Có một phần Hà Nội trong tôi

Thuở thiếu thời, đứa trẻ nhà quê như tôi trong giấc mơ cũng không tưởng tượng nổi dọc ngang Hà Nội. Thủ đô thấp thoáng qua các bài học lịch sử, địa lý và các tác phẩm văn chương. Thời trưởng thành, tôi không có may mắn được làm công dân Thủ đô. Đoàn tàu Thống Nhất đã đưa tôi vào miền đất phương nam và “cắm” ở đó hơn nửa đời người. Nhưng tôi vẫn may mắn có những lần đặt chân lên đường phố Hà Nội…

Mùa thu này, tôi lại có dịp “trở về” Hà Nội. Từ sân bay Nội Bài về trung tâm Thủ đô, khi xe lướt tới bờ đê sông Hồng, tôi kịp ngắm lá cờ đại phấp phới bay trên nóc đình Vẽ. Từ trong tâm thức của một người con đất Việt xuất hiện những liên tưởng: Từ 1.014 năm trước, Hoàng đế Lý Công Uẩn đã dẫn đoàn thuyền dời đô từ hành cung Hoa Lư về thành Đại La cập bến khúc sông nào và tượng hình rồng vàng huyền thoại đã bay lên từ đâu?! Để có một Hà Nội nghìn năm lắng hồn sông núi, bao triều đại, bao thế hệ đồng bào đã đắp bồi bằng sức lực và trí tuệ, bằng sông máu, núi xương! Rồi phải trải qua biết mấy gian truân thì những chàng trai chân đất khắp những làng quê Việt mới bước qua cổng đình làng để về Thăng Long quần hội và mấy ai được đề tên lên bia đá, bảng vàng, mấy ai trở thành rường cột quốc gia?!...

Thong thả những bước chân trên đường phố Hà Nội trong thời hiện đại mà trong tôi như nghe vang vọng lời vua Lý Thái Tổ tuyên “Chiếu dời đô”. Cuộc sống bình ổn sau lũy đá giăng thành và cây ngàn trùng điệp Hoa Lư không ngăn được tầm nhìn đổi mới trong tư duy của vị vua mở đầu triều Lý. Ông đã nhận thức, muốn đưa đất nước phát triển thì chọn kinh đô là việc trọng đại, phải là nơi hội tụ của bốn phương thiên hạ.

Trên đường phố Hà Nội, tôi thấy hiện lên giữa vùng linh khí, đại danh tướng Lý Thường Kiệt hùng tráng xướng lên những câu thơ “Thần” - Bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước Đại Việt: “Sông núi nước Nam vua Nam ở/ Rành rành định phận ở sách trời…”. Cái lý lẽ thuận theo thiên địa ấy cùng với tinh thần bất khuất của con dân trăm họ đã đuổi giặc Tống ra khỏi lãnh thổ quốc gia. Nguyễn Trãi đã viết tiếp bản tuyên ngôn thứ hai mang tên “Đại Cáo bình Ngô” với lời lẽ nhân văn mà hùng hồn: Như nước Đại Việt ta từ trước/ Vốn xưng nền văn hiến đã lâu/ Núi sông bờ cõi đã chia/ Phong tục Bắc Nam cũng khác…

Và lần thứ ba, trên Quảng trường Ba Đình một ngày mùa thu năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tuyên bố: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thực đã thành một nước tự do và độc lập”. Những bản tuyên ngôn ấy chính là “cốt thép” dựng nên đài vinh quang cho Thăng Long-Hà Nội-Việt Nam trong quá khứ xa xưa, trong hiện tại và muôn đời mai sau…

Về Hà Nội dịp này, tôi lại được nghe nhắc nhiều về “Thăng Long văn vật”, “Hà Nội ngàn năm văn hiến”. Từ “văn hiến” ấy được gắn với mảnh đất và con người Thăng Long như một sự hội nhập tinh hoa Việt Nam, và lại từ Thăng Long tỏa sáng trên mọi miền đất nước. Trong trường ca âm thanh “Người Hà Nội” của Nguyễn Đình Thi, cảm xúc ấy được khái quát bởi những ca từ rộng mở, phóng khoáng và giai điệu trầm hùng: “Đây Hồ Gươm, Hồng Hà, Hồ Tây/ Nơi lắng hồn núi sông ngàn năm/ Đây Thăng Long, đây Đông Đô, đây Hà Nội. Hà Nội mến yêu!...”.

