Cơ hội khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo ở Việt Nam

Số lượng các startups (công ty khởi nghiệp) trong lĩnh vực công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) ở Việt Nam đã tăng gần gấp 5 lần trong 3 năm qua. Xu hướng và cơ hội khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ đang rộng mở khi Chính phủ và doanh nghiệp dành nhiều sự quan tâm.
Việt Nam đứng thứ hai về số lượng startup AI ở Đông Nam Á. Ảnh: BẮC SƠN
Việt Nam đứng thứ hai về số lượng startup AI ở Đông Nam Á. Ảnh: BẮC SƠN

Theo dữ liệu của PitchBook Data Inc, Việt Nam hiện có 765 startup AI và ML (học máy). Số startup này chiếm khoảng một phần tư tổng số startup (hơn 3.000 startup) đủ các ngành công nghệ tại Việt Nam. Với con số này, Việt Nam đứng thứ hai về số lượng startup AI ở Đông Nam Á, xếp sau Singapore với 1.100 startup AI trên tổng số 4.500 startup.

Nở rộ mô hình khởi nghiệp AI

Công nghệ thông tin vốn là một trong những lợi thế của Việt Nam. Trên nền tảng này, nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp đã nhanh chóng nắm bắt công nghệ mới là AI ngay từ khi Chính phủ và nhiều tập đoàn lớn dành nhiều sự quan tâm để thúc đẩy.

Vbee là một trong những startup có tiếng trong lĩnh vực xử lý ngôn ngữ tự nhiên và AI hội thoại. Ra đời từ năm 2918, Vbee AIVoice API có khả năng nghe, hiểu và đáp lại phản hồi bằng tiếng nói (callbot) hoặc văn bản (chatbot). Hai công cụ AI khác có thể chuyển văn bản thành giọng nói hoặc lồng tiếng cho các clip.

Tốt nghiệp tại Pháp và đang giảng dạy tại Đại học Bách khoa Hà Nội, TS Nguyễn Thị Thu Trang là nhà sáng lập kiêm Giám đốc Công nghệ (CTO) của Vbee. Chị cho biết, AI lúc chưa phát triển thì chất lượng trợ lý ảo rất thấp và rất máy móc. Khi AI tạo sinh (Gen AI) ra đời, các giải pháp của Vbee đã nhanh chóng được xử lý và hoàn thiện, từ đó các hội thoại tự nhiên hơn.

Tại chung kết Thử thách đổi mới sáng tạo Qualcomm Vietnam 2024 (QVIC 2024) vừa qua, Vbee là quán quân, nhận được tiền thưởng 100.000 USD.

Sử dụng nền tảng điện toán đám mây, startup này đã cung cấp các giải pháp hội thoại AI cho hơn 300 doanh nghiệp và phục vụ hơn hai triệu người dùng cuối, tạo ra một hệ sinh thái AI riêng. Ngọc Huyền - giọng nữ Hà Nội đọc tin tức, Thảo Trinh - giọng Sài Gòn cho các podcast, Hoàng Dũng - giọng nam Hà Nội đều là “sản phẩm” của Vbee. Các báo điện tử hay các video clip trên mạng thường sử dụng ba giọng đọc này. Vbee AIVoice còn có thể nói được 40 ngôn ngữ khác, thông qua 200 giọng đọc ảo, với đầy đủ cung bậc cảm xúc như con người.

Trong lĩnh vực công nghệ bất động sản (Protech), AirCity tiên phong trong việc phát triển và ứng dụng công nghệ 4.0 như IoT và AI trong quản lý và vận hành bất động sản, cụ thể là các tòa nhà chung cư, văn phòng, tòa nhà cho thuê tại các thành phố lớn.

Ra đời từ vườn ươm IEC-VNU (Trung tâm khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh) và được quỹ đầu tư toàn cầu ANTLER (Singapore) rót vốn vào đầu năm 2021, AirCity phát triển và mang tới giải pháp quản lý vận hành tòa nhà trọn gói dựa trên nền tảng công nghệ cho các chủ đầu tư, chủ nhà trọ, căn hộ dịch vụ.

