Thông điệp cuối cùng giống như một tối hậu thư hoặc một mệnh lệnh, với vế cuối được gõ bằng chữ in hoa, trên nền tảng mạng xã hội Truth Social: “Tôi hy vọng, vì lợi ích của toàn khu vực Trung Đông, lực lượng Hamas sẽ chấp nhận thỏa thuận này, bởi tình hình sẽ không thể trở nên khả quan hơn. Nó sẽ chỉ có thể trở nên tồi tệ hơn”.
Tổng thống Mỹ đang nói về chuyện trong 60 ngày ngừng bắn mà phía Israel vừa chấp thuận, nước Mỹ cũng sẽ làm việc với các bên trung gian Ai Cập và Qatar, để hướng đến các đề xuất nhằm “chấm dứt chiến tranh”.
Trước đó, Bộ Ngoại giao Ai Cập cũng cho biết rằng họ và những người đồng nghiệp Qatar đã phối hợp cùng Mỹ để “khôi phục lệnh ngừng bắn, chấm dứt tình trạng đổ máu của người Palestine, bảo đảm thả các con tin và người bị giam giữ, cũng như bảo đảm hàng viện trợ nhân đạo khẩn cấp được chuyển đến Gaza một cách thông suốt”, theo Reuters.
Vậy nên, trên tất cả, nếu trở thành hiện thực, thỏa thuận ngừng bắn này là một điều vô giá. Đó sẽ là cơ hội cứu sống hàng nghìn, hàng vạn mạng người, bao gồm cả người già, trẻ em và phụ nữ có thai.
Đến thời điểm này, kể từ khi xung đột quân sự Israel - Hamas bùng nổ (tháng 10/2023), theo công bố mới nhất của cơ quan y tế Gaza, đã có ít nhất 56.412 người Palestine đã thiệt mạng và 133.000 người khác bị thương. Đáng sợ hơn, hàng trăm nghìn sinh mệnh khác đã và đang bị cuốn vào một cuộc khủng hoảng nhân đạo tàn khốc đến cùng cực (đặc biệt là khi Lực lượng Phòng vệ Israel/DF ngăn chặn các đoàn xe cứu trợ tiếp cận những điểm nóng).
Cơ sở vật chất hạ tầng của Gaza hiện tại chỉ còn là một đống đổ nát khổng lồ, và lực lượng Hamas cũng đã liên tiếp phải nhận những tổn thất trầm trọng, làm suy kiệt gần như hoàn toàn sức phản kích quân sự của họ. Hơn thế, bên ngoài, như tạp chí Newsweek dẫn bình luận của một nguồn tin: “Tổng thống Trump đang nỗ lực hết sức để thuyết phục phía Israel rằng thời điểm đã chín muồi (cho một thỏa thuận), nhất là khi họ đã giải quyết xong vấn đề Iran”, Hamas cũng không còn trông mong được gì vào sự tiếp ứng của “trục kháng chiến” (Iran, các lực lượng Hezbollah và Houthi). Không phải ngẫu nhiên, theo tờ The Times of Israel, các kế hoạch tác chiến của IDF cho Chiến dịch Gideon’s Chariots đã chỉ ra rằng, sẽ mất hai tháng để chiếm được 75% diện tích Gaza.
Vậy thì, sau khoảng thời gian ngừng bắn kia, Hamas sẽ phải chấp nhận kịch bản 75% phần lãnh thổ Palestine đó thuộc về Israel, hay là họ sẽ lựa chọn khả năng nước Mỹ tiếp quản Dải Gaza, như gợi ý mà ông chủ Nhà trắng đưa ra hồi tháng 2, và cũng mới nhắc lại hồi tháng 5 vừa qua (với một điều khoản là người Palestine sống tại Gaza có thể tái định cư ở nơi khác)?
Ở nhiệm kỳ đầu nắm quyền, ngày 28/1/2020, Tổng thống Mỹ Donald Trumo công bố “Kế hoạch hòa bình Trung Đông” (mà ông xem là “Thỏa thuận thế kỷ”) dài 80 trang, được tiếp nối bằng việc một loạt quốc gia Bắc Phi - Trung Đông (Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất/UAE, Bahrain, Maroc, Sudan) tham gia Hiệp định Abraham nhằm bình thường hóa quan hệ với Israel. Những mối liên hệ mới này được đặt cơ sở dựa trên lợi ích của mạng lưới hợp tác, và… sự phủ định “giải pháp hai nhà nước”, nghĩa là “bỏ quên” quyền lợi chính đáng của Palestine, cũng như phớt lờ mọi lời phản đối từ dư luận quốc tế.
Cách tiếp cận mang nặng tính áp đặt này có vẻ sẽ không thay đổi. Trái lại, như thông điệp mà đương kim tổng thống Mỹ nhấn mạnh với Hamas - được “tiếp thêm sức mạnh” với việc Syria vừa tuyên bố không còn đòi hỏi chủ quyền với Cao nguyên Golan mà IDF chiếm đóng từ năm 1967, cũng như cách mà cuộc “đụng độ” Iran - Israel khép lại, nó còn có thể trở nên khắc nghiệt hơn nữa, khi tương quan tiềm lực giữa Israel với Hamas đã trở nên quá chênh lệch.
Và như vậy, cánh cửa ngoại giao vừa mở hé để mọi bên cùng thoát khỏi lò lửa xung đột cũng có thể sẽ chính là cánh cửa một chiều đưa những người Palestine rời khỏi Gaza…
