Đầu tư công càng lớn, kỷ luật thực thi càng phải nghiêm

Giải ngân vốn đầu tư công đã tăng tốc từ quý II/2026. Tuy nhiên, từ nay đến cuối năm, vấn đề không chỉ nằm ở tỷ lệ giải ngân. Quan trọng hơn là hiệu quả của từng đồng vốn ngân sách đối với nền kinh tế. Báo Thời Nay phỏng vấn GS, TS, chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long (ảnh dưới) về nội dung này.

Đầu tư công càng lớn, kỷ luật thực thi càng phải nghiêm

Phóng viên (PV): Số liệu của Bộ Tài chính cho thấy giải ngân vốn đầu tư công đang có sự bứt tốc mạnh mẽ. Tuy nhiên tính đến ngày 14/5/2026, tỷ lệ giải ngân của cả nước mới đạt 16,4% kế hoạch Thủ tướng giao. Ông có nhận định gì về tình hình giải ngân vốn đầu tư công những tháng vừa qua?

GS, TS Ngô Trí Long: Những tháng đầu năm 2026, giải ngân vốn đầu tư công tiếp tục là một phép thử quan trọng đối với năng lực điều hành kinh tế vĩ mô và kỷ luật thực thi ở các bộ, ngành, địa phương. Theo Bộ Tài chính, lũy kế đến hết ngày 14/5/2026, số vốn giải ngân của cả nước đạt hơn 166 nghìn tỷ đồng, tương đương 16,4% kế hoạch Thủ tướng giao và có sự bứt tốc mạnh mẽ khi số vốn giải ngân tuần từ ngày 8 đến ngày 14/5/2026 tăng gấp 1,3 lần so với tuần trước đó.

Cả nước có 8 bộ, cơ quan và 17 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung trở lên nhưng vẫn còn 27 bộ, cơ quan và 20 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung của cả nước.

Nhìn ở mặt tích cực, dòng vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước đã có chuyển động, cho thấy nhiều công trình, dự án đã bắt đầu vào guồng sau giai đoạn chuẩn bị đầu năm. Tuy nhiên, nếu đặt trong yêu cầu tăng trưởng cao của năm 2026, kết quả này vẫn chưa thể tạo sự yên tâm.

PV: Cùng một cơ chế nhưng vì sao những năm qua vẫn có sự phân hóa khá rõ rệt về tiến độ thực hiện giải ngân vốn đầu tư công giữa các đơn vị, thưa ông?

GS, TS Ngô Trí Long: Sự quyết liệt của địa phương là biến số rất quan trọng. Thực tế từ đầu năm đến nay cho thấy, nơi nào cấp ủy, chính quyền địa phương vào cuộc sớm, giao việc rõ, kiểm điểm tiến độ thường xuyên, trực tiếp tháo gỡ mặt bằng, thủ tục, vật liệu, thanh toán, thì nơi đó giải ngân có chuyển biến tốt hơn. Điều này khẳng định một điểm rất quan trọng: Cùng một cơ chế chung, nhưng kết quả giải ngân khác nhau phụ thuộc rất lớn vào tinh thần trách nhiệm, năng lực điều hành và sự quyết liệt của từng địa phương.

Hà Nội là một thí dụ đáng chú ý. Đến ngày 28/4/2026, Hà Nội đã giải ngân hơn 32.250 tỷ đồng, đạt 26,88% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao; lũy kế đến ngày 6/5/2026 đạt hơn 36.201 tỷ đồng, tương đương 30,17% kế hoạch được giao trong khi tỷ lệ giải ngân chung của cả nước tính đến cuối tháng 4 chỉ đạt 14,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Kết quả này cho thấy nỗ lực rất lớn của Hà Nội trong bối cảnh khối lượng vốn đầu tư công lớn, nhiều dự án hạ tầng trọng điểm, nhiều vướng mắc về mặt bằng, thủ tục, vật liệu và phối hợp liên ngành. Từ trường hợp Hà Nội có thể rút ra một bài học rộng hơn: Giải ngân đầu tư công không thể chỉ thúc bằng văn bản chung, mà phải được tổ chức như một chiến dịch điều hành cụ thể. Nếu chỉ yêu cầu “đẩy nhanh tiến độ” mà không chỉ rõ ai làm, làm việc gì, xong khi nào, xử lý ra sao khi chậm, thì rất khó có kết quả cao.

