Điểm nóng mới ở Nam Á

Các vụ đụng độ xuyên biên giới Afghanistan-Pakistan cuối tuần trước đánh dấu một trong những cuộc đối đầu đẫm máu nhất trong những năm gần đây. Dù thoả thuận ngừng bắn đã đạt được, song căng thẳng chưa được loại bỏ, dấy lên lo ngại về nguy cơ một điểm nóng mới nổi lên ở khu vực Nam Á.

Hàng hóa ùn ứ sau khi Pakistan đóng cửa khẩu với Afghanistan. Ảnh: AL-JAZEERA
Hàng hóa ùn ứ sau khi Pakistan đóng cửa khẩu với Afghanistan. Ảnh: AL-JAZEERA

Đụng độ dữ dội xuyên đêm

Bạo lực nổ ra vào đêm 11/10, chỉ hai ngày sau cuộc không kích gây tranh cãi của phía Pakistan vào Thủ đô Kabul của Afghanistan. Phía Pakistan tuyên bố nhằm vào thủ lĩnh nhóm khủng bố Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP) chuyên hoạt động tại khu vực biên giới hai nước. Song, chính quyền Taliban ở Afghanistan cáo buộc vụ tấn công trúng một khu chợ đông đúc, khiến ít nhất 15 thường dân thiệt mạng. Vụ việc như mồi lửa châm ngòi cho một loạt các cuộc đấu pháo, tấn công bằng máy bay không người lái và đụng độ xuyên biên giới tại khu vực phía bắc Pakistan và các tỉnh Kunar và Paktika của Afghanistan.

Quân đội Pakistan khẳng định phản ứng của họ là hoạt động phòng thủ và là biện pháp đối phó hợp pháp đối với điều mà họ gọi là “cuộc xâm lược vô cớ của Taliban” nhằm vào hơn 20 trạm kiểm soát biên giới. Pakistan tuyên bố vô hiệu hóa hơn 200 chiến binh Taliban và các phần tử TTP liên quan, đồng thời phá hủy 21 vị trí gần biên giới và một số trại huấn luyện bên trong lãnh thổ Afghanistan. Islamabad cũng xác nhận 23 nhân viên Lực lượng an ninh Pakistan (SF) thiệt mạng và 29 người bị thương. Bộ Ngoại giao Pakistan tiếp tục lên án Afghanistan cung cấp nơi ẩn náu cho TTP, đồng thời phủ nhận cuộc không kích hôm 9/10 xâm phạm không phận Afghanistan.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Chính quyền Taliban tuyên bố các cuộc tấn công trả đũa vào các tiền đồn biên giới của Pakistan là để đáp trả vụ ném bom khiến dân thường thiệt mạng. Taliban mô tả các cuộc đụng độ là “sự trả đũa chính đáng” đối với các hành vi của Pakistan vi phạm trắng trợn chủ quyền của Afghanistan. Người phát ngôn Taliban tuyên bố lực lượng này đã loại bỏ 58 binh sĩ Pakistan, trong khi có chín chiến binh Taliban thiệt mạng.

Các cuộc đấu pháo đã tạm ngừng và một lệnh ngừng bắn mong manh đạt được vào ngày 13/10, với vai trò trung gian hòa giải của Saudi Arabia và Qatar. Tuy nhiên, giao tranh đã khiến Pakistan đóng một loạt cửa khẩu với Afghanistan, làm tê liệt các tuyến đường thương mại quan trọng, bao gồm các cửa khẩu Torkham và Spin Boldak, nơi giao dịch khối lượng thương mại hai bên trị giá hơn 2,5 USD mỗi năm, khiến hàng nghìn thương nhân mắc kẹt và làm trầm trọng thêm tình trạng khó khăn kinh tế ở cả hai nước.

Căng thẳng vẫn âm ỉ

Pakistan là đồng minh hàng đầu của Taliban từ khi tổ chức này được thành lập năm 1994. Khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, Thủ tướng Pakistan khi đó là Imran Khan tuyên bố người dân Afghanistan đã “phá bỏ xiềng xích nô lệ”, cũng như kêu gọi cộng đồng quốc tế hợp tác với chính quyền mới ở Afghanistan. Tuy nhiên, quan hệ giữa hai nước dần xấu đi. Islamabad cáo buộc Taliban chứa chấp các phần tử TTP và cho phép nhóm này sử dụng lãnh thổ Afghanistan để tấn công Pakistan. Kabul bác bỏ và lên án một số thành phần ở Pakistan muốn làm Afghanistan mất ổn định. Trong khi đó Đường ranh giới Durand tiếp tục là một trong những biên giới “dễ cháy” nhất ở Nam Á. Tính đến năm 2025, Pakistan báo cáo đã hoàn thành 98% hàng rào biên giới, một dự án vấp phải sự phản đối của Afghanistan.

