Công tác Dân số - Kế hoạch hóa gia đình còn nhiều thách thức

Công tác Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ) ở nước ta đã đạt được những thành tựu quan trọng. Tuy nhiên, hiện Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức như: mức sinh biến động chưa ổn định, mất cân bằng giới tính khi sinh, chất lượng dịch vụ KHHGĐ, chất lượng dân số chưa cao... đang là những nguyên nhân ảnh hưởng đến sự phát triển ổn định và bền vững đối với công tác DS-KHHGĐ ở nước ta.
Cán bộ dân số xã Xín Chả, huyện Tủa Chùa (Điện Biên) tuyên truyền, vận động về DS - KHHGĐ cho người dân.
Cán bộ dân số xã Xín Chả, huyện Tủa Chùa (Điện Biên) tuyên truyền, vận động về DS - KHHGĐ cho người dân.

Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục DS-KHHGĐ (Bộ Y tế) Nguyễn Văn Tân cho biết: Mặc dù hầu hết các mục tiêu, tiêu chí đề ra cho công tác DS-KHHGĐ giai đoạn 2011 - 2015 đều đạt và vượt mức như: quy mô dân số là 91,7 triệu người (năm 2015), so với mục tiêu quy mô dân số nước ta đến năm 2015, là dưới 93 triệu người; tỷ lệ tăng dân số bình quân hằng năm đạt khoảng 1%; mức sinh thay thế được duy trì; tỷ lệ bà mẹ mang thai được sàng lọc trước sinh (SLTS) tăng từ 1,5% (năm 2010) lên 15% (năm 2015); tỷ lệ trẻ sơ sinh được sàng lọc sơ sinh tăng từ 6% (năm 2010) lên 30% (năm 2015), đạt chỉ tiêu đề ra. Đáng chú ý, trong 5 năm qua, ngành dân số - y tế đã triển khai thử nghiệm sàng lọc một số bệnh lý như: tan máu bẩm sinh, khiếm thính, tim bẩm sinh và một số bệnh chuyển hóa bẩm sinh khác. Nhờ vậy, việc tư vấn, điều trị được kịp thời và giúp các em có thể phát triển tốt về thể chất, tinh thần, giảm số bị dị tật và thiểu năng trí tuệ trong cộng đồng…

Tuy nhiên, công tác dân số Việt Nam cũng đang bước vào giai đoạn chuyển đổi nhân khẩu chưa từng có trong lịch sử phát triển nhân khẩu nói riêng và lịch sử phát triển dân tộc Việt Nam nói chung. Với mức sinh và mức chết giảm, đã làm cho Việt Nam chấm dứt thời kỳ cơ cấu dân số trẻ mà bước vào thời kỳ cơ cấu “dân số vàng”; đồng thời là giai đoạn “già hóa dân số”. Từ năm 2006, Việt Nam chính thức đạt mức sinh thay thế, tức trung bình mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ Việt Nam có 2,1 con, nhưng mức sinh hằng năm có sự biến động không ổn định, nhất là những năm gần đây. Tính trung bình trong cả nước đã đạt được mức sinh thay thế, nhưng lại có sự khác biệt giữa các vùng và các tỉnh, thành phố cho nên đòi hỏi cần phải có cách tiếp cận khác nhau trong việc giải quyết cho từng vùng, từng khu vực cụ thể. Bên cạnh đó, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh có sự gia tăng với tốc độ rất nhanh và đã ở mức nghiêm trọng (năm 2015 là 112,8 bé trai/100 bé gái). Đáng lo ngại, tình trạng này tiếp tục lan rộng từ nông thôn đến thành thị. Nếu không có những biện pháp can thiệp quyết liệt, triệt để, Việt Nam sẽ thiếu khoảng từ 2,3 triệu đến 4,3 triệu phụ nữ vào năm 2050. Trong khi đó, tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, quan hệ tình dục trước hôn nhân, có thai ngoài hôn nhân, phá thai không an toàn trong giới trẻ có chiều hướng gia tăng, đã để lại hậu quả làm giảm chất lượng dân số đối với các thế hệ tương lai...

Để khắc phục tình trạng nêu trên, các chuyên gia, các nhà khoa học cho rằng, trong thời gian tới, Việt Nam cần thực hiện chuyển hướng từ việc tập trung nỗ lực cho việc giảm sinh, sang duy trì vững chắc mức sinh thay thế trên phạm vi cả nước. Vận động nhân dân thực hiện “dừng ở hai con để nuôi và dạy cho tốt” ở các khu vực, địa phương có mức sinh cao. Đáp ứng đầy đủ nhu cầu về phương tiện tránh thai và dịch vụ KHHGĐ an toàn, hiệu quả, đa dạng, thuận lợi với chất lượng ngày càng tốt hơn. Triển khai mạnh mẽ, có hiệu quả các hoạt động truyền thông, giáo dục với nội dung, hình thức và cách tiếp cận phù hợp cho từng nhóm đối tượng; thiết lập, từng bước mở rộng mạng lưới cung cấp dịch vụ tư vấn và kỹ thuật về chăm sóc sức khỏe sinh sản, KHHGĐ cho vị thành niên, thanh niên trên cơ sở mạng lưới hiện có. Trước mắt, cần tập trung đáp ứng nhu cầu của thanh niên trong các khu công nghiệp, tại các trường học…

Bên cạnh đó, cần tiếp tục rà soát, nghiên cứu bổ sung, hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách về dân số, KHHGĐ... nhằm thực hiện các mục tiêu về DS-KHHGĐ đã đề ra. Tiếp tục triển khai và tăng kinh phí thực hiện các dự án thuộc Chương trình mục tiêu về DS-KHHGĐ, nhất là có những giải pháp và đầu tư nguồn lực để nâng cao chất lượng dân số; giảm mất cân bằng giới tính khi sinh; chăm sóc sức khỏe người cao tuổi… Đẩy mạnh việc kiện toàn mạng lưới cung cấp dịch vụ DS-KHHGĐ theo phân tuyến kỹ thuật, tập trung vào vùng khó khăn, bảo đảm cung cấp đầy đủ các gói dịch vụ KHHGĐ, sàng lọc trước sinh, sơ sinh ở tất cả các tuyến. Nâng cao chất lượng dịch vụ thông qua việc hoàn thiện các quy định, quy chuẩn kỹ thuật; nâng cấp cơ sở hạ tầng, bổ sung trang thiết bị và tập huấn cập nhật cho cán bộ cung cấp dịch vụ trong lĩnh vực này….

Có thể bạn quan tâm

Đồng chí Đồng Văn Thanh phát biểu ý kiến tại buổi khảo sát. (Ảnh: THANH TÂM)

Nâng cấp Bệnh viện Phụ sản Cần Thơ đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân

Ngày 10/10, Đoàn khảo sát Thường trực Hội đồng nhân dân thành phố Cần Thơ do đồng chí Đồng Văn Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố, làm Trưởng đoàn, đã khảo sát thực tế việc thực hiện các nghị quyết về bảo hiểm y tế và dân số tại Bệnh viện Phụ sản Cần Thơ.

Bệnh nhân bị ngộ độc thực phẩm nghi do ăn bánh mì đang điều trị tại Bệnh viện đa khoa tư nhân Phúc Hưng. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi: Làm rõ nguyên nhân khiến 18 người bị ngộ độc nhập viện sau khi ăn bánh mì

Tính đến chiều 10/10, số ca bị ngộ độc thực phẩm nghi do ăn bánh mì tại một điểm kinh doanh bánh mì ở đường Duy Tân, phường Cẩm Thành (Quảng Ngãi) là 18 người. Ngành y tế tỉnh phối hợp chính quyền địa phương lập đoàn kiểm tra, lấy mẫu bệnh phẩm, thực phẩm để tìm nguyên nhân và yêu cầu điểm kinh doanh bánh mì ngừng hoạt động.

(Ảnh minh họa: Cục Dân số)

Giảm gánh nặng sinh và nuôi con để ứng phó mức sinh thấp

Để đưa mức sinh trở lại ngưỡng thay thế, việc khuyến khích các gia đình sinh đủ hai con cần đi cùng những chính sách hỗ trợ cụ thể. Từ mở rộng thời gian nghỉ thai sản đến xây dựng môi trường thuận lợi cho việc chăm sóc, nuôi dạy trẻ, chính sách dân số đang chuyển hướng nhằm giải quyết những áp lực cho người trẻ.

Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên trao giải tập thể. (Ảnh: Cục Dân số)

Gần 95 nghìn người tham gia cuộc thi tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh

Sau một tháng triển khai trên nền tảng số, cuộc thi tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh do Cục Dân số, Bộ Y tế tổ chức đã thu hút 94.752 người tham gia từ 34 tỉnh, thành phố, với hơn 86.700 bài thi hợp lệ, góp phần lan tỏa thông điệp bình đẳng giới và nâng cao giá trị của trẻ em gái trong cộng đồng.

Ê-kíp các bác sĩ Bệnh viện Nội tiết Trung ương thực hiện phẫu thuật cho bệnh nhân. (Ảnh: THÚY QUỲNH)

Vét hạch cổ chọn lọc dựa trên bản đồ hạch, giảm nguy cơ biến chứng cho người bệnh ung thư tuyến giáp

Kỹ thuật vét hạch cổ chọn lọc dựa trên bản đồ hạch giúp bác sĩ lấy đủ mô hạch trong khoang cần đánh giá, hỗ trợ phát hiện ổ di căn kích thước rất nhỏ, đồng thời hạn chế những can thiệp không cần thiết. Qua đó, người bệnh mắc tuyến giáp được kiểm soát tổn thương hiệu quả, giảm nguy cơ biến chứng và bảo đảm an toàn sau phẫu thuật.

Chương trình Kết nối yêu thương là hoạt động được lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Công an, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cùng các cơ quan, doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. (Ảnh: BẢO VY)

Doanh nhân Nguyễn Thị Phương Thảo dự chương trình "Kết nối yêu thương" của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam

Tại Nhà hát Hồ Gươm, Bộ Công an phối hợp Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam vừa tổ chức chương trình “Kết nối yêu thương”, chung tay chăm lo cho phụ nữ và trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Tại chương trình, Vietjet, Sovico và HDBank góp 30 tỷ đồng hỗ trợ phụ nữ, trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo.

Trong phòng mổ của Bệnh viện E, các ê kíp phẫu thuật đã dành phút trang nghiêm để nói lời tiễn biệt và tri ân người bệnh. (Ảnh: BVCC)

Sáu cuộc đời được trao cơ hội sống từ một người hiến tạng

Từ một người bệnh không may qua đời sau khi chết não do đuối nước, nghĩa cử hiến tạng của gia đình đã mở ra cơ hội sống cho 6 người bệnh ở cả ba miền. Trái tim, gan, 2 quả thận và 2 giác mạc được kịp thời đưa đến các bệnh viện để ghép, tiếp nối sự sống và hoàn thành tâm nguyện của người đã khuất.

Bác sĩ thăm khám người bệnh sau 48 giờ nhập viện. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Tây Ninh: Cứu sống người phụ nữ trẻ bị sét đánh

Trở về nhà giữa cơn mưa giông dữ dội, cô gái trẻ bất ngờ bị sét đánh ngã gục xuống đường, rơi vào tình trạng nguy kịch với rối loạn nhịp tim và nhiều tổn thương trên cơ thể. Hơn 48 giờ giành giật sự sống tại Phòng Hồi sức tích cực (ICU), các bác sĩ đã thành công giúp cô vượt qua cơn nguy kịch.

Đoàn công tác Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tham quan Phòng thí nghiệm của Trung tâm Nghiên cứu Công nghệ Y sinh và Cấy ghép (NIFE), Hannover. (Ảnh: BVCC)

Mở rộng hợp tác chuyên sâu về chấn thương chỉnh hình giữa Việt Nam và Đức

Vừa qua, tại thành phố Hannover (Cộng hòa Liên bang Đức), Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và Bệnh viện DIAKOVERE Annastift đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình, mở ra hướng hợp tác chuyên sâu về hội chẩn, đào tạo, nghiên cứu khoa học và tiếp nhận, chuyển giao các kỹ thuật tiên tiến.