Đầu tư công không chỉ là một chỉ tiêu ngân sách. Đó là công cụ dẫn dắt phát triển, mở đường cho đầu tư tư nhân, tạo việc làm, kích hoạt tổng cầu và nâng cấp hạ tầng quốc gia. Trong bối cảnh nền kinh tế cần duy trì nhịp phục hồi mạnh, mỗi đồng vốn đầu tư công bị chậm lại đều kéo theo chi phí cơ hội rất lớn. Bài toán đầu tư công hiện nay không chỉ nằm ở “có bao nhiêu vốn”, mà nằm ở năng lực tổ chức thực hiện.

22.jpg
Nhiều dự án hạ tầng giao thông ở Hà Nội được đẩy nhanh tiến độ. Ảnh: NAM NGUYỄN

PV: Từ kết quả thực hiện những tháng đầu năm, có thể nhận thấy áp lực dồn về các quý cuối năm vẫn còn rất lớn. Đâu là những điểm nghẽn cần xử lý để tăng tốc giải ngân trong ba quý còn lại, thưa ông?

GS, TS Ngô Trí Long: Ba quý còn lại của năm 2026 phải là giai đoạn tăng tốc thực chất. Trước hết, cần điều hành đầu tư công theo tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm”. Mỗi dự án trọng điểm phải có mốc tiến độ cụ thể theo tháng, thậm chí theo tuần đối với các hạng mục quan trọng. Vướng ở đâu phải xác định ngay cơ quan chịu trách nhiệm xử lý ở đó. Đồng thời phải phân loại dự án để xử lý đúng điểm nghẽn; coi giải phóng mặt bằng là khâu then chốt.

Thực tế cho thấy, nhiều dự án hạ tầng không chậm vì thiếu tiền, mà chậm vì chưa có mặt bằng sạch. Muốn làm nhanh, địa phương phải đi trước một bước trong công tác bồi thường, tái định cư, đối thoại với người dân, công khai phương án và bảo đảm sinh kế sau di dời. Mặt bằng không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn là vấn đề dân vận, quản trị và niềm tin. Nơi nào làm tốt công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích, nơi đó dự án đi nhanh hơn và ít phát sinh khiếu kiện hơn.

Bên cạnh đó, cần rút ngắn quy trình nghiệm thu, thanh toán nhưng không buông lỏng kiểm soát; tăng tốc giải ngân phải đi liền với bảo đảm chất lượng dự án công trình. Tiến độ giải ngân gắn với trách nhiệm giải trình và đầu tư công phải dẫn dắt đầu tư tư nhân. Nhà nước không thể làm thay thị trường, nhưng Nhà nước có thể mở đường cho thị trường. Vì vậy, vốn đầu tư công trong ba quý còn lại cần tập trung vào các công trình có sức lan tỏa lớn như giao thông liên vùng, cảng biển, sân bay, đường vành đai, hạ tầng logistics, hạ tầng năng lượng, hạ tầng số, y tế, giáo dục, ứng phó biến đổi khí hậu và các dự án kết nối vùng động lực. Khi hạ tầng tốt hơn, chi phí thấp hơn, rủi ro giảm xuống, khu vực tư nhân sẽ có thêm niềm tin để mở rộng đầu tư.

PV: Từ thực tiễn này có thể rút ra bài học kinh nghiệm gì để đầu tư công thật sự mở đường cho tăng trưởng 2 con số, thưa ông?

GS, TS Ngô Trí Long: Bài học lớn nhất của giải ngân đầu tư công là không thể chỉ thúc bằng mệnh lệnh hành chính vào cuối năm. Muốn giải ngân nhanh, phải chuẩn bị tốt từ đầu; muốn công trình về đích đúng hạn, phải tháo gỡ từng điểm nghẽn ngay khi phát sinh; muốn vốn ngân sách phát huy hiệu quả, phải gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả cụ thể. Đầu tư công càng lớn, kỷ luật thực thi càng phải nghiêm. Càng cần tăng trưởng nhanh, càng phải chống lãng phí, thất thoát và đầu tư dàn trải.

