Sức nóng đường đua
Cuộc bầu cử Tổng thống trước hạn tại Hàn Quốc được ấn định tổ chức sau khi Tòa án Hiến pháp nước này ra phán quyết ủng hộ luận tội Tổng thống Yoon Suk Yeol liên quan việc ban bố thiết quân luật đêm 3/12/2024. Phán quyết ngày 4/4 của Tòa án Hiến pháp đồng nghĩa chính thức kết thúc sớm nhiệm kỳ Tổng thống của ông Yoon Suk Yeol và Hàn Quốc phải tổ chức bầu nhà lãnh đạo mới trong vòng 60 ngày sau đó.
Các đảng chính trị Hàn Quốc ngay lập tức bước vào cuộc đua nước rút lựa chọn ứng cử viên tranh chức Tổng thống. Hạn chót để đăng ký ứng cử chính thức là ngày 11/5 tới và chiến dịch vận động tranh cử bắt đầu một ngày sau đó. Tuy nhiên, theo Hiến pháp Hàn Quốc, những công chức muốn tham gia tranh cử phải từ chức ít nhất 30 ngày trước ngày bầu cử.
Danh sách ứng cử viên tuyên bố tranh cử liên tiếp được nối dài, song thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận khi ngày 10/4 vừa qua, Chủ tịch đảng Dân chủ (DP) đối lập lớn nhất Hàn Quốc là ông Lee Jae Myung chính thức tuyên bố tham gia đường đua vào Nhà xanh. Nhà lãnh đạo DP hiện được đánh giá là ứng cử viên hàng đầu. Ông Lee Jae Myung từng thua ứng cử viên Yoon Suk Yeol trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2022, với tỷ lệ ủng hộ sít sao.
Nhấn mạnh mục tiêu số 1 là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đất nước, ông Lee Jae Myung cam kết triển khai nhiều biện pháp đồng bộ như đào tạo nguồn nhân lực, thúc đẩy nghiên cứu phát triển khoa học - công nghệ, tăng cường thu hút đầu tư. Ông cũng cam kết sớm giải quyết tình trạng bất bình đẳng và phân cực, được cho là nguồn gốc của chia rẽ, xung đột xã hội. Thừa nhận tầm quan trọng của quan hệ đồng minh Hàn - Mỹ và hợp tác ba bên Hàn - Nhật - Mỹ, song ông Lee Jae Myung khẳng định đặt lợi ích quốc gia lên trên hết và các mối quan hệ đối ngoại sẽ được thúc đẩy theo hướng vừa cạnh tranh, vừa hợp tác.
Một ứng cử viên tiềm năng nữa của DP là cựu nghị sĩ Kim Doo Kwan, người từng đảm nhận vị trí Bộ trưởng Tài chính và có ưu thế kinh nghiệm trong quan hệ quốc tế. Ông Kim Doo Kwan chủ trương cải cách Hiến pháp mạnh mẽ, nhằm mở ra “nền cộng hòa mới” cho Hàn Quốc.
Trong đảng Quyền lực Nhân dân (PPP) cầm quyền, ứng cử viên nổi trội nhất là nghị sĩ Ahn Cheol Soo, với cam kết “mở ra thời đại mới” cho đất nước, thông qua tăng cường đoàn kết quốc gia, cải cách Hiến pháp. Ông tuyên bố thúc đẩy giải quyết khủng hoảng y tế, phát triển ngành trí tuệ nhân tạo (AI), tăng cường an ninh và kinh tế, thúc đẩy ngoại giao… Danh sách ứng viên tiềm năng của PPP còn có cựu Bộ trưởng Lao động Kim Moon Soo, cựu lãnh đạo PPP Han Dong Hoon, Thị trưởng Seoul Oh Se Hoon…
Kỳ vọng ổn định
Phán quyết của Tòa án Hiến pháp và quyết định tổ chức bầu cử Tổng thống trước hạn đã chấm dứt giai đoạn nhiều biến động kéo dài 4 tháng qua, đưa chính trường Hàn Quốc bước vào giai đoạn mới với nhiệm vụ trọng tâm là đưa đất nước vượt qua thời kỳ hỗn loạn, nhằm ổn định chính trị, khôi phục kinh tế, tăng cường an sinh xã hội.
Nhìn lại bối cảnh Hàn Quốc thời gian vừa qua, việc ban bố thiết quân luật được cho là đỉnh điểm bế tắc của chính trường, phản ánh sự chia rẽ, phân cực sâu sắc trong xã hội, chia rẽ giữa các tầng lớp, thế hệ… Những yếu tố này càng khoét sâu chia rẽ phe phái chính trị vốn âm ỉ và kéo dài nhiều năm qua. Trong khi đó, tác động của đại dịch Covid-19 khiến kinh tế Hàn Quốc suy giảm, cuộc sống người dân khó khăn hơn, tâm lý xã hội biến chuyển phức tạp, càng khiến sự chia rẽ, mâu thuẫn xã hội dễ bùng nổ.
Trong bối cảnh đó, việc tổ chức bầu cử Tổng thống trước hạn được cử tri kỳ vọng mở ra thời kỳ mới cho chính trường Hàn Quốc, khôi phục ổn định chính trị, lấp khoảng trống quyền lực kéo dài những tháng vừa qua. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định, cuộc bầu cử sắp tới có tính cạnh tranh rất cao và kết quả bị chi phối bởi sự phân cực chính trị, chia rẽ xã hội.
Theo kết quả khảo sát ý kiến cử tri do Viện Gallup của Hàn Quốc công bố ngày 12/4, tỷ lệ ủng hộ dành cho DP đạt 41%, trong khi tỷ lệ này của PPP là 30%. Về ứng cử viên Tổng thống, cựu Chủ tịch DP Lee Jae Myung dẫn đầu, nhận được 37% số ý kiến ủng hộ, với cách biệt lớn so các ứng cử viên tiềm năng khác, chỉ giành mức dưới 10% số ý kiến ủng hộ.