Ý tưởng được khởi đầu từ năm 2021 và đến hiện tại, AirCity đang cung ứng dịch vụ quản lý vận hành tòa nhà cho hơn 50 địa điểm tại 3 thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Cần Thơ.

Vbee và AirCity là 2 trong số rất nhiều startups AI bước đầu thành công ở Việt Nam. Nhìn nhận về con số vài trăm doanh nghiệp trong lĩnh vực này, GS, TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường đại học Công nghệ cho rằng, với tốc độ đầu tư và phát triển vào công nghệ AI đang tăng lên nhanh chóng như hiện nay, đây sẽ là những viên gạch quan trọng để kiến tạo nhiều giá trị mới từ công nghệ này đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.

Tuy nhiên con số này chưa thật sự lớn và chất lượng của startups cũng là vấn đề đáng bàn. “AI không nên trở thành một trào lưu khởi nghiệp “sớm nở tối tàn” mà cần có những chiến lược dài hơi hơn để nuôi dưỡng và phát triển các startups có chất lượng một cách hiệu quả”, GS, TS Chử Đức Trình nói.

Chờ đợi những đột phá mới

AI vốn là “sân chơi” của những ông lớn với tiềm lực cả về vốn và con người. Với các doanh nghiệp khởi nghiệp, AI chỉ trở thành lợi thế khi doanh nghiệp biết đánh giá, lựa chọn hướng đi ngách phù hợp. Thực tế cho thấy, các mô hình thành công đều phải dựa trên “công nghệ lõi” của chính doanh nghiệp. Song yếu tố quan trọng hơn chính là sự kiên trì để “educate” (giáo dục) thị trường của doanh nghiệp.

Theo TS Nguyễn Thu Trang, CTO Vbee, đã qua rồi thời mà startups công nghệ “đốt tiền” để mong “đánh nhanh thắng nhanh”. “AI không phải là câu chuyện dễ dàng với doanh nghiệp khởi nghiệp. Chỉ những doanh nghiệp biết lựa cơm gắp mắm, tận dụng mọi thời cơ, sử dụng nguồn lực một cách hợp lý để phát triển công nghệ mới có cơ hội tồn tại được”.

GS, TS Chử Đức Trình cho rằng: “Việt Nam cần phải đi ngược lại thực tế chung - tức làm sao để startups AI khởi nghiệp thành công nhiều hơn thất bại. Các chính sách của Chính phủ, của các bộ, ngành sẽ là điều kiện quan trọng để thúc đẩy các startups trong nước vươn lên mạnh mẽ. Nếu muốn ủng hộ doanh nghiệp khởi nghiệp AI phát triển, Chính phủ cần có những chính sách tạo điều kiện thiết thực cho họ. Startups không thể cam kết gì cả nhưng chúng ta hãy cứ ủng hộ đam mê khởi nghiệp của họ. Khi họ đã thành công, những thành quả họ trả lại xã hội chắc chắn sẽ nhiều hơn đầu tư ban đầu cho họ”.

Một trong những tín hiệu tích cực là mới đây, nhà sản xuất chip hàng đầu thế giới NVIDIA hợp tác với Việt Nam để thành lập Trung tâm Nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo và Trung tâm Dữ liệu AI ở nước ta. Đây sẽ là cơ hội để AI ở Việt Nam có những bước tiến rất nhanh và những startups AI sẽ không nằm ngoài xu hướng đó.

Chủ tịch NVIDIA Jensen Huang khẳng định thế giới công nghệ đang khởi động lại vì AI, đây là cơ hội tuyệt vời, thời điểm quan trọng của Việt Nam khi ngành AI đang trải qua những thay đổi sâu sắc nhất, thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp, dịch vụ, sản phẩm, doanh nghiệp mới, thúc đẩy tăng trưởng. AI là công nghệ mới đang thay đổi dữ liệu của tất cả các quốc gia, dữ liệu phải được coi là nguồn tài nguyên quốc gia, Việt Nam cần xử lý dữ liệu của riêng mình và biến dữ liệu này thành AI Việt Nam, cho các ngành công nghiệp và xã hội Việt Nam.