Từ nay đến cuối năm, câu hỏi quan trọng không chỉ là giải ngân được bao nhiêu phần trăm kế hoạch, mà là nền kinh tế nhận được gì từ mỗi đồng vốn ngân sách. Nếu vốn đầu tư công được đưa đúng nơi, đúng lúc, đúng tiến độ và đúng chất lượng, đó sẽ là lực kéo mạnh mẽ cho tăng trưởng, tạo thêm việc làm, mở rộng không gian phát triển và củng cố niềm tin xã hội. Ngược lại, nếu vốn chậm đi vào thực tế, cơ hội tăng trưởng sẽ bị bỏ lỡ, trong khi chi phí thời gian và chi phí cơ hội tiếp tục gia tăng.

PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!

Có thể bạn quan tâm

Xây dựng môi trường sống từ mỗi gia đình

Trong một quãng thời gian ngắn, hàng loạt công ty liên quan vụ án "sở hữu kỳ nghỉ" và hàng trăm nhân viên đã bị cơ quan chức năng nhiều tỉnh, thành phố khởi tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Đây được đánh giá là sự vào cuộc nhanh chóng của cơ quan công an sau nhiều vụ việc đơn lẻ đã được người dân và truyền thông phản ánh.

Quân đội Israel triển khai khí tài trong xung đột với Iran. Ảnh: GETTY IMAGES

Israel cảnh báo nối lại chiến dịch quân sự

Bất chấp việc Pakistan khẳng định sẵn sàng tiếp tục đóng vai trò trung gian hòa giải nhằm thúc đẩy đối thoại hòa bình Trung Đông, Iran và Israel liên tiếp đưa ra các tuyên bố cứng rắn, đáng chú ý là tuyên bố sẵn sàng nối lại chiến dịch quân sự của Tel Aviv.

Nhiều tàu vận tải phải neo đậu chờ được qua Eo biển Hormuz. Ảnh: SHUTTERSTOCK

Căng thẳng Mỹ-Iran leo thang trở lại

Căng thẳng tại Trung Đông lại gia tăng khi Mỹ phát động đợt tấn công mới nhằm vào Iran và Tehran tuyên bố tạm thời đóng cửa Eo biển Hormuz. Diễn biến căng thẳng bùng lên ngay sau khi một tàu thương mại bị tấn công tại eo biển chiến lược này, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn, song để ngỏ khả năng đàm phán với Iran.

Hoàn thành sắp xếp cơ sở giáo dục công lập trước ngày 30/8/2026

Theo Văn bản số 777/TTg-TCCV, ban hành ngày 10/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ, các địa phương phải hoàn thành việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp công lập trước ngày 30/8/2026, bảo đảm phục vụ khai giảng năm học mới 2026-2027.

Bảo đảm an toàn phải được đặt lên hàng đầu đối với ca-nô chở khách. Ảnh: NAM HẢI

Siết chặt an toàn vận tải khách đường thủy

Khoảng 13 giờ ngày 11/7, chiếc ca-nô chở 36 người, gồm 32 du khách quốc tịch Ấn Độ, ba thuyền viên và một hướng dẫn viên bị lật trên vùng biển gần Hòn Mây Rút (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang), cướp đi sinh mạng của 15 du khách. Đây là thảm kịch gây ra mất mát đặc biệt đau xót.

Tư vấn tuyển sinh ngành sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề. Ảnh: NAM HẢI

Giữ chuẩn đầu vào để nâng chất nguồn nhân lực

Lần đầu tiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) quy định ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào đối với ngành pháp luật, đồng thời tiếp tục áp dụng điểm sàn với nhóm ngành sức khỏe trong mùa tuyển sinh năm 2026. Chính sách này thể hiện định hướng nhất quán trong việc nâng cao chất lượng đào tạo đối với những ngành nghề có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Du khách ngày nay thích những trải nghiệm chân thực, những câu chuyện văn hóa và cảm xúc cá nhân nhiều hơn. Ảnh: NAM NGUYỄN

“Cầu nối vàng” du lịch Việt Nam với quốc tế

Nhiều địa phương và doanh nghiệp đang lựa chọn đưa đối tác quốc tế trực tiếp trải nghiệm, cảm nhận và kết nối với văn hóa bản địa. Những chuyến famtrip vì thế đang trở thành “cầu nối vàng”, góp phần đưa hình ảnh Việt Nam đến gần hơn với dòng khách quốc tế chất lượng cao.

