Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm: 5 năm đồng bộ giải pháp phát triển rừng

Năm năm triển khai Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững 2021–2025, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực, không chỉ giúp giữ vững an ninh sinh thái, giảm sâu vi phạm lâm luật mà còn tạo sinh kế, thu nhập và lan tỏa mô hình phát triển bền vững cho cộng đồng dân cư sống dựa vào rừng.

Cán bộ kiểm lâm Phạm Xuân Đảm điều khiển thiết bị flycam kiểm tra cháy rừng.
Cán bộ kiểm lâm Phạm Xuân Đảm điều khiển thiết bị flycam kiểm tra cháy rừng.

Nâng tỷ lệ che phủ rừng, bảo vệ an ninh sinh thái quốc gia

Trong hành trình bảo vệ “lá phổi xanh” của đất nước, Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững giai đoạn 2021–2025 đã tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ, lan tỏa rộng khắp từ trung ương đến địa phương. Nhìn lại sau 5 năm triển khai, ông Phạm Hồng Lượng, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết những kết quả nổi bật nhất đều gắn với các mục tiêu trụ cột của chương trình: nâng tỷ lệ che phủ rừng, tăng chất lượng rừng, gìn giữ đa dạng sinh học và đảm bảo an ninh môi trường.

Theo ông Lượng, nếu trở lại thập niên 1990, tỷ lệ che phủ rừng của Việt Nam chỉ ở mức khoảng 27%. Đến năm 2024, con số này đã đạt 42,03%, một bước tiến dài nhờ nỗ lực của toàn hệ thống chính trị và cộng đồng người dân gắn bó với rừng. Để duy trì và nâng cao chỉ số này, hằng năm cả nước trồng mới từ 230.000-260.000ha rừng, góp phần nâng diện tích rừng trồng gỗ lớn lên hơn 500.000 ha, tiến gần mục tiêu 1 triệu ha vào năm 2030.

Song song với việc mở rộng diện tích, chương trình cũng chú trọng nâng cao chất lượng rừng đặc dụng, rừng bảo tồn. Từ 30 vườn quốc gia trong nhiều thập niên, đến nay Việt Nam đã có 35 vườn quốc gia và một hệ thống 167 khu rừng đặc dụng, nơi lưu giữ nguồn gen thực vật, động vật, là “pháo đài tự nhiên” cho đa dạng sinh học. “Đây là những thành quả thể hiện rõ bước tiến trong ứng phó biến đổi khí hậu, nâng cao chất lượng môi trường và bảo tồn thiên nhiên" - ông Lượng nhấn mạnh.

Tăng sức mạnh bảo vệ rừng bằng chính sách và sự tham gia của cộng đồng

3-2629.jpg
Khuyến khích đồng bào tham gia trồng rừng cũng là bảo vệ rừng.

Một trong những chuyển biến quan trọng của giai đoạn 2021–2025 là thay đổi cách tiếp cận: lấy người dân, cộng đồng, các tổ chức xã hội làm trung tâm trong công tác bảo vệ rừng. Ông Phạm Hồng Lượng cho biết, nhờ các cơ chế mới, đặc biệt từ Nghị định 58/2024, nhà nước đã nâng mức khoán bảo vệ rừng, tạo động lực để người dân gắn bó với công việc tuần tra, trông giữ rừng.

So với mức 300.000 đồng/ha theo quy định cũ, hiện nay diện tích rừng thông thường được khoán 500.000 đồng/ha; rừng đặc dụng tăng từ 100.000 lên 150.000 đồng/ha. Các khoản hỗ trợ này bổ sung trực tiếp cho thu nhập của hộ dân, cá nhân và cộng đồng nhận khoán. “Người dân có thêm nguồn thu nhập, có lý do để giữ rừng, để tuần tra cùng kiểm lâm và chủ rừng Nhà nước. Chính họ tạo ra sức mạnh trong công tác bảo vệ rừng”, ông Lượng khẳng định.

Bên cạnh hỗ trợ ngân sách, lực lượng kiểm lâm còn vận dụng linh hoạt các giải pháp sáng tạo: trồng dược liệu dưới tán rừng, phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, dịch vụ văn hóa bản địa… như các mô hình tắm thuốc và trải nghiệm của đồng bào vùng cao Hà Giang, những mô hình thu hút đông đảo khách quốc tế, tăng thêm nguồn thu để người dân gắn quyền lợi với trách nhiệm giữ rừng.

Chi trả dịch vụ môi trường rừng, nguồn lực bền vững giúp rừng tự nuôi rừng

Một dấu ấn quan trọng khác của Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững là hệ thống chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR). Đây được xem là “cánh tay tài chính” giúp rừng có nguồn lực tự duy trì, giảm áp lực ngân sách và tăng giá trị từ hệ sinh thái.

Tiền DVMTR được chi trả bởi các nhà máy thủy điện, cơ sở cấp nước, cơ sở công nghiệp và các hoạt động du lịch hưởng lợi từ dịch vụ môi trường rừng. Người dân, cộng đồng nhận khoán, chủ rừng và lực lượng bảo vệ rừng được hưởng trực tiếp nguồn thu này.

z7264612808840-c4b40eae14c34358020637475d082df3.jpg
Phạm Hồng Lượng, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) trong chuyến đi hiện trường rừng khu vực phía bắc.

Ông Lượng nhận định: “Nguồn chi trả dịch vụ môi trường rừng đã trở thành động lực mạnh giúp người dân bảo vệ rừng, đồng thời khuyến khích họ phát triển các mô hình kinh tế xanh gắn với sinh thái”.

Trong nhiều năm gần đây, các tỉnh có diện tích rừng lớn như Tuyên Quang, Hà Giang, Sơn La đã trở thành địa phương tiêu biểu trong việc sử dụng hiệu quả tiền DVMTR, biến nguồn thu này thành quỹ tuần tra, chi trả cho người bảo vệ rừng, hỗ trợ các tổ đội phòng cháy chữa cháy rừng và xây dựng hạ tầng phục vụ phát triển du lịch.

Tuyên Quang là tỉnh có tỷ lệ che phủ rừng cao và truyền thống gắn bó với nghề rừng, hiệu quả của Chương trình được thể hiện rõ rệt. Ông Đào Duy Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Tuyên Quang cho biết, so với giai đoạn 2015–2020, tỉnh đã giảm 258 vụ vi phạm, tương đương 26,7%, trong tổng số 780 vụ của giai đoạn hiện tại.

Nếu như trước đây, đã từng có những vụ phá rừng nghiêm trọng kéo dài, khó xử lý, thì nay, ý thức người dân đã tiến bộ rõ rệt. Ai cũng hiểu rằng xâm hại rừng đều bị xử lý”, ông Tuấn nói.

Theo ông Tuấn, những kết quả đó đến từ 4 trụ cột chính: Sự vào cuộc của toàn hệ thống chính trị, từ tỉnh đến xã, thôn bản, người dân đều nhận thức được trách nhiệm giữ rừng. Đổi mới phương thức quản lý, chuyển từ “xử lý khi xảy ra vụ việc” sang chủ động phòng ngừa, tăng cường tuần tra, kiểm soát theo kế hoạch. Ứng dụng công nghệ, dùng hệ thống cảnh báo cháy rừng, phát hiện mất rừng sớm bằng ảnh viễn thám giúp giảm chi phí và bù đắp thiếu hụt nhân lực. Dựa vào cộng đồng, sử dụng các tổ tuần rừng, tổ bảo vệ rừng, đội phòng cháy chữa cháy rừng của thôn bản và lực lượng nhận khoán, biến người dân thành “cánh tay nối dài” của kiểm lâm.

Không chỉ giảm về số lượng vụ vi phạm, tính chất các vụ cũng thay đổi. Phần lớn vụ việc hiện nay liên quan đến thủ tục hành chính, không gây thiệt hại lớn đến rừng. Điều đó cho thấy sự chuyển biến tích cực và rõ nét trong ý thức của cả cộng đồng.

Những con số, câu chuyện và chuyển biến từ thực tiễn 5 năm triển khai Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững đã cho thấy hiệu quả của hướng tiếp cận mới: Tăng diện tích và chất lượng rừng; Nâng cao thu nhập cho người dân nhận khoán; Tăng cường sự tham gia của cộng đồng; Phát huy hiệu quả chi trả dịch vụ môi trường rừng; Giảm sâu các vụ vi phạm, đổi mới lực lượng kiểm lâm.