Đụng độ biên giới dọc Đường ranh giới Durand giữa Afghanistan và Pakistan nổi lên từ tháng 4/2007. Theo dữ liệu của Cổng thông tin chống khủng bố Nam Á (SATP), đã có ít nhất 39 vụ đụng độ xảy ra cho đến ngày 10/10 vừa qua, khiến 60 người Pakistan thiệt mạng. Năm 2024, 16 vụ đối đầu đã được xác nhận; trong chín tháng năm 2025, 12 vụ đụng độ xảy ra giữa các lực lượng an ninh hai nước. LHQ ước tính, giao tranh đã khiến hàng nghìn thường dân phải di dời mỗi năm và làm xói mòn niềm tin vào các thỏa thuận an ninh giữa hai nước.

Trong các vụ giao tranh tuần trước, với vai trò trung gian hoà giải, Saudi Arabia và Qatar đã đóng vai trò then chốt trong việc ngăn chặn căng thẳng leo thang. Saudi Arabia đã cử các phái viên cấp cao tiến hành kết nối hai bên, đồng thời tuyên bố cấp khoản viện trợ 1,5 tỷ USD ​​và hỗ trợ lúa mì cho Afghanistan. Kabul đáp lại bằng cam kết ngăn chặn hoạt động di chuyển qua biên giới của các phần tử TTP. Trong khi đó, Qatar tổ chức một cuộc đối thoại trực tuyến ba bên, đề xuất thành lập các lực lượng giám sát biên giới chung. Cả Pakistan và Afghanistan đều công khai cảm ơn các nhà hòa giải Vùng Vịnh. Tuy nhiên, việc triển khai các cuộc tuần tra chung vẫn chưa bắt đầu, cho thấy sự mong manh của lệnh ngừng bắn giữa Pakistan và Afghanistan.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: KENNY TOSH

Cú sốc bạo lực mới

Các vụ tấn công nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid ở Thủ đô Riyadh của Saudi Arabi do lực lượng Houthi tiến hành trong những ngày gần đây đã dẫn đến những đòn đáp trả gây nhiều thương vong. Trong khi cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn, khu vực Trung Đông lại tiếp tục hứng chịu cú sốc bạo lực mới.

Buổi công bố hai chủ nhân Giải Nobel Kinh tế 2026. Ảnh: NOBELPRIZE.ORG

Nền tảng mới cho chính sách kinh tế

Giải Nobel Kinh tế năm 2026 vừa được trao cho hai nhà kinh tế học người Mỹ Robert E. Hall và Michael Woodford vì những đóng góp “đặt nền tảng kinh tế vi mô cho chính sách ổn định kinh tế vĩ mô”. Các nghiên cứu này giúp nâng cao hiệu quả điều hành trước những cú sốc và biến động kinh tế.

Ông Faisal Shahkar (giữa).

Việt Nam đóng góp tích cực cho lực lượng gìn giữ hòa bình LHQ

Qua 4 năm triển khai, sự tham gia của các sĩ quan cảnh sát gìn giữ hòa bình (GGHB) Việt Nam tại các phái bộ LHQ đã đóng góp nhiều kết quả tích cực. Thời Nay đã có cuộc phỏng vấn ông Faisal Shahkar, Trưởng Văn phòng LHQ về vấn đề phòng, chống bom mìn và cảnh sát (OMAP), Tư lệnh Cảnh sát LHQ nhân chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam.

Giải mã gene để bảo tồn hệ sinh thái

Giải mã gene để bảo tồn hệ sinh thái

Quá trình tiến hóa và thích nghi của các hệ sinh thái diễn ra trong hàng thiên niên kỷ, trong khi tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu đang tăng tốc nhanh gấp nhiều lần. Đối mặt nguy cơ này, các nhà khoa học bang California (Mỹ) đang tập trung phát triển lĩnh vực mới là di truyền học bảo tồn, qua đó nghiên cứu và bảo vệ các hệ sinh thái.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu của Nga. Ảnh: TASS

Mong manh lệnh “ngừng bắn năng lượng”

Dù Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Nga và Ukraine đã nhất trí thực hiện lệnh “ngừng bắn năng lượng”, chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau, song điều mà dư luận trông chờ là thỏa thuận đi vào thực tế và nhất là được tôn trọng trên thực tế nhằm góp phần hạ cơn sốt giá dầu diesel.