Tiềm năng phát triển du lịch y tế

Tiềm năng phát triển du lịch y tế

Mỗi năm, hàng triệu người bệnh từ khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước tìm đến Hà Nội để khám và điều trị những ca bệnh khó. Những trung tâm y khoa hàng đầu như Bạch Mai, Việt Đức, K, Tim Hà Nội, Phụ sản Hà Nội, Ung bướu Hà Nội… từ lâu đã trở thành địa chỉ tin cậy không chỉ với người dân trong nước mà còn với nhiều Việt kiều và người nước ngoài.

Toàn cảnh Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp” do Báo Nhân Dân phối hợp Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức.

"Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp"

Mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn mới đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về một môi trường kinh doanh thật sự thông thoáng, minh bạch và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Khi doanh nghiệp được “cởi trói”, nguồn lực đầu tư, năng lực sản xuất và khát vọng vươn lên của khu vực tư nhân sẽ chuyển hóa thành động lực tăng trưởng bền vững cho đất nước.

Hệ thống cấp cứu ngoại viện tại Hà Nội đang được thay đổi theo hướng phục vụ dân kịp thời hơn, đỡ tốn kém hơn.

Rút ngắn “thời gian vàng” để cứu người

Một người đàn ông đột quỵ trên đường đi làm, một cụ già sống một mình bất ngờ ngã trong đêm hay một cháu bé bị hóc dị vật dẫn đến ngừng thở... Chỉ chậm vài phút, cơ hội cứu sống người bệnh có thể trôi qua. Bởi vậy, với cấp cứu ngoại viện, mỗi cuộc gọi, mỗi quyết định điều xe, mỗi thao tác sơ cứu ban đầu đều là cuộc chạy đua với thời gian để giành lại sự sống.

Ảnh: MINH Lê

Những lá thư tay

Giữa một lần trò chuyện, người bạn tôi, giờ đã thành ông nội cho biết, anh vẫn thường xuyên viết cho con gái những lá thư bằng giấy. Trong mấy chục năm qua, và cho tới giờ, những lá thư ấy vẫn được anh viết cho con - cô con gái đang sống và làm việc ở một quốc gia cách anh cả chục nghìn cây số. “Mình muốn con gái nhìn thấy những dòng chữ được viết bằng bút mực. Thấu được tình cảm của người cha hàng ngày vẫn đang quan tâm, lo lắng và dõi theo con gái của mình…”.

Một trụ sở của Google tại châu Âu. Ảnh: GETTYIMAGES

EU siết chặt quản lý Big Tech

Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJEU) ngày 2/7 vừa qua chính thức bác bỏ đơn kháng cáo của Google và công ty mẹ Alphabet trong vụ kiện chống độc quyền liên quan hệ điều hành Android. Phán quyết này tiếp tục khẳng định quyết tâm của EU trong việc siết chặt quản lý các tập đoàn công nghệ (Big Tech).

Hai nhà lãnh đạo Nhật Bản (bên trái) và Ấn Độ gặp gỡ tại New Delhi. Ảnh: KANTEI.GO

Ấn Độ và Nhật Bản mở rộng hợp tác

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa có chuyến thăm Ấn Độ kéo dài ba ngày. Hai bên nhất trí tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt và toàn cầu, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, quốc phòng, an ninh kinh tế và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Cơ chế phân cấp, phân quyền giúp phường Thanh Xuân chủ động đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng đường Vành đai 2,5.

Phân quyền đến đâu, nguồn lực phải theo đến đó

Triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, yêu cầu về một cuộc “cách mạng thể chế” đang được cụ thể hóa bằng những bước đi mạnh mẽ trong phân cấp, phân quyền. Gần 1.000 nhiệm vụ đã được chuyển giao cho cấp xã, phường, tuy nhiên, phân quyền chỉ thật sự hiệu quả khi đi cùng nguồn lực, năng lực thực thi và cơ chế kiểm soát chặt chẽ.