Cũng bởi cảm xúc lắng hồn núi sông ấy mà mỗi lần bước chân trên đường phố Thủ đô, tâm hồn tôi như đằm sâu hơn. Lịch sử tái hiện, hồn dân tộc như sống động trong từng khoảnh khắc dẫu trang sử liệt oanh đã dấu vào trầm tích. Mỗi lần về Thủ đô, tôi lại có dịp đứng dưới mái ngói rêu phong Khuê Văn Các và lắng nghe trong mạch đất, thớ đá nghìn năm rực sáng thiêng liêng tiếng của người xưa: “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia. Nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao; nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp.” (Văn bia của chí sĩ Thân Nhân Trung, thảo năm 1484). Tư tưởng ấy không bao giờ và không thời nào cũ. Đó là tầm nhìn lớn, là biểu tượng rực rỡ về phương kế nuôi dưỡng nhân tài của cha ông ta.

Từ cổng tòa Văn Miếu, tôi rảo bước chân trên những dãy phố Hà Nội, được ôn lại tên phố, tên đường. Đó cũng là một cách tưởng niệm những thế hệ cha ông đã xây đắp nguyên khí Việt Nam, được làm trò nhỏ ê a học lời chánh đạo của các bậc hiền tài thuở trước. Các đại sĩ phu truyền danh thơm muôn thuở như Lê Quý Đôn, Chu Văn An, Nguyễn Văn Siêu; Lê Văn Hưu, Trần Nguyên Đán, Nguyễn Trãi; rồi Nguyễn Bỉnh Khiêm, Hồ Xuân Hương, Nguyễn Du… vẫn hiện hữu trên những nẻo đường Thủ đô và trường tồn những giá trị lớn lao trong dòng chảy văn hiến Thăng Long-Hà Nội-Việt Nam...

Có thể bạn quan tâm

Đồng bào Mường ở Mỹ Đức giới thiệu nét đẹp văn hóa với khách du lịch.

Khai thác giá trị văn hóa Mường trong du lịch

Từ chỗ chính quyền, người dân luôn lo lắng về gìn giữ bản sắc văn hóa Mường, giờ đây, cộng đồng người Mường trên địa bàn xã Mỹ Đức đang khai thác những giá trị văn hóa bản địa để phát triển du lịch.

Lực lượng liên ngành kiểm tra hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Quyết liệt xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Sáu tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng Hà Nội phát hiện, xử lý 1.610 vụ hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Hàng vi phạm không còn nhỏ lẻ mà tổ chức theo chuỗi, len lỏi vào cả những nhóm thực phẩm tiêu dùng hằng ngày, đòi hỏi các ngành chức năng đấu tranh, ngăn chặn thường xuyên, liên tục.

Công nhân Công ty Thoát nước Hà Nội khắc phục úng ngập.

Hiệu quả từ các dự án chống ngập khẩn cấp

Những ngày qua, Thủ đô Hà Nội liên tiếp xảy ra các trận mưa cường độ lớn trong thời gian ngắn, gây ngập úng cục bộ một số khu vực; nhưng nhờ khai thác, vận hành hiệu quả các công trình, dự án chống ngập theo lệnh khẩn cấp, việc tiêu thoát nước nhanh chóng, hiệu quả hơn.

Tổ công tác thuộc UBND xã Thanh Trì hỗ trợ người dân cập nhật dữ liệu đất đai tại nhà (Ảnh THANH HỒNG)

Tăng tốc hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai

Với tổng diện tích đất tự nhiên gần 336.000 ha, tương đương hơn 4,19 triệu thửa đất, Hà Nội là một trong những địa phương có khối lượng công việc lớn nhất cả nước về cơ sở dữ liệu đất đai.