Biếm họa: STELLINA CHEN

Canh bạc nhiều rủi ro

Thủ tướng Pedro Sanchez vừa tuyên bố giải tán Quốc hội, tổ chức tổng tuyển cử ngày 29/11, sớm hơn dự kiến khoảng một năm. Quyết định được đưa ra sau khi Quốc hội Tây Ban Nha bác bỏ hai sắc lệnh về hỗ trợ người thuê nhà cho thấy, thế bế tắc của chính phủ trong bối cảnh giá nhà và tiền thuê nhà tăng cao, gây bức xúc trong xã hội.

Chân dung Mohamud (bên phải) và nơi y định tấn công. Ảnh: FOXNEWS

Nạn cực đoan hóa trong thanh, thiếu niên tại Mỹ

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) thông báo vừa triệt phá thành công âm mưu tấn công khủng bố nhằm vào Trung tâm thương mại Mall of America, bang Minnesota, bắt giữ một đối tượng là nam giới 18 tuổi sau gần hai năm bí mật theo dõi.

Biếm họa: SHERIF ARAFA

Bài toán kép của châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) có thể thiếu hụt từ 12-15% nhu cầu khí đốt nếu mùa đông năm nay xuất hiện các đợt rét đậm kéo dài, trong bối cảnh lượng khí đốt dự trữ rất thấp, nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Trung Đông chưa trở lại bình thường và giá năng lượng tăng mạnh.

Một chiến binh Houthi chốt chặn tại Biển Đỏ. Ảnh: HORSEEDMEDIA

Điều kiện ngừng bắn với Houthi

Chính phủ Yemen được Saudi Arabia hậu thuẫn sẽ không chấp thuận ngừng bắn với lực lượng Houthi, cho đến khi Riyadh giành lại toàn bộ phần lãnh thổ đã mất trong những tuần gần đây. Đây được xem là điều kiện để Saudi Arabia chấm dứt các hoạt động quân sự với phong trào vũ trang này.

Biếm họa: HASSAN BLEIBEL

Cuộc thanh lọc Lầu năm góc

Kế hoạch cắt giảm quy mô lớn nhân sự Bộ Chiến tranh Mỹ diễn ra trong bối cảnh hàng loạt lãnh đạo quân sự cấp cao bị cách chức, thay thế hoặc nghỉ hưu sớm kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng cho thấy đây không chỉ là một cuộc tinh giản bộ máy chỉ huy.

Các đại biểu tham gia phiên chuyên đề. Ảnh: VB

Tăng cường hợp tác về biển và đại dương

Diễn đàn Biển Việt Nam 2026 với chủ đề “Hợp tác và hội nhập quốc tế trong xây dựng Việt Nam thành quốc gia biển mạnh”, do Học viện Ngoại giao tổ chức ngày 2/10 tại Hà Nội. Đây là sự kiện thu hút đông đảo chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách hàng đầu về biển tham dự đóng góp, cho ý kiến.

Nhiều khu vực của Việt Nam có tiềm năng lớn về hấp thụ carbon. Ảnh: KHIẾU MINH

Cơ hội tham gia thị trường carbon quốc tế

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu dịch chuyển mạnh mẽ sang tiêu dùng xanh, ngành lâm nghiệp Việt Nam đứng trước yêu cầu tái cấu trúc nguồn thu từ rừng. Việc tham gia thị trường carbon quốc tế mở ra cơ hội mang lại giá trị kinh tế và nâng cao vị thế của nông, lâm sản Việt Nam.

Một cửa hàng container tại khu dân cư Alexandra. Ảnh THE GUARDIAN

Sáng kiến thu hẹp khoảng trống lương thực

Giữa khu dân cư Alexandra, một trong những cộng đồng nghèo nhất Nam Phi, những cửa hàng đặt trong container vận chuyển đang giúp người dân mua thực phẩm và nhu yếu phẩm theo đúng khả năng chi trả. Mô hình này được kỳ vọng góp phần cải thiện tiếp cận dinh dưỡng và giảm áp lực chi tiêu cho các hộ thu nhập thấp.

“Chạm” vào Latvia trong những đêm trắng

“Chạm” vào Latvia trong những đêm trắng

Giữa vô vàn lựa chọn quen thuộc của châu Âu mùa hè, quyết định rẽ về phía bắc tìm đến Latvia - đất nước bên bờ biển Baltic - quả là sáng suốt. Không quá hào nhoáng, không đông đúc, nhưng Riga đủ sâu lắng để lưu lại trong tôi những ký ức thật đẹp sau ngày rời đi.