Goldman Sachs Economic Research chỉ ra, đầu tư toàn cầu vào công nghệ AI đang tăng lên nhanh chóng và dự kiến sẽ đạt 200 tỷ USD vào năm 2025. Trong bối cảnh đó, số lượng các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực này trên toàn thế giới là vô cùng lớn, tuy nhiên tỷ lệ thành công không nhiều.

Có thể bạn quan tâm

Giới hạn của sự đánh đổi

Chuyển từ tư duy tiền kiểm sang hậu kiểm, chủ động chấp nhận rủi ro có kiểm soát là một hướng đổi mới cần thiết để tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng không phải rủi ro nào cũng có thể đo lường, khắc phục theo cùng một cách. Điều này cần được cân nhắc khi các quy định bảo vệ môi trường được đề xuất điều chỉnh nhằm tạo thuận lợi cho đầu tư, sản xuất.

Biếm họa: YASSIN ALKHALIL

Một mũi tên nhắm nhiều đích

Thỏa thuận bán dầu diesel của Nga cho Mỹ không chỉ là giao dịch năng lượng nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu mà còn mở ra cơ hội để Moscow khôi phục nguồn thu, nới lỏng sức ép trừng phạt và gia tăng lợi thế ngoại giao.

Cảnh sát xuống đường trấn áp biểu tình bạo lực tại Marseille. Ảnh: FRANCE24

Làn sóng phản đối chi phí tăng cao ở châu Âu

Chi phí sinh hoạt tăng cao, cơ sở giáo dục và dịch vụ công cộng xuống cấp là nguyên nhân các cuộc biểu tình, kéo theo đụng độ và bạo lực tại Pháp cuối tuần qua. Làn sóng tuần hành, biểu tình cũng lan sang nhiều nước châu Âu, như Bỉ, Italy, Bồ Đào Nha, Albania…, tạo áp lực với các chính phủ trước kế hoạch cắt giảm chi tiêu ngân sách.

Sinh viên ngành công nghệ Đại học Quốc gia Hà Nội trong ngày hội tuyển dụng. Ảnh: NAM HẢI

Sắp xếp ngành đào tạo, tránh chạy theo xu hướng

Từ ngày 1/1/2027, các khóa tuyển sinh đại học áp dụng danh mục ngành đào tạo mới theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đặt ra yêu cầu các trường phải rà soát, sắp xếp ngành học và cập nhật chương trình đào tạo, đáp ứng nhu cầu nhân lực trong những lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học dữ liệu, bán dẫn và công nghệ thông minh. Tuy nhiên, với các trường đại học địa phương, trường quy mô vừa, việc đổi mới không chỉ là lựa chọn ngành học mà còn đặt ra bài toán về giảng viên, kinh phí đầu tư và chất lượng đào tạo.

Thân thiện cùng du khách. Ảnh: NAM NGUYỄN

Phát huy lợi thế an toàn của du lịch Việt Nam

Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, an toàn ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng khi du khách lựa chọn điểm đến. Với môi trường xã hội ổn định, con người thân thiện và khả năng kết nối ngày càng đa dạng, Việt Nam đang có nhiều lợi thế thu hút khách quốc tế.

Điều trị bệnh nhân Cúm A tại Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Nhận diện sớm dấu hiệu cúm A chuyển nặng

Cúm A thường khởi phát với những triệu chứng quen thuộc như sốt, ho, đau họng, mệt mỏi, nhưng không phải trường hợp nào cũng diễn biến nhẹ. Thực tế điều trị tại các bệnh viện cho thấy, bệnh có thể gây viêm phổi, suy hô hấp hoặc biến chứng thần kinh nghiêm trọng. Nhận biết đúng dấu hiệu cảnh báo, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền, là yếu tố quan trọng giúp người bệnh được can thiệp kịp thời.

