Củng cố hệ thống chính trị vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tăng cường niềm tin của nhân dân với Đảng

Tại phiên thảo luận chiều 21/1, thay mặt Đoàn đại biểu Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng, đồng chí Y Thanh Hà Niê Kđăm, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng trình bày tham luận tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng với chủ đề “Củng cố hệ thống chính trị vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tăng cường niềm tin của nhân dân với Đảng” nhằm minh họa và góp phần làm rõ thêm nội dung các văn kiện của Đại hội.

Xin giới thiệu toàn văn tham luận của đồng chí Y Thanh Hà Niê Kđăm, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng.

Đoàn đại biểu Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng xin bày tỏ sự nhất trí cao với các văn kiện của Đại hội do Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII trình Đại hội. Tại diễn đàn trọng thể này, được sự nhất trí của Đoàn Chủ tịch, chúng tôi xin trình bày tham luận với chủ đề “Củng cố hệ thống chính trị vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tăng cường niềm tin của Nhân dân với Đảng” từ thực tiễn của Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng nhằm minh họa và góp phần làm rõ thêm nội dung các văn kiện của Đại hội.

Tỉnh Lâm Đồng mới (trên cơ sở hợp nhất 3 tỉnh Lâm Đồng-Bình Thuận-Đắk Nông) có vị trí địa lý - chính trị chiến lược, kết nối Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ, có 141km đường biên giới đất liền với Campuchia, 192km đường bờ biển và là tỉnh lớn nhất nước về diện tích. Toàn tỉnh có 124 xã, phường, đặc khu, trong đó có 75 xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số; với gần 700 nghìn người dân tộc thiểu số, chiếm tỷ lệ 17,6% dân số toàn tỉnh. Quá trình thực hiện công tác xây dựng và củng cố hệ thống chính trị tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số của địa phương đã gặp nhiều thuận lợi nhưng đan xen không ít khó khăn, thách thức, đó là:

Điều kiện phát triển kinh tế-xã hội không đồng đều, đời sống một bộ phận đồng bào ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn; chênh lệch về mức sống giữa vùng đồng bào dân tộc thiểu số với khu vực đô thị, đồng bằng còn lớn.

Một số phong tục, tập quán lạc hậu trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, như: tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết, mê tín dị đoan, lễ cưới, lễ hội kéo dài, cản trở sự phát triển chung về kinh tế và tiến bộ xã hội.

Các thế lực thù địch và tổ chức phản động lưu vong thường xuyên lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền để tuyên truyền xuyên tạc, lôi kéo, kích động đồng bào dân tộc thiểu số.

Vì vậy trong những năm qua, tỉnh Lâm Đồng luôn quan tâm đến công tác dân tộc và thực hiện các chương trình, chính sách xây dựng hệ thống chính trị, phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc. Nhiều nghị quyết, chương trình hành động, Đề án, kế hoạch của cấp ủy, chính quyền về chăm lo đổi mới, phát triển dân sinh, kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số gắn với các chính sách hỗ trợ toàn diện cho đồng bào dân tộc thiểu số được ban hành và triển khai thực hiện.

Nhờ đó, đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng chuyển biến tốt hơn, lòng tin của đồng bào ngày càng được củng cố bền chặt hơn. Cấp ủy, chính quyền các cấp cũng đã tập trung xây dựng hệ thống chính trị vùng đồng bào dân tộc thiểu số với các chính sách hỗ trợ, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ là người dân tộc thiểu số, nhiều cán bộ được đào tạo bài bản, trưởng thành và đảm nhận các vị trí chủ chốt trong hệ thống chính trị; tổ chức có hiệu quả công tác kết nghĩa, hỗ trợ giữa các xã miền xuôi và các sở, ngành của tỉnh với các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Các chương trình mục tiêu quốc gia trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số được triển khai đồng bộ, mạnh mẽ, đạt được nhiều kết quả tích cực; 100% xã có đường ô-tô đến trung tâm, 100% xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số có nhà văn hóa; 100% xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số có trạm y tế, hầu hết có bác sĩ tại chỗ.

Cấp ủy, chính quyền các cấp thực hiện tốt công tác đối thoại với nhân dân hằng năm, kịp thời nắm bắt và giải quyết nguyện vọng, bức xúc trong nhân dân. Hệ thống Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội chú trọng đổi mới nội dung phương thức hoạt động theo hướng gần dân, sát cơ sở, thực hiện tốt giám sát, phản biện những chủ trương, chính sách liên quan công tác dân tộc; phát triển đoàn viên, hội viên là người dân tộc thiểu số; tích cực xây dựng, củng cố và phát huy vai trò người có uy tín và cốt cán chính trị trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác xây dựng và củng cố hệ thống chính trị vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn một số hạn chế như sau:

Một số cán bộ, công chức làm công tác dân tộc ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số chưa bảo đảm yêu cầu về trình độ chuyên môn, kinh nghiệm công tác, yếu về nghiệp vụ công tác dân tộc và tôn giáo, chưa am hiểu sâu sắc phong tục tập quán, sinh hoạt của đồng bào dân tộc.

Vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số có lúc, có việc vẫn còn hạn chế, nhất là vùng biên giới, vùng đặc biệt khó khăn. Công tác tập hợp, phát triển và quản lý đoàn viên, hội viên là người dân tộc thiểu số ở một số địa phương chưa sâu sát, chưa kịp thời.

Đời sống của một bộ phận đồng bào còn khó khăn, kinh tế-xã hội phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn cao, với 14.473 hộ (tỷ lệ 9,18%), thu nhập bình quân chỉ đạt khoảng 45 đến 47 triệu đồng/năm, thấp hơn 45% so với mức bình chung của tỉnh.

Nguyên nhân chính là do: Một số cấp ủy, chính quyền, Mặt trận, đoàn thể chưa nhận thức đầy đủ về vai trò, chưa thật sự quan tâm đến việc thu hút, tuyển dụng cán bộ, tập hợp đoàn viên, hội viên là người dân tộc thiểu số; công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ dân tộc thiểu số chưa bám sát yêu cầu thực tế; đồng thời, công tác chăm lo phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số có lúc gián đoạn, có nơi bỏ sót, có việc còn lơ là. Một bộ phận cán bộ vùng đồng bào dân tộc thiểu số chưa tích cực, chủ động học tập, rèn luyện để nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn đáp ứng yêu cầu công tác.

Từ thực tế đó, Đoàn đại biểu Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng xin đề xuất với Đảng, Nhà nước một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cần thực hiện trong việc củng cố hệ thống chính trị vùng đồng bào dân tộc thiểu số nhằm tăng cường niềm tin của Nhân dân với Đảng như sau:

Một là, Tăng cường xây dựng hệ thống chính trị, củng cố tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên. Nâng cao năng lực lãnh đạo, điều hành của các cấp ủy Đảng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phát triển nhanh và bền vững, trong đó chú trọng nâng cao sức chiến đấu của tổ chức đảng, đảng viên trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thường xuyên kiện toàn, chú trọng đào tạo, quy hoạch, bố trí và sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức là người dân tộc thiểu số thật sự có đức, có tài, ngang tầm nhiệm vụ, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và gần dân, vì dân, sát cơ sở, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, nhất là người đứng đầu; cơ cấu hợp lý cán bộ dân tộc thiểu số tham gia vào các vị trí quản lý, lãnh đạo các cấp; tiếp tục chính sách ưu tiên, đặc thù trong đào tạo, sử dụng cán bộ là người dân tộc thiểu số; có chế độ đãi ngộ phù hợp cho đội ngũ cán bộ có tâm huyết, có nguyện vọng gắn bó lâu dài, được tăng cường công tác tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Hai là, Xây dựng hệ thống chính quyền thật sự hiệu năng, hiệu quả; thực hiện hiệu quả phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, nhất là cấp xã. Hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu ngành, lĩnh vực và làm tốt công tác dự báo tình hình nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về dân tộc; thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở; thường xuyên gần dân, sát cơ sở. Thực hiện có hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương, gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa.

Ba là, Tập trung các nguồn lực xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội liên kết vùng; nhất là đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, kết nối thông suốt giữa vùng đồng bào dân tộc thiểu số gắn kết với các vùng kinh tế trọng điểm, nhằm phát triển nông nghiệp đa giá trị, sinh thái bền vững gắn với du lịch cộng đồng, nâng cao đời sống, giảm nghèo bền vững trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Bảo đảm giải quyết đủ đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số; phát huy tốt việc giao khoán bảo vệ rừng và hỗ trợ sinh kế nhằm phát triển kinh tế cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số miền núi, vùng cao.

Bốn là, Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; trong đó, ứng dụng tốt công nghệ thông tin, công nghệ số và tăng cường truyền thông, giáo dục về an ninh mạng, giúp đồng bào nhận thức rõ về tin giả, thông tin sai lệch, các luận điệu kích động gây chia rẽ xã hội. Thực hiện hiệu quả việc Nhân dân tham gia giám sát, phản biện xã hội, gắn công tác dân vận với thực hiện có hiệu quả các chính sách phát triển kinh tế-xã hội, an ninh-quốc phòng trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước, phong trào thi đua “Dân vận khéo” trong xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, giảm nghèo bền vững trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Năm là, Tăng cường xây dựng và phát huy vai trò lực lượng cốt cán chính trị, nhất là người có uy tín trong dân tộc, tôn giáo; nắm chắc tình hình Nhân dân. Chủ động phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn các tổ chức phản động, đối tượng chống phá thâm nhập, lôi kéo đồng bào tham gia chống phá Đảng, Nhà nước ta. Làm tốt công tác đối ngoại Nhân dân, nhất là phát huy truyền thống đoàn kết giữa các địa phương biên giới với nước bạn. Vận động đồng bào giữ gìn và phát huy, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, vừa lưu giữ phong tục, tập quán, củng cố bản sắc vừa tăng cường sự đoàn kết, lòng tự hào dân tộc, đây là yếu tố then chốt để chống lại các tác động tiêu cực từ bên ngoài như tôn giáo cực đoan, tội phạm xuyên quốc gia,...

Niềm tin của Nhân dân đối với Đảng chính là nền tảng vững chắc để thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược mà Đảng đề ra. Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, việc củng cố hệ thống chính trị vùng đồng bào dân tộc thiểu số là yếu tố then chốt bảo đảm sự ổn định, phát triển bền vững và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Với sự lãnh đạo sáng suốt của cấp ủy Đảng, sự đồng thuận của Nhân dân, đặc biệt là sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị, chúng ta sẽ tiếp tục phát huy những thành tựu đã đạt được, khắc phục những hạn chế, xây dựng vùng đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng phát triển, góp phần hoàn thành các mục tiêu lớn hướng tới thiết thực kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 kỷ niệm 100 năm thành lập nước, trở thành nước phát triển, thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa, sánh vai với các cường quốc năm châu như tâm nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu và ước vọng của toàn thể dân tộc ta.