Giải phóng mặt bằng bàn giao cho đơn vị thi công đang được khẩn trương thực hiện tại phường Yên Nghĩa (Ảnh KHÁNH LÊ)

Cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng dự án cải tạo Quốc lộ 6

Sau thời gian gặp nhiều khó khăn, đến nay dự án đầu tư xây dựng, cải tạo và nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Ba La-Xuân Mai đã cơ bản hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng. Các xã, phường có dự án đi qua đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, vận động người dân đồng thuận bàn giao mặt bằng.

Khách trải nghiệm chằm nón tại gian hàng Hợp tác xã Mây tre nón lá Thu Hương, xã Thanh Oai.

Nâng cao sức cạnh tranh của hợp tác xã

Trong bối cảnh mới, khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã của Hà Nội đã có nhiều đổi mới, từng bước nâng cao vai trò trong nền kinh tế. Tuy nhiên, hoạt động của hợp tác xã vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập. Ngoài những giải pháp hỗ trợ từ thành phố, khu vực này cần phát huy nội lực để đóng góp nhiều hơn cho kinh tế-xã hội Thủ đô.

Người dân xã Quang Minh bốc thăm nhận đất dịch vụ.

Giải quyết dứt điểm vướng mắc đất dịch vụ cho người dân

Với quyết tâm giải quyết dứt điểm các vướng mắc tồn đọng kéo dài, HĐND thành phố Hà Nội vừa thông qua Nghị quyết số 44/NQ-HĐND ngày 15/7/2026 về việc thực hiện hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm bằng hình thức giao đất dịch vụ, đất ở để giải quyết vướng mắc trên địa bàn một số xã, phường cho người dân.

Xã Ngọc Hồi thực hiện chi trả tiền cho người dân thôn Vĩnh Thịnh để thực hiện giải phóng mặt bằng dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội.

Hiệu quả từ sự đồng thuận của người dân

Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, cùng sự đồng thuận của người dân, công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn xã Ngọc Hồi (Hà Nội) đã đạt được kết quả tích cực. Đây cũng là nền tảng quan trọng về hạ tầng và chất lượng đội ngũ cán bộ để địa phương bứt phá trong giai đoạn mới.

Người cao tuổi được tham gia các hoạt động phù hợp với thể trạng tại Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi của phường Long Biên (Ảnh LINH PHẠM)

Nhân rộng mô hình chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi

Mô hình “Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi” đang từng bước được các xã, phường trên địa bàn Hà Nội triển khai thí điểm. Với mô hình này, người cao tuổi có thêm một địa chỉ tin cậy để được chăm sóc cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

Khách du lịch đến với Làng Văn hóa - du lịch các dân tộc Việt Nam.

Điểm hẹn văn hóa đặc sắc

Làng Văn hóa-du lịch các dân tộc Việt Nam nằm bên hồ Đồng Mô rộng lớn, không gian xanh mát, với hệ thống các công trình văn hóa tiêu biểu cho nhiều dân tộc. Sau khi được chuyển giao cho Hà Nội quản lý, thành phố đang nỗ lực giúp nơi đây trở thành trung tâm du lịch hấp dẫn, kết nối chặt chẽ với các tuyến du lịch phía tây Thủ đô.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng trả lời chất vấn về “điểm nghẽn” úng ngập tại nghị trường.

Khắc phục bất cập hạ tầng thoát nước tại khu đô thị

Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội khóa 17 vừa tiến hành chất vấn và trả lời chất vấn về tình trạng úng ngập đô thị. Các đại biểu đã nêu và yêu cầu làm rõ trách nhiệm, giải pháp khắc phục đối với tình trạng “3 không” về hạ tầng thoát nước tại một số khu đô thị, dự án đầu tư xây dựng.

Nâng cao hiệu quả kiểm soát dịch bệnh, an toàn thực phẩm

Với quyết tâm khắc phục điểm nghẽn về an toàn thực phẩm và hạn chế ô nhiễm môi trường, thời gian qua, Thành phố Hà Nội đã quyết liệt xóa bỏ các điểm giết mổ gia súc, gia cầm nhỏ lẻ trong khu dân cư; đồng thời cập nhật quy hoạch các điểm giết mổ tập trung với công nghệ khép kín, hiện đại.