Biếm họa: TJEERD ROYAARDS

Khủng hoảng sinh kế vì El Nino

Hiện tượng El Nino đang khiến nhiệt độ nước biển tăng cao kỷ lục, làm đảo lộn môi trường sống của các loài thủy sản tại Thái Bình Dương. Trước sự biến đổi môi trường sống vốn ổn định hàng nghìn năm qua này, các dòng cá chủ lực như cá ngừ, cá cơm phải di cư “bất đắc dĩ” đến những vùng biển mát mẻ hơn. Hệ quả là sản lượng đánh bắt thủy sản sụt giảm mạnh, đẩy cộng đồng ngư dân ven biển Mỹ latin vào cảnh chi phí ra khơi leo thang, song thu nhập lại lao dốc.

Bên trong buồng lái một máy bay của hãng Flydubai. Ảnh: GETTY IMAGES

An ninh hàng không sau âm mưu tấn công khủng bố mới

Ngày 3/10, giới chức Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết, kết quả điều tra vụ việc xảy ra trên chuyến bay FZ1073 của Hãng hàng không Flydubai cho thấy cơ phó có âm mưu thực hiện hành vi khủng bố. Ngay sau sự cố, các hãng hàng không đã xem xét lại biện pháp an ninh đối với quy trình xét duyệt phi công.

Biếm họa: PATRICK CHAPPATTE

Thách thức an ninh mới

Mạng lưới truyền thông tin tức quốc tế có trụ sở tại Pháp Euronews vừa tổ chức Hội nghị Quốc phòng và Không gian lần đầu tiên, với sự tham gia của Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte. Hội nghị là diễn đàn thảo luận về các vấn đề an ninh, quốc phòng và công nghệ mà châu Âu đang quan tâm trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực có nhiều biến động.

Giá năng lượng cao ảnh hưởng sức tiêu dùng tại châu Âu. Ảnh: INDEPENDENT

Châu Âu đối mặt lạm phát gia tăng

Chi phí năng lượng tăng cao do xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu thô và nhiên liệu từ Vùng Vịnh khiến lạm phát tại Đức, Pháp và Italy tăng mạnh hơn dự kiến trong tháng 9.

Tổng thống Pháp E.Macron (giữa) chủ trì cuộc họp trực tuyến của G7. Ảnh: GETTY IMAGES

G7 mở kho hạ nhiệt giá dầu

Thị trường năng lượng toàn cầu hạ nhiệt sau khi Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đạt được thỏa thuận lịch sử, theo đó xả 100 triệu thùng dầu diesel và dầu thô từ kho dự trữ trong vòng bốn tháng tới. Quyết định mở kho của G7 được ví như “liều thuốc hạ sốt” kịp thời cho nền kinh tế thế giới.

Hội nghị ICCOS-2026 tại Phnom Penh. Ảnh: NEW ASIA

Còn đó nỗi nhức nhối

Bất chấp những nỗ lực triệt phá thời gian qua, nạn lừa đảo trực tuyến xuyên biên giới vẫn không ngừng mở rộng, biến dạng và tinh vi hơn. Khi tội phạm đã vận hành như một “nền kinh tế” toàn cầu, cuộc chiến chống tội phạm không thể chỉ dừng ở từng vụ án, từng đường dây, mà phải nhằm phá vỡ cả hệ sinh thái đứng phía sau.

Hiện trường vụ xả súng ở thành phố Durban. Ảnh: REUTERS

Bài toán an ninh tại Nam Phi

Chỉ trong vòng một tuần, gần 40 người đã thiệt mạng trong ba vụ xả súng hàng loạt tại Nam Phi. Vụ thảm sát một lần nữa phơi bày thách thức an ninh dai dẳng về sự hoành hành của tội phạm có tổ chức mà quốc gia này đang phải đối mặt.

Rừng ngập mặn tại đặc khu Côn Đảo (Thành phố Hồ Chí Minh). Ảnh: KHIẾU MINH

Lộ trình hành động quốc gia về carbon xanh dương

Các hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và đầm lầy thường được gọi là khu vực "carbon xanh dương", đang trở thành một trong những trọng tâm chiến lược trong nỗ lực ứng phó biến đổi khí hậu (BĐKH) toàn cầu. Tuy nhiên, việc huy động tài chính và phát triển cơ chế cấp vốn cho các dự án này vẫn đối mặt với nhiều rào cản về pháp lý và kỹ thuật.

Sự hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài không chỉ được đo bằng kim ngạch xuất khẩu.

Đưa doanh nghiệp Việt ra thế giới

Chương trình vươn ra thị trường quốc tế (GoGlobal) do Bộ Công thương chủ trì, hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam mở rộng xuất khẩu, xây dựng thương hiệu, phát triển hệ thống phân phối, đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.