Cuối tháng 6/2023, Phòng Cảnh sát kinh tế (Công an thành phố Hà Nội) đã phát hiện một nhóm đối tượng tráo đổi hàng hóa có kẹp chì niêm phong của cơ quan Hải quan.
Thủ đoạn tinh vi
Cụ thể, sau khi lấy hàng đi từ kho NCTS (Công ty cổ phần dịch vụ hàng hóa Nội Bài), thay vì phải di chuyển xe đến kho ngoại quan đề chờ xuất ra nước ngoài thì nhóm đối tượng này đã chuyển hàng hóa đến một bãi đất trống ở thị trấn Quang Minh (huyện Mê Linh, Hà Nội).
Các đối tượng tháo vít cửa để mở thùng xe mà vẫn giữ nguyên hiện trạng kẹp chì hải quan. Sau đó, rút hàng hóa thực tế trên xe đổi sang các mặt hàng khác đã được đóng gói cuốn băng dính, pallet, đóng thùng giấy tương tự như hàng thật, đưa vào xe để tiếp tục vận chuyển đến kho ngoại quan chờ xuất khẩu đi Trung Quốc.
Theo Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế (Công an thành phố Hà Nội) Chu An Thanh, đây là thủ đoạn mới thông qua hình thức tạm nhập tái xuất trong quá trình chờ xuất đi nước thứ ba và cũng là lần đầu tiên lực lượng chức năng phát hiện cách rút ruột hàng thật để tráo đổi hàng giả bằng hình thức này. “Trước đây, các đối tượng buôn lậu lợi dụng quá cảnh sau đó rút hàng ra để thẩm lậu quay trở lại Việt Nam.
Nhưng hiện nay, lợi dụng việc buông lỏng quản lý của một số đơn vị chức năng tại Sân bay quốc tế Nội Bài, các đối tượng lợi dụng quá trình vận chuyển hàng qua kho ngoại quan, để rút hàng rồi thẩm lậu ngược lại”-đại diện Công an thành phố Hà Nội cho biết.
Đây chỉ là một trong số nhiều thủ đoạn buôn lậu, kinh doanh hàng giả mới, tinh vi mà các đối tượng sử dụng. Theo Ban Chỉ đạo Chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại (Ban Chỉ đạo 389) thành phố Hà Nội, hàng hóa vi phạm thường được các đối tượng cất giấu tinh vi, lẫn trong hàng hóa thông thường.
Các đối tượng mua bán, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới thông qua các nền tảng điện tử xuyên biên giới, rồi vận chuyển về Việt Nam qua đường chuyển phát nhanh. Để hợp thức hóa hàng lậu, các đối tượng không khai báo, hoặc khai báo hải quan không đúng với thực tế lô hàng hoặc nhập khẩu hàng hóa không đáp ứng điều kiện tiêu chuẩn, quy chuẩn…
Đáng nói, thương mại điện tử đang bị các đối tượng tích cực lợi dụng để buôn lậu và xâm phạm sở hữu trí tuệ. Đơn cử như việc lợi dụng hình thức giao hàng công nghệ, nhiều đối tượng không ra mặt nhằm tránh sự truy xét ngược lại của cơ quan chức năng khi bắt giữ hàng giả, hàng cấm. Các đối tượng sử dụng cùng một lúc nhiều tài khoản trên các sàn thương mại điện tử để ngay lập tức có thể xóa thông tin, gây khó khăn trong việc truy vết và xử lý của cơ quan chức năng.
Siết chặt các quy định và nâng cao mức phạt
Để kịp thời ngăn chặn hoạt động buôn bán, vận chuyển hàng lậu, các đơn vị chức năng cho rằng, cần sửa đổi các quy định pháp lý phù hợp thực tế, tạo điều kiện cho lực lượng chức năng trong thực thi nhiệm vụ. Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia Đặng Văn Dũng nêu rõ, quá trình xử lý buôn lậu chủ yếu chỉ xử lý vi phạm hành chính, mức xử phạt chưa đủ sức răn đe, ngăn chặn tội phạm, cho nên cần phải tăng mức xử phạt.
Đơn cử, hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu có giá trị từ 10 triệu đến 20 triệu đồng chỉ bị xử phạt 4 đến 6 triệu đồng, trong khi các đối tượng có thể thu lợi bất chính gấp 3 đến 4 lần giá trị thật của hàng hóa.
Đồng tình với ý kiến này, đại diện Công an thành phố Hà Nội cho rằng, để ngăn chặn hiện tượng lợi dụng hoạt động nhập khẩu để vận chuyển hàng lậu, Nhà nước nên xây dựng yêu cầu đối với hàng hóa nhập khẩu, ngoài việc có hóa đơn mua bán hàng hóa của doanh nghiệp Việt Nam, phải có cả hóa đơn bán hàng của doanh nghiệp nước ngoài và tờ khai xuất nhập khẩu để chứng minh nguồn gốc xuất xứ hàng hóa.
Ngoài ra, với những hàng hóa giả xuất xứ thì cần có quy định khi không xác định được chủ sở hữu nhãn hiệu, không có sản phẩm chính hãng để so sánh, giám định thì được coi là hàng giả, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác đấu tranh, xử lý loại tội phạm này.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền yêu cầu, các đơn vị chức năng cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ tại các tuyến, địa bàn, mặt hàng trọng điểm. Trong đó, chú trọng các kho hàng, bến bãi tập kết hàng hóa tại các quận, huyện: Hoàng Mai, Hai Bà Trưng, Thanh Trì... và các tuyến đường có địa bàn giáp ranh với các tỉnh Hưng Yên, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Hòa Bình...
Giữa các đơn vị cần tăng cường công tác phối hợp, chia sẻ thông tin và trao đổi kinh nghiệm trong công tác đấu tranh, phát hiện và xử lý các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại; đồng thời, chủ động tham mưu, kiến nghị các cấp có thẩm quyền về những bất cập trong các văn bản quy định pháp luật để sửa đổi, điều chỉnh cho phù hợp thực tế. “Cần chấn chỉnh, xử lý kịp thời các hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tiếp tay, bảo kê, bao che cho đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả”-đồng chí Nguyễn Mạnh Quyền nhấn mạnh.