"Thiên kiến kẻ sống sót"

Khoảng một tháng trước dịp kỷ niệm 50 năm thành lập trường, nhóm chat lớp cấp III của tôi bắt đầu xôn xao. Sau thông tin về các hoạt động kỷ niệm, lớp trưởng phổ biến mức đóng góp kinh phí. T, giờ đã là “đại gia” với khối tài sản cả nghìn tỷ đồng, gõ một dòng ngắn gọn: “Để đấy tớ lo hết!”.

Một chiến binh Houthi chốt chặn tại Biển Đỏ. Ảnh: HORSEEDMEDIA

Điều kiện ngừng bắn với Houthi

Chính phủ Yemen được Saudi Arabia hậu thuẫn sẽ không chấp thuận ngừng bắn với lực lượng Houthi, cho đến khi Riyadh giành lại toàn bộ phần lãnh thổ đã mất trong những tuần gần đây. Đây được xem là điều kiện để Saudi Arabia chấm dứt các hoạt động quân sự với phong trào vũ trang này.

Cột khói đen sau vụ tấn công sân bay King Khalid. Ảnh: CNN

Sân bay ở Thủ đô Saudi Arabia bị tấn công

Sân bay quốc tế King Khalid ở Thủ đô Riyadh của Saudi Arabia trở thành mục tiêu tấn công liên tiếp trong tuần qua, nghiêm trọng nhất là vụ tấn công khiến ít nhất 12 người thiệt mạng và 309 người bị thương. Tổng Thư ký LHQ và lãnh đạo một số nước lên án vụ tấn công, trong khi liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu tại Yemen tuyên bố sẽ có hành động đáp trả cứng rắn.

Cần tiếp tục rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng logistics, kết nối cảng biển, thủ tục xuất nhập khẩu... Ảnh: KHIẾU MINH

Xuất siêu quay trở lại

Sau nhiều tháng nhập siêu, cán cân thương mại tháng 9 đã quay lại xuất siêu. Liệu đà tăng xuất khẩu có đủ tạo nên một xu hướng mới hay chỉ là khoảng nghỉ cho làn sóng nhập siêu lớn hơn?

Công trường dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng trước ngày hoàn thành. Ảnh: CK

Thành phố Hồ Chí Minh tăng tốc giải bài toán chống ngập

Giai đoạn 2026-2030, Thành phố Hồ Chí Minh triển khai 87 dự án, hướng tới cơ bản xử lý các điểm ngập trên địa bàn và từng bước hoàn thiện hệ thống thoát nước theo lưu vực. Đáng chú ý, dự án giải quyết ngập do triều có tổng mức đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng, được kỳ vọng góp phần kiểm soát ngập cho khu vực rộng khoảng 570km².

Cùng hội chẩn, xử trí cấp cứu, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật là hoạt động thường quy của “Bệnh viện chị - em”.

Nối dài năng lực tuyến dưới

Từ những ca đột quỵ được cấp cứu kịp thời tại Bệnh viện (BV) Đa khoa Ba Vì đến các ca bệnh nặng được xử trí với sự hỗ trợ của BV Đa khoa Hà Đông, mô hình “BV chị - em” tại Hà Nội đang góp phần nâng cao năng lực chuyên môn tuyến dưới, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay gần nơi cư trú.

Lỗ hổng trong giám sát quan trắc

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Lạng Sơn mới công bố thông tin khởi tố bị can đối với Hứa Văn Chinh (46 tuổi, Phó Giám đốc Trung tâm Tài nguyên môi trường) cùng cấp dưới Hứa Thị Ngân, 39 tuổi, Phó trưởng Phòng Kỹ thuật môi trường, để điều tra tội Giả mạo trong công tác, theo điều 359 Bộ luật Hình sự.

Bên trong buồng lái một máy bay của hãng Flydubai. Ảnh: GETTY IMAGES

An ninh hàng không sau âm mưu tấn công khủng bố mới

Ngày 3/10, giới chức Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết, kết quả điều tra vụ việc xảy ra trên chuyến bay FZ1073 của Hãng hàng không Flydubai cho thấy cơ phó có âm mưu thực hiện hành vi khủng bố. Ngay sau sự cố, các hãng hàng không đã xem xét lại biện pháp an ninh đối với quy trình xét duyệt phi công.

