Trong khi Washington đang gây sức ép với Israel mở đường rút lui cho các tay súng Hamas, phong trào Hồi giáo này có vẻ nhất trí với đề xuất giao nộp vũ khí hạng nặng.
Định hình cấu trúc an ninh hậu xung đột
Theo dự thảo nghị quyết của Mỹ, ISF sẽ là một lực lượng đa quốc gia hoạt động dưới bộ chỉ huy thống nhất, phối hợp chặt chẽ với Israel và Ai Cập. Sứ mệnh của ISF sẽ kéo dài đến hết năm 2027; mọi thay đổi hoặc gia hạn đều phải tham vấn Israel, Ai Cập và HĐBA LHQ. ISF sẽ hoạt động bên cạnh một lực lượng cảnh sát mới của Palestine, nhằm bảo đảm an ninh biên giới và ổn định tình hình ở Gaza. Nhiệm vụ trọng tâm của ISF bao gồm giám sát quá trình phi quân sự hóa Dải Gaza, trong đó có việc phá hủy cơ sở hạ tầng và quân sự của Hamas theo yêu cầu của Israel, bảo đảm giải trừ vũ khí hoàn toàn các nhóm vũ trang không thuộc nhà nước.
ISF có nhiệm vụ bảo vệ dân thường và hoạt động nhân đạo, huấn luyện và hỗ trợ cảnh sát Palestine, cũng như phối hợp các quốc gia liên quan để bảo đảm hành lang nhân đạo. Dự thảo cũng cho phép ISF thực hiện những nhiệm vụ bổ sung cần thiết nhằm hỗ trợ kế hoạch phục hồi Gaza. Mỹ muốn hành động nhanh chóng để lực lượng này được triển khai trước khi kết thúc năm 2025, nhấn mạnh chính quyền Tổng thống Donald Trump coi ISF là bước đi quan trọng để bảo đảm tương lai ổn định cho Gaza. Phía Israel đánh giá dự thảo nghị quyết phù hợp quan điểm của Tel Aviv.
Dự thảo nghị quyết quy định ISF không hoạt động theo cơ chế của các lực lượng “mũ nồi xanh” LHQ. Tuy nhiên, ISF vẫn được trao quyền thực thi việc phi quân sự hóa Gaza. Đây là điểm khác biệt so quan điểm của các nước Arab vốn ủng hộ một sứ mệnh gìn giữ hòa bình hơn là sứ mệnh cưỡng chế hòa bình. Dù các cuộc đàm phán ngoại giao vẫn đang tiếp diễn, giới quan sát nhận định dự thảo nghị quyết là một sáng kiến quốc tế quan trọng nhằm mục tiêu ổn định Gaza và định hình cấu trúc an ninh của khu vực giai đoạn hậu xung đột.
Mở đường rút cho các tay súng Hamas
Mỹ yêu cầu Israel tạo điều kiện cho khoảng 200 tay súng Hamas, được cho là đang ẩn náu trong hệ thống hầm ngầm trong lòng đất tại các khu vực do Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) kiểm soát ở miền nam Gaza, rút lui an toàn. Đây là động thái đáng chú ý của Washington trong nỗ lực thúc đẩy giai đoạn tiếp theo của khuôn khổ ngừng bắn giữa Israel và Hamas. Trước đó, có thông tin cho rằng Israel đang cân nhắc khả năng cho phép các tay súng Hamas rút về phần lãnh thổ do phong trào này kiểm soát ở Gaza nếu họ giao nộp vũ khí. Tuy nhiên, Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngay sau đó khẳng định không chấp thuận bất kỳ hành lang an toàn nào cho 200 tay súng Hamas. Phía Israel cho rằng, nhóm chiến binh này vẫn đang lẩn trốn trong mạng lưới đường hầm ở các khu vực IDF kiểm soát, không thể lên mặt đất mà không bị phát hiện. Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir kêu gọi nổ súng hoặc bắt giữ toàn bộ các tay súng này.
Trong khi đó, doanh nhân người Mỹ gốc Palestine Bishara Bahbah, người từng làm trung gian với Hamas về thỏa thuận ngừng bắn, tiết lộ phong trào Hồi giáo này đã bắt đầu chấp nhận giao nộp vũ khí hạng nặng như một phần trong kế hoạch hòa bình. Doanh nhân Bahbah nhấn mạnh, Mỹ cũng thể hiện thiện chí khi chấp nhận khả năng Hamas chỉ giao nộp vũ khí hạng nặng, trong khi vẫn được phép giữ lại vũ khí hạng nhẹ để tự vệ. Lực lượng này từng nhiều lần tuyên bố sẽ không giải giáp hoàn toàn trừ khi một Nhà nước Palestine độc lập được thành lập.
Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan thông báo Hamas sẵn sàng trao quyền kiểm soát Gaza cho một ủy ban Palestine, đồng thời yêu cầu kế hoạch hòa bình 20 điểm do Mỹ bảo trợ phải bảo đảm các quyền cơ bản của người Palestine. Bộ trưởng Fidan cho biết, ông và những người đồng cấp của Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Indonesia, Qatar, Pakistan, Saudi Arabia và Jordan, trong một cuộc họp kín về vấn đề Gaza, đều ủng hộ nguyên tắc “Palestine phải do người Palestine quản lý, an ninh phải do người Palestine bảo đảm”.
Theo các nguồn tin khu vực, một lực lượng ổn định quốc tế khoảng 4.000 binh sĩ từ Ai Cập, Azerbaijan, Thổ Nhĩ Kỳ và Indonesia đang được đề xuất triển khai tại Gaza để hỗ trợ bảo đảm an ninh, song Israel phản đối Thổ Nhĩ Kỳ tham gia với cáo buộc Ankara ủng hộ Hamas.
