Đền thiêng bên dòng sông Đáy

Ngay nơi Hai Bà Trưng tuẫn tiết thuở xưa (cửa sông Hát, tức sông Đáy), nhân dân đã lập một ngôi đền thờ, đó chính là đền Hát Môn, một trong những ngôi đền cổ nhất Việt Nam.
Rước bánh trôi dâng lên Hai Bà Trưng tại lễ hội đền Hát Môn.
Rước bánh trôi dâng lên Hai Bà Trưng tại lễ hội đền Hát Môn.

Ngôi đền thiêng này là địa chỉ đông đảo khách thập phương đến chiêm bái, tưởng nhớ công lao của Hai Bà Trưng.

Từ trung tâm thành phố di chuyển theo quốc lộ 32, qua thị trấn Phùng (huyện Đan Phượng) rồi rẽ lên đường đê sông Đáy là tới đền Hát Môn. Năm 40 sau công nguyên, nước nhà bị giặc phương bắc đô hộ, Hai Bà Trưng đã dựng cờ khởi nghĩa giành lại độc lập cho đất nước.

Năm 43, thế giặc mạnh buộc Hai Bà đã lui quân đến khu vực thuộc huyện Phúc Thọ ngày nay. Hai vua Trưng Trắc, Trưng Nhị đã tuẫn tiết bên dòng sông Hát, nhân dân lập đền thờ Hai Bà Trưng, với tên gọi khác là đền Hát Môn, đền Quốc tế (tế lễ cấp quốc gia). Nước ta có nhiều ngôi đền tưởng nhớ Hai Bà Trưng, nhưng đền Hát Môn là một trong những ngôi đền có quy mô lớn nhất.

Quần thể đền Hát Môn gồm nhiều hạng mục kiến trúc độc đáo nằm trên một khu đất cao, rộng 3 ha, được gọi là thế “long chầu, hổ phục”. Đền Hát Môn được bảo tồn khá nguyên vẹn nhiều hạng mục kiến trúc từ xa xưa để lại như: Quán Tiên, cổng tứ trụ, nghi môn ngoại, nghi môn nội, đại bái, nhà thiêu hương, nhà Tạm ngự, nhà Ngự dội (Mộc dục), sân rồng..., các hạng mục đều mang những nét kiến trúc đặc sắc và những huyền tích gắn với cuộc đời Hai Bà. Điển hình như đền Quán Tiên.

Theo truyền thuyết địa phương thì nơi đây vốn là quán hàng bán bánh trôi nước, khi nghĩa quân của Hai Bà Trưng hội tụ tại đàn Thề, bà hàng bánh trôi đã dâng cả gánh bánh để Hai Bà ăn trước khi ra trận. Về sau, dân làng dựng ngôi quán nhỏ này để tưởng nhớ tới sự kiện trên. Cũng từ sự kiện này, lễ hội Hai Bà Trưng có tục lệ làm bánh trôi dâng lên Hai Bà. Một kiến trúc khác đáng chú ý là gò Giấu Ấn nằm ở phía sau hậu cung đền. Tương truyền, đây là dấu tích nơi Hai Bà Trưng cất giấu ấn tín trước lúc tuẫn tiết.

Hạng mục kiến trúc có quy mô nhất là nhà đại bái-nơi đặt ngai vị, tượng thờ Hai Bà Trưng. Nhà đại bái có quy mô năm gian, xây gạch kiểu tường hồi bít đốc, các bộ vì đỡ mái được chạm trổ dày đặc, với nhiều hình thức khác nhau ở đầu dư, cốn, xà nách, bẩy, ván gió dưới dạng chạm nổi, chạm lộng…

Đây là sản phẩm nghệ thuật từ thời Lê Trung hưng đến thời Nguyễn. Gian giữa treo hoành phi, các cột cái đều treo câu đối ca ngợi công đức Hai Bà. Cùng kiến trúc độc đáo, trong đền còn lưu giữ rất nhiều di vật quý và có giá trị lịch sử như: Đôi kiệu song loan, nhiều đồ thờ cúng, hoành phi, câu đối, đại tự cổ... Lễ hội Hai Bà Trưng được tổ chức vào mồng 6/3 âm lịch.

Nét độc đáo nhất trong lễ hội là màn rước bánh trôi, dâng bánh trôi lên Hai Bà. Việc làm bánh trôi dâng cúng Hai Bà được thực hiện dưới sự chỉ đạo trực tiếp của chủ tế. Những đĩa bánh trôi dâng lên Hai Bà được làm theo quy trình nghiêm ngặt. Gia đình được chọn làm bánh trôi cũng phải là những gia đình hòa thuận, không tang chế và đáp ứng nhiều yêu cầu khác. Sau khi làm bánh, một đoàn rước gồm khoảng 50 người rước những mâm bánh dâng lên Hai Bà Trưng.

Với những giá trị độc đáo đó, đền Hát Môn đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt; Lễ hội đền Hát Môn được ghi vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Nhân dân cả nước đến với đền Hát Môn quanh năm, nhưng tập trung nhất vào dịp lễ hội vào đầu tháng 3 âm lịch để chiêm bái, khám phá những tục lệ đẹp tưởng nhớ hai nữ Anh hùng dân tộc đầu tiên của đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Một buổi sinh hoạt, vui chơi thu hút đông đảo người dân tham gia tại Nhà văn hóa hạnh phúc Tổ dân phố số 5 phường Phúc Lợi (Ảnh KIM DUNG)

Nhà văn hóa hạnh phúc ở phường Phúc Lợi

Ngay từ khi thành lập, phường Phúc Lợi (Hà Nội) luôn xác định nâng cao chất lượng đời sống nhân dân là yêu cầu, mục tiêu hàng đầu. Từ quan điểm đó, đầu tháng 8/2026, phường Phúc Lợi đã thí điểm mô hình nhà văn hóa hạnh phúc tại phường và được người dân đón nhận, tham gia.

Màn diễu hành của các nghệ nhân tại Bảo tàng Hà Nội đem đến sự gần gũi cho giới trẻ khi tìm hiểu về nghệ thuật truyền thống.

Di sản gần gũi hơn với giới trẻ

Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ II năm 2026 đã thu hút hơn 250.000 lượt khách. Ứng dụng công nghệ, tăng tương tác và đổi mới cách “kể chuyện” di sản đã tạo sức hút mới, đưa các giá trị văn hóa đến gần hơn với giới trẻ.

Mô hình “Chim Lạc vươn mình” của tổ dân phố Viên Sơn, phường Sơn Tây tham gia hội thi “Trung thu Thành cổ - Sơn Tây xứ Đoài”.

Rộn ràng không khí đón Tết Trung thu

Từ những mô hình đèn Trung thu rực rỡ sắc màu, trò chơi dân gian, chương trình văn nghệ đến những mâm cỗ được chuẩn bị công phu, không khí Tết Trung thu đang lan tỏa tại nhiều xã, phường thuộc Hà Nội.

Quang cảnh buổi làm việc giữa Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội và Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội, tháng 8/2026. (Ảnh HSS)

Bảo hiểm xã hội Hà Nội triển khai nhiều giải pháp phòng, chống trục lợi bảo hiểm xã hội

Trong 8 tháng đầu năm 2026, kết quả sau kiểm tra, kiểm tra chuyên ngành của Bảo hiểm xã hội Hà Nội đã phát hiện hơn 500 lượt người hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp sai quy định với tổng số tiền phải thu hồi về Quỹ Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp là 1,3 tỷ đồng.

Chiến sĩ Không quân tại khu vực đê. (Ảnh: QUANG PHONG)

Những người lính Không quân trên tuyến đê Vàng

Trong hai ngày 17-18/9, trước diễn biến phức tạp của mưa lũ, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 64, Trung đoàn 260, Sư đoàn 361, Quân chủng Phòng không-Không quân đã khẩn trương cơ động, phối hợp cấp ủy, chính quyền và các lực lượng địa phương thực hiện nhiệm vụ củng cố bờ đê Vàng chạy qua xã Phú Nghĩa, thành phố Hà Nội. 

Hội nghị lấy ý kiến góp ý về quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng có sự tham gia của 1.336 đại biểu với hai hình thức, trực tiếp và trực tuyến.

Lấy ý kiến góp ý để nâng cao tính khả thi của quy hoạch

Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai cho rằng, việc lấy ý kiến nhân dân không phải là một bước thủ tục hành chính đơn thuần, mà là quá trình phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy động trí tuệ xã hội, góp phần nâng cao chất lượng, đặc biệt là tính khả thi của quy hoạch.

Phường Bạch Mai tổ chức đối thoại với người dân về cơ chế chính sách giải phóng mặt bằng Dự án trục không gian Quốc lộ 1A (Ảnh LINH CHI)

Quyết tâm bảo đảm tiến độ dự án trọng điểm

Khối lượng công việc lớn, phức tạp, phải thực hiện trong thời gian ngắn, nhưng nhờ cách làm chủ động, quyết liệt, cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác giải phóng mặt bằng Dự án trục không gian Quốc lộ 1A trên địa bàn phường Bạch Mai (Hà Nội) đã đạt nhiều kết quả quan trọng.

Tuyến đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội (Ảnh BAN QUẢN LÝ ĐƯỜNG SẮT ĐÔ THỊ HÀ NỘI)

Xây dựng các dự án nhà ở bình dân tại khu vực TOD

Phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) là công cụ để tái thiết đô thị, là phương thức tổ chức không gian đô thị. TOD sẽ tác động lớn đến vấn đề nhà ở và thị trường bất động sản. Câu hỏi đặt ra là, liệu có cơ hội cho phân khúc nhà ở vừa túi tiền theo mô hình TOD tại Hà Nội hay không.

Lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội kiểm tra các sản phẩm bánh Trung thu lưu thông trên địa bàn (Ảnh QLTT)

Kiểm soát chặt thị trường bánh Trung thu

Chỉ còn một tuần nữa là đến Tết Trung thu, nhưng sức mua trên thị trường Hà Nội vẫn trầm lắng. Lực lượng quản lý tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, ngăn chặn các sản phẩm hàng lậu, mất an toàn thực phẩm... nhằm bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng.

Giữ sự hài hòa, phát triển bền vững khi chỉnh trang cảnh quan

Cùng với các phường nội thành, các xã tại Hà Nội đang tích cực lấy ý kiến cộng đồng dân cư về điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở và phương án hướng tuyến Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, tỷ lệ 1/500. Người dân gửi gắm nhiều ý kiến đóng góp tâm huyết.

Học sinh Trường THPT Việt Đức tự tin giao lưu với bạn bè quốc tế đến tham quan, trao đổi học tập tại Hà Nội.

Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học

Từ một môn học, tiếng Anh đang được Trường trung học phổ thông (THPT) Việt Đức từng bước đưa vào môi trường giao tiếp, học tập và các hoạt động giáo dục, hướng tới sử dụng như ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường.

Cơ quan chức năng của Ủy ban nhân dân xã Đan Phượng kiểm tra việc tháo dỡ, di chuyển tài sản các công trình vi phạm tại thôn Tân Thành.

Tăng cường quản lý đất đai, trật tự xây dựng

Xác định quản lý đất đai, trật tự xây dựng là nhiệm vụ thường xuyên, xã Đan Phượng, thành phố Hà Nội đang tập trung rà soát toàn bộ địa bàn, kiểm tra, phân loại các trường hợp vi phạm để xây dựng lộ trình xử lý cụ thể.