Giá năng lượng cao ảnh hưởng sức tiêu dùng tại châu Âu. Ảnh: INDEPENDENT

Châu Âu đối mặt lạm phát gia tăng

Chi phí năng lượng tăng cao do xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu thô và nhiên liệu từ Vùng Vịnh khiến lạm phát tại Đức, Pháp và Italy tăng mạnh hơn dự kiến trong tháng 9.

Tổng thống Pháp E.Macron (giữa) chủ trì cuộc họp trực tuyến của G7. Ảnh: GETTY IMAGES

G7 mở kho hạ nhiệt giá dầu

Thị trường năng lượng toàn cầu hạ nhiệt sau khi Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đạt được thỏa thuận lịch sử, theo đó xả 100 triệu thùng dầu diesel và dầu thô từ kho dự trữ trong vòng bốn tháng tới. Quyết định mở kho của G7 được ví như “liều thuốc hạ sốt” kịp thời cho nền kinh tế thế giới.

Mở rộng nguồn hiến, bảo vệ sự nhân văn trong ghép tạng

Sau gần 20 năm thực hiện, Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác năm 2006 đang được sửa đổi để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Dự án Luật sửa đổi dự kiến được trình, xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, với nhiều chính sách mới nhằm mở rộng nguồn hiến, tháo gỡ những điểm nghẽn trong tổ chức, tài chính và điều phối hoạt động ghép tạng.

Dự kiến, từ năm 2027, tuyển sinh đào tạo ngành sư phạm sẽ theo hướng mới.

Chọn đúng người, đào tạo đúng nhu cầu

Đổi mới cơ chế tuyển sinh đào tạo sư phạm theo hướng bổ sung đánh giá năng lực nghề nghiệp, yếu tố tâm lý sư phạm ngay từ đầu vào, đồng thời gắn đào tạo với nhu cầu sử dụng và siết chặt đánh giá đầu ra là những yêu cầu mới được đặt ra. Đây là bước điều chỉnh quan trọng nhằm nâng chất lượng đội ngũ giáo viên, khắc phục tình trạng đào tạo chưa sát nhu cầu thực tế.

Tiêu dùng cuối của hộ gia đình có xu hướng cải thiện, đóng vai trò ổn định tổng cầu. Ảnh: NAM HẢI

Gom lực cho nhịp tăng trưởng cuối năm

Kinh tế Việt Nam đang duy trì đà tăng trưởng tích cực, tạo nền tảng cho chặng đường cuối năm. Việc phát huy các động lực hiện hữu, thúc đẩy động lực mới và khơi thông nguồn lực được kỳ vọng tạo thêm dư địa cho tăng trưởng.

Ngành y tế đang tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các bệnh viện.

Bài toán nguồn nhân lực y tế chất lượng cao (kỳ 1)

Nghị quyết 72-NQ/TW đặt phát triển nguồn nhân lực y tế là một trong những yêu cầu quan trọng để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Trong một hệ thống y tế đang chuyển mình theo hướng chuyên sâu, từ câu chuyện bác sĩ nội trú, bài toán lớn hơn đặt ra là đào tạo, thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực y tế chất lượng cao.

Cần nghiên cứu phương án tiếp tục bổ sung nguồn lực cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Ảnh: ANH QUÂN

Kìm hãm đà tăng giá xăng dầu

Giá xăng dầu trong nước tăng liên tiếp, lên mức cao nhất sáu tháng, đang tạo sức ép lên chi phí vận tải, sản xuất và giá hàng hóa. Trong khi dư địa giảm thuế và Quỹ Bình ổn giá hạn chế, bài toán kìm hãm đà tăng giá trở nên cấp thiết.

Sản phẩm UAV của doanh nghiệp Việt được giới thiệu tại triển lãm công nghệ. Ảnh: HẢI NAM

Đổi mới sáng tạo và khoảng cách từ xuất khẩu đến sở hữu

Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao, nhưng chỉ đứng thