Đề xuất bổ sung danh mục thuốc bảo hiểm y tế: Mở rộng quyền lợi cho bệnh nhân

Sửa đổi danh mục thuốc bảo hiểm y tế lớn nhất trong 8 năm với việc bổ sung 76 thuốc, trong đó 28 thuốc ung thư và đưa 457 thuốc về tuyến xã. Bên lề hội thảo lấy ý kiến về danh mục thuốc mới, bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) đã trao đổi với báo chí về những thông tin xung quanh nội dung này.

Mở rộng danh mục thuốc được bảo hiểm y tế chi trả tại tuyến y tế cơ sở

Phóng viên: Thưa bà, trong đợt thay đổi danh mục thuốc do Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán lần này, cơ quan soạn thảo có đề xuất 76 thuốc mới. Vậy, những thuốc này tập trung vào nhóm điều trị nào?

Bà Trần Thị Trang: Đây là lần cập nhật danh mục thuốc do Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán có số lượng thuốc mới bổ sung lớn nhất từ trước đến nay. Hiện, chúng tôi đang ước tính khoảng 81 thuốc có đề xuất bổ sung vào danh mục. Trong đó có 76 thuốc đã đáp ứng tiêu chí, một số thuốc còn lại đang tiếp tục rà soát, xem xét.

Số lượng thuốc được đề xuất bổ sung nhiều nhất lần này là nhóm thuốc điều trị các bệnh lý ung thư, với 28 cái hoạt chất, bao gồm cả hóa chất, thuốc đích, thuốc điều hòa miễn dịch và thuốc chống độc cho bệnh nhân sau quá trình xạ trị.

Nhóm thứ hai được bổ sung là thuốc chống nấm, chống nhiễm khuẩn, ký sinh trùng. Đây là nhóm thuốc mà hiện nay, tỷ lệ người mắc các bệnh lý cũng đang gia tăng, ảnh hưởng lớn và lâu dài tới sự sống còn của người bệnh.

Một số nhóm thuốc khác cũng rất được quan tâm để đưa vào danh mục lần này như là nhóm thuốc tim mạch, thuốc nội tiết, tiểu đường.

Riêng với nhóm thuốc tâm thần kinh, trong nhiều năm qua, số lượng thuốc phát minh nhóm này rất ít, chi phí thuốc cao, việc tiếp cận thuốc của người bệnh cũng gặp nhiều khó khăn, doanh nghiệp ít đầu tư, trong khi nhóm người bệnh này là đối tượng bị tổn thương lớn và khả năng chi trả rất thấp. Vì vậy, trong lần cập nhật này, cơ quan soạn thảo cũng quan tâm đưa vào một số thuốc nhóm này.

Một số nhóm thuốc khác, như da liễu, cơ xương khớp cũng được cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung vào trong danh mục thuốc lần này.

Phóng viên: Được biết trong lần cập nhật, sửa đổi, bổ sung này còn tập trung mở rộng danh mục thuốc cho trạm y tế xã, xin bà thông tin cụ thể hơn về định hướng này?

Bà Trần Thị Trang: Chúng tôi luôn bám sát chỉ đạo của Đảng, Chính phủ thời gian qua, đặc biệt là Nghị quyết 72 để tăng cường năng lực tuyến y tế cơ sở, trạm y tế xã. Vì vậy, lần này có khoảng 457 thuốc sẽ được đưa về xã để điều trị cho người bệnh.

Các thuốc chủ yếu tập trung vào nhóm kháng viêm-giảm đau, thuốc điều trị nhiễm khuẩn, thuốc tim mạch, tiểu đường để hỗ trợ quản lý bệnh mạn tính.

Chúng tôi cũng đang có chiến lược dần dần đưa bệnh nhân về điều trị giảm nhẹ ở tuyến dưới đối với bệnh ung thư. Do đó, một số thuốc trong nhóm thuốc ung thư sẽ được đưa về trạm y tế xã để chăm sóc giảm nhẹ cho người bệnh.

Đồng thời, chúng tôi cũng đang dự kiến đưa một số thuốc liên quan đến giải độc đưa về xã để cấp theo kê đơn của tuyến trên cho người bệnh. Những thuốc này thường ít tác dụng phụ hoặc thuốc có thể an toàn sử dụng ngoại trú cũng được đưa về y tế cơ sở.

Một số nhóm thuốc khác như tâm thần kinh cũng được đưa về xã để quản lý cấp phát và phục vụ cho người bệnh ngay tại xã.

Chúng tôi đang có chiến lược dần dần đưa bệnh nhân về điều trị giảm nhẹ ở tuyến dưới đối với bệnh ung thư. Do đó, một số thuốc trong nhóm thuốc ung thư sẽ được đưa về trạm y tế xã để chăm sóc giảm nhẹ cho người bệnh.

Bà Trần Thị Trang - Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế)

Có thể nói, danh mục thuốc bảo hiểm y tế thanh toán được bổ sung lần này bao phủ nhiều bệnh. Mục tiêu là giúp người dân được điều trị tại nơi sinh sống, giảm gánh nặng chuyển tuyến và chi phí đi lại.

Chúng tôi kỳ vọng y tế cơ sở, tuyến dưới sẽ tiếp tục được đầu tư về nhân lực và năng lực chuyên môn, đủ bác sĩ để các chẩn đoán cận lâm sàng, khám và điều trị những cho người dân. Khi hệ thống này được củng cố, việc kê đơn, chỉ định thuốc sẽ bảo đảm hợp lý, kịp thời và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người bệnh.

Thuốc phát minh cũng được bảo hiểm y tế thanh toán

Phóng viên: Có những thuốc miễn dịch có chi phí điều trị rất cao, khoảng 5 triệu đến 60 triệu đồng/liều. Đây có phải là mức chi trả từ Quỹ Bảo hiểm y tế cho người bệnh nhiều nhất hay không, thưa bà?

Bà Trần Thị Trang: Có thể nói, các thuốc lần này đưa vào danh mục bảo hiểm y tế thanh toán có nhiều thuốc mới, thuốc phát minh. Đặc biệt trong nhóm bệnh lý ung thư, có chi phí điều trị lớn. Vì là thuốc phát minh nên đương nhiên giá thành cao. Vì vậy, quyền lợi của người bệnh sẽ được hưởng rất lớn.

Điều này dĩ nhiên cũng tác động đến ngân sách của Quỹ Bảo hiểm y tế, nhưng chúng tôi nhận thấy, nó thực sự cần thiết cho người bệnh. Chúng ta luôn bảo đảm người dân được hưởng quyền lợi tốt nhất, đây là trọng tâm trong chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước.

Chính vì vậy, chúng tôi cũng đã cân nhắc, rà soát rất kỹ lưỡng để đưa vào trong danh mục các thuốc, kể cả thuốc phát minh và thuốc có chi phí lớn, để làm sao danh mục thuốc của Quỹ Bảo hiểm y tế phải thực sự là tiên tiến, hiệu quả, có chất lượng cao và đáp ứng được kỳ vọng của người dân.

Chúng tôi cũng đã cân nhắc, rà soát rất kỹ lưỡng để đưa vào trong danh mục các thuốc, kể cả thuốc phát minh và thuốc có chi phí lớn.

Bà Trần Thị Trang - Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế)

Phóng viên: Bổ sung thuốc, đặc biệt thuốc ung thư và thuốc phát minh, có tác động đến Quỹ Bảo hiểm y tế không, thưa bà?

Bà Trần Thị Trang: Theo ước tính, mỗi năm Quỹ Bảo hiểm y tế sẽ phải tăng chi hơn 2.700 tỷ đồng cho các thuốc mới và phần tăng tỷ lệ chi trả của một số thuốc trong danh mục.

Hiện nay, chúng ta còn quỹ dự phòng từ Quỹ Bảo hiểm y tế, tuy nhiên, nguồn này cũng chỉ đủ cho khoảng 2 năm tới. Do đó, chúng tôi cho rằng, sẽ phải có các giải pháp để mở rộng nguồn của Quỹ Bảo hiểm y tế.

Lần này chúng tôi đánh giá rất kỹ lưỡng về tác động ngân sách của Quỹ Bảo hiểm y tế. Theo đó, từ năm 2027 trở đi, chúng ta sẽ phải tính đến việc tăng mức đóng bảo hiểm y tế theo lộ trình.

Cùng với đó, chúng ta phải tính đến các nguồn bổ sung như bảo hiểm y tế bổ sung, bảo hiểm thương mại và ngân sách hỗ trợ người nghèo, cận nghèo, người thu nhập thấp và các nhóm yếu thế.

Chúng tôi cũng dự kiến đề xuất một chương trình để hỗ trợ người bệnh còn nhiều khó khăn, để giảm bớt phần cùng chi trả cho người bệnh. Đồng thời, chúng ta cũng phải từng bước mở rộng nguồn thu của Quỹ Bảo hiểm y tế từ những hoạt động khác như thu từ thuế đối với thuốc lá. Hiện nay, chúng ta đang đề xuất Quốc hội có quỹ phòng bệnh từ nguồn thu này.

Song song với việc tăng nguồn thu, các giải pháp sử dụng hiệu quả, tiết kiệm kinh phí từ Quỹ Bảo hiểm y tế cũng được chú trọng, như rà soát các đề án liên thông dữ liệu cận lâm sàng; rà soát quy trình chuyên môn, rà soát các điều trị theo hướng tăng điều trị ngoại trú, giảm chi phí nội trú; tăng cường phân cấp chuyên môn, chuyển các mặt bệnh phổ thông, cơ bản về tuyến xã, tập trung điều trị các bệnh lý nặng tại tuyến trên… Qua đó, giảm những chi phí chưa hiệu quả, góp phần tiết kiệm ngân sách của Quỹ Bảo hiểm y tế.

Từ các giải pháp tổng thể này, dự kiến sau năm 2027, Quỹ Bảo hiểm y tế mới có thể bảo đảm cân đối thu-chi.

Phóng viên: Vậy thời điểm nào người dân có thể hưởng quyền lợi từ danh mục thuốc mới, thưa bà?

Bà Trần Thị Trang: Bộ Y tế phấn đấu danh mục thuốc của Thông tư này chính thức có hiệu lực từ cuối Quý I/2026. Khi đó, người dân sẽ được hưởng lợi từ việc cập nhật danh mục thuốc lần này.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn bà!