Từ đồng bằng đến miền núi, từ cộng đồng bản địa đến lực lượng kiểm lâm, chương trình đã mở ra cách làm mới: để rừng tự nuôi rừng, để người dân cùng bảo vệ rừng, để rừng trở thành nguồn lực cho phát triển kinh tế-xã hội và môi trường. Ngành lâm nghiệp vì thế không chỉ góp phần giữ màu xanh của Tổ quốc, mà còn đóng vai trò thiết yếu trong bảo vệ hệ sinh thái, phát triển nông thôn và xây dựng tương lai bền vững cho các thế hệ mai sau.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

Trong ngày nghỉ lễ 30/4 hôm nay, thời tiết trên cả nước thuận lợi cho các hoạt động vui chơi, du lịch và di chuyển. Bắc Bộ duy trì trạng thái mát mẻ, ít mưa nhờ ảnh hưởng của không khí lạnh; miền Trung trời đẹp, biển êm; trong khi Nam Bộ tiếp tục nắng nóng ban ngày nhưng cần lưu ý khả năng xuất hiện mưa dông về chiều tối.

Du khách lên đảo Cô Tô được hướng dẫn sử dụng túi đựng thân thiện với môi trường thay cho túi nilon và túi nhựa. (Ảnh: QUANG THỌ)

Giải pháp giảm rác thải nhựa trong du lịch

Tình trạng xả rác thải nhựa trong du lịch đang tạo sức ép ngày càng lớn đối với nhiều địa phương. Nếu không sớm khắc phục, áp lực bảo vệ môi trường tiếp tục gia tăng, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điểm đến và tính bền vững của ngành du lịch.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Từ những vùng đất từng bị xem là chai cứng, khó canh tác, các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ sinh học đang từng bước tạo nên sự thay đổi rõ rệt. Không chỉ giúp giảm chi phí, tăng năng suất và nâng cao giá trị nông sản, những vườn chanh leo, dâu tây, cà chua… còn mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp xanh, bền vững.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Khu vực Nam Bộ nắng nóng gay gắt tới hết tháng 4

Ngày 27/4, ở khu vực Nam Bộ có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35-37 độ C. Cơ quan khí tượng dự báo, ngày 28-29/4 tới, khu vực Nam Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng gay gắt và tình hình nắng nóng tại đây có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 30/4.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa to đến rất to, trời chuyển mát

Dự báo, do ảnh hưởng không khí lạnh, từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to, trời chuyển mát. Tàu thuyền trên biển khu vực phía bắc vịnh Bắc Bộ và vùng biển phía bắc khu vực bắc Biển Đông đề phòng gió mạnh cấp 5-6, giật cấp 7, biển động, sóng biển cao 1,5-2,5m.

Mỏ than Khánh Hòa, tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh NGỌC LINH)

Bài 2: Xử lý đồng bộ các điểm nghẽn

Sau bước chuyển về thể chế, điều cần thiết là tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc trong tổ chức thực hiện. Từ mặt bằng, thủ tục, nhân lực đến cơ chế tài chính và chế tài xử lý, nhiều điểm nghẽn vẫn cần được xử lý đồng bộ để nguồn lực khoáng sản được khai thác hiệu quả, minh bạch và bền vững.

Các bạn học sinh thích thú khi được trực tiếp trải nghiệm “Trạm Nghe chim kể chuyện” ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Độc đáo “Trạm Nghe chim kể chuyện”

Trong khuôn khổ Lễ hội “Sắc Sưa Hương Trà - Đà Nẵng 2026”, sáng 26/4, Ủy ban nhân dân phường Hương Trà, thành phố Đà Nẵng tổ chức lễ khánh thành “Trạm Nghe chim kể chuyện”. Đây là một hoạt động ý nghĩa, giàu tính nhân văn và gắn kết cộng đồng.

Hoạt động khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường tại Tuyên Quang. (Ảnh: KHÁNH TOÀN)

Quản lý, khai thác bền vững nguồn lực khoáng sản

Những đổi mới trong pháp luật về địa chất và khoáng sản đang tạo điều kiện cho khai thác, sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, nhất là đáp ứng nhu cầu vật liệu cho xây dựng hạ tầng. Tuy nhiên, để nguồn lực này phát huy hiệu quả, vẫn cần tiếp tục tháo gỡ vướng mắc, quản lý chặt và khai thác bền vững.