ĐIỀU KIỆN THUẬN LỢI
Với danh xưng “Nóc nhà Đông Bắc” của đỉnh Mẫu Sơn cùng huyền tích về núi Cha, núi Mẹ kỳ bí, đến với Lộc Bình, du khách sẽ choáng ngợp bởi thử thách “cưỡi khủng long” giữa mây trời xứ Lạng. Từ lưng chừng đồi thoải dưới chân núi Mẫu Sơn, men theo cung đường toàn cây cổ thụ cùng những tầng lá mục ken dày êm ái, sau chừng hai tiếng đi bộ, mở ra trước mắt du khách sẽ là “Sống lưng khủng long Phia Pò” trong dáng hình kỳ vĩ, nguyên sơ.
Theo bà Trần Thị Bích Hạnh, Phó Giám đốc Trung tâm xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lạng Sơn, lên ý tưởng và xây dựng từ năm 2019, đến nay trekking (khám phá) đã trở thành hình thức du lịch độc đáo, thu hút hàng nghìn lượt khách mỗi năm. Ở độ cao 800-1.000m so với mực nước biển, vào khoảng tháng ba âm lịch, triền dãy núi Mẫu Sơn lại bừng sáng bởi hơn 20 loài hoa đỗ quyên đua nhau khoe sắc, tạo nên những mảng màu sinh động đầy lôi cuốn.
Là nơi sinh sống của sáu dân tộc anh em như Tày, Nùng, Dao, Sán Chí…, phát triển du lịch gắn với bảo tồn các giá trị văn hóa di sản đã được địa phương xác định là hướng đi trọng yếu. “Từ năm 2019 đến nay, các cấp chính quyền huyện Lộc Bình phối hợp các cơ quan, đơn vị của tỉnh Lạng Sơn đã tổ chức nhiều lớp truyền dạy và hội diễn liên hoan dân ca. Bên cạnh đó, nhiều phong tục, trò diễn dân gian tại các lễ hội truyền thống được phục dựng, như: múa sư tử, hát then, hát sli, hát xắng cọ, lễ cấp sắc, đám cưới truyền thống người Dao… Đây đều là những chất liệu nền tảng giúp phát triển du lịch trải nghiệm văn hóa bản địa”, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Lộc Bình Hoàng Thị Thúy cho biết.
CẦN QUYẾT TÂM CAO
Tuy nhiên, để du lịch Lộc Bình thật sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có tốc độ phát triển bền vững đòi hỏi sự quyết tâm cao không chỉ của chính quyền các cấp mà cả từ người dân địa phương trong việc giải quyết những hạn chế còn tồn tại.
Tính đến cuối năm 2024, toàn huyện Lộc Bình mới chỉ có hơn 20 cơ sở lưu trú, được xếp hạng dưới 3 sao. Con số chưa tương xứng ấy đã bó hẹp lượng khách đến với địa phương, đặc biệt khi lưu trú là nhu cầu cơ bản, đem lại nguồn thu ổn định cho ngân sách.
Dù sở hữu những nét văn hóa đậm đà bản sắc, nhưng thực tế cho thấy công tác xây dựng mô hình du lịch cộng đồng tại huyện Lộc Bình chưa được đúng với tiềm năng. Một trong những nguyên nhân chủ yếu ở nhận thức làm du lịch, đặc biệt là người dân chưa hiểu rõ mô hình du lịch cộng đồng. Tại nhiều thôn làng, những nếp nhà trình tường, di sản đặc biệt của đồng bào Nùng đang dần bị thay thế bởi những căn nhà bê-tông lợp tôn, vô tình phá vỡ không gian truyền thống. Bên cạnh đó, công tác bảo tồn gìn giữ các di tích lịch sử, văn hóa của huyện cũng gặp không ít khó khăn. Điển hình, di tích lịch sử cấp quốc gia, Biệt phủ Tổng đốc Vi Văn Định tại bản Chu, xã Khuất Xá giờ chỉ còn lại chiếc cổng rêu phong mang dấu hiệu đổ nát, những bức tường bị thời gian bào mòn trơ móng, những ngôi nhà bê-tông, mái tôn cửa sắt mọc lên san sát, bao lấy vòm cổng năm xưa...
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, Lộc Bình hay nhiều địa phương khác của tỉnh Lạng Sơn rất có tiềm năng lớn để phát triển du lịch nhờ cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp và các giá trị văn hóa bản địa phong phú. Để vượt qua những thách thức còn tồn tại, cần có sự vào cuộc quyết liệt ở nhiều khâu quan trọng như cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao năng lực quản lý, bảo vệ môi trường và di sản văn hóa, đào tạo nguồn nhân lực và thu hút đầu tư.
