TIMES

Cháy rừng nghiêm trọng tại châu Âu

Cháy rừng tiếp tục hoành hành tại nhiều khu vực tại châu Âu, buộc người dân tại một số địa phương ở Đức, Bỉ và Hy Lạp phải sơ tán. Lực lượng cứu hỏa được huy động quy mô lớn để ứng phó các đám cháy rừng.

Hơn 20 thí sinh tham dự cuộc thi năm nay.

Tiếng Việt ghi dấu tại Nhật Bản

Ngày 15/8, tại Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka (Nhật Bản), Kỳ thi Đánh giá năng lực tiếng Việt theo Khung năng lực tiếng Việt sáu bậc dành cho người nước ngoài đã diễn ra thành công bằng hình thức thi trên máy tính.

Các đại biểu trao đổi tại Hội thảo. Ảnh: DƯƠNG TIÊU

Xây dựng mạng lưới chuyên gia kiều bào

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng đóng vai trò then chốt đối với phát triển đất nước, việc xây dựng mạng lưới chuyên gia kiều bào trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược cần được triển khai theo hướng không chỉ tập hợp, kết nối mà phải huy động được đúng người, đúng việc và tạo ra những kết quả cụ thể.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Động thái phá băng

Chính quyền chuyển tiếp Mali vừa ân xá cho công dân Pháp Yann Christian Bernard Vezilier - người bị kết án 20 năm tù với cáo buộc liên quan âm mưu gây phương hại an ninh quốc gia Mali. Sắc lệnh ân xá, do đích thân Tổng thống chuyển tiếp, Đại tướng Assimi Goita ký duyệt, được xem là một động thái ngoại giao bất ngờ trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bamako và Paris đang nguội lạnh.

Sinh viên trong khuôn viên Trường Harvard. Ảnh: REUTERS

Căng thẳng Nhà Trắng - Harvard chưa hạ nhiệt

Tòa án tại Massachusetts vừa bác đơn kiện của Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc Trường đại học Harvard không bảo vệ đầy đủ sinh viên Israel trước các hành vi bài Do Thái. Phán quyết được xem là thắng lợi pháp lý quan trọng của Harvard, đồng thời phản ánh những tranh cãi dai dẳng về giới hạn can thiệp của chính phủ đối với các cơ sở giáo dục đại học.