Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) vừa gắn Biểu trưng Lá chắn Xanh (Blue Shield) cho Bảo tàng Nhân chủng học quốc gia Mexico (Museo Nacional de Antropología), qua đó khẳng định giá trị đặc biệt của một trong những thiết chế văn hóa tiêu biểu của nước này đối với di sản chung của nhân loại.
Theo phóng viên TTXVN tại Mexico, buổi lễ diễn ra với việc gắn biểu trưng hình kim cương xanh trên mái của bảo tàng để bảo đảm khả năng hiển thị tối đa, qua đó giúp nhận diện từ xa, kể cả từ vệ tinh nhằm tránh trở thành mục tiêu quân sự trong trường hợp xảy ra xung đột vũ trang. Đây cũng là công trình đầu tiên tại khu vực Mỹ Latinh và Caribe được trao danh hiệu danh giá này.
Việc gắn biểu trưng được thực hiện theo Công ước La Haye năm 1954 - văn kiện quốc tế quan trọng về bảo vệ tài sản văn hóa trong xung đột vũ trang và thảm họa. Tại các địa điểm được công nhận, Lá chắn Xanh đóng vai trò là dấu hiệu nhận diện quốc tế, nhắc nhở các bên liên quan về trách nhiệm bảo vệ những công trình văn hóa-lịch sử có ý nghĩa đặc biệt.
UNESCO cho biết, việc gắn biểu trưng không chỉ ghi nhận giá trị lịch sử-văn hóa của bảo tàng mà còn phản ánh những nỗ lực tăng cường năng lực bảo vệ di sản trước các nguy cơ như thiên tai, hỏa hoạn hay buôn bán cổ vật trái phép. Trước đó, bảo tàng đã hoàn thiện hệ thống đánh giá rủi ro và xây dựng các phương án ứng phó khẩn cấp nhằm bảo đảm an toàn cho các bộ sưu tập quý hiếm.
Khánh thành năm 1964, Museo Nacional de Antropología hiện là bảo tàng lớn nhất và có sức hút hàng đầu tại Mexico, lưu giữ hàng trăm nghìn hiện vật khảo cổ và dân tộc học, phản ánh tiến trình phát triển của các nền văn minh cổ đại ở Trung Mỹ. Đây được xem là một trong những “kho tàng ký ức” quan trọng của các dân tộc bản địa Mexico.
Trong những năm gần đây, bảo tàng tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến văn hóa hàng đầu, thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm, đồng thời là trung tâm nghiên cứu và bảo tồn di sản có tầm ảnh hưởng trong khu vực.
Biểu trưng Lá chắn Xanh là dấu hiệu nhận diện quốc tế dành cho các di sản văn hóa có giá trị đặc biệt cần được bảo vệ trong trường hợp xung đột hoặc thảm họa, được hình thành trên cơ sở Công ước La Haye 1954, quy định trách nhiệm của các quốc gia và các bên liên quan trong việc tránh gây tổn hại đến các tài sản văn hóa quan trọng.
Việc một công trình tại Mexico trở thành địa điểm đầu tiên ở Mỹ Latinh và Caribe được gắn biểu trưng này không chỉ góp phần nâng cao vị thế của quốc gia trong lĩnh vực bảo tồn di sản, mà còn tạo động lực để các cơ sở văn hóa khác trong khu vực tăng cường các biện pháp bảo vệ trước các nguy cơ ngày càng gia tăng trên phạm vi toàn cầu.