Gánh nặng về chi phí sinh hoạt khiến nhiều người trẻ e ngại, lựa chọn trì hoãn hôn nhân. Ảnh: NAM HẢI

“Làn sóng” độc thân trong xã hội

Cơ cấu gia đình Việt Nam đang trải qua những đợt sóng biến đổi sâu sắc. Dữ liệu dân số 15 năm qua (2009-2024) cho thấy quy mô gia đình dần thu nhỏ, người trẻ có xu hướng kết hôn muộn và lối sống độc thân ngày càng gia tăng. Việc này kéo theo nhiều vấn đề an sinh xã hội, già hóa dân số và chất lượng nguồn nhân lực cho tương lai đất nước.

Lượng du khách nước ngoài tăng cao làm cho sức cầu trong nước có xu hướng cải thiện. Ảnh: NAM NGUYỄN

Động lực để kinh tế bứt tốc nửa cuối năm

Để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm 2026, nền kinh tế cần tiếp tục phát huy hiệu quả các động lực truyền thống, đồng thời khơi thông các động lực tăng trưởng mới trong nửa cuối năm.

Các ngành đào tạo STEM thu hút thí sinh đến tìm hiểu.

Chọn đúng ngành mở cánh cửa tương lai

Chỉ ít ngày sau khi kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được công bố, hàng chục nghìn học sinh và phụ huynh đã tìm đến Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng tại Đại học Bách khoa Hà Nội.

Đồ họa: KHIẾU MINH

Từ thu nhập trung bình cao đến quốc gia phát triển

Việc Ngân hàng Thế giới (WB) xếp Việt Nam vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao là sự ghi nhận hành trình gần 40 năm đổi mới, đồng thời mở ra chặng đường phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức.

Tâm lý e ngại ban đầu đối với xăng E10 dần được xóa bỏ thông qua công tác truyền thông và thực tế sử dụng. Ảnh: KHIẾU MINH

Hoàn thiện cơ chế triển khai xăng E10 trên toàn quốc

Sau một tháng triển khai bán xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc (từ ngày 1/6), thị trường đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực về tiêu thụ, nguồn cung và vận hành hệ thống phân phối. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, vấn đề bảo đảm nguồn cung ethanol cũng như những khó khăn của hệ thống bán lẻ đang đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế để lộ trình chuyển đổi diễn ra bền vững.

Các bệnh viện áp dụng thêm nhiều kỹ thuật hiện đại nhằm nâng cao chất lượng điều trị.

Chính sách y tế mới mở rộng quyền lợi cho người dân

Từ ngày 1/7/2026, nhiều chính sách mới trong lĩnh vực y tế chính thức có hiệu lực, từ mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế (BHYT), triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử, đẩy mạnh phòng bệnh đến chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em. Không chỉ gia tăng quyền lợi cho người dân, những chính sách này còn đánh dấu bước chuyển của ngành y tế từ “chữa bệnh” sang chăm sóc sức khỏe toàn diện, lấy người dân làm trung tâm.

Dân quân xúc cát dập lửa cháy rừng ở xã Ninh Châu.

Căng mình giữa nắng dập lửa cứu rừng

Dưới tác động của nắng nóng gay gắt và gió Lào khô rát, nhiều cánh rừng ở Quảng Trị liên tiếp bùng phát hỏa hoạn trong những ngày qua. Giữa điều kiện thời tiết khắc nghiệt, lực lượng chức năng căng mình khống chế đám cháy, nỗ lực dập lửa cứu rừng.

Khám sức khỏe cho người dân tại phường Nghĩa Đô. Ảnh: NAM HẢI

Chăm lo sức khỏe người dân Thủ đô

Từ ngày 1/7/2026, người dân Hà Nội sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí hằng năm, hỗ trợ chi phí cấp cứu ngoại viện và tiếp cận nhiều dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng. Các chính sách an sinh mới không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh tật mà còn đánh dấu bước chuyển từ chăm sóc khi đã mắc bệnh sang chủ động bảo vệ sức khỏe người dân ngay từ cơ sở.

Thị trường điện Việt Nam vẫn có sức hút đáng kể đối với dòng vốn tư nhân.

Mở khung chính sách cho năng lượng

Trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi), nhóm các nhà đầu tư năng lượng quy mô lớn - từ điện gió ngoài khơi đến điện khí LNG - tiếp tục gửi nhiều kiến nghị liên quan đến tín dụng, bảo đảm đầu tư và hợp đồng mua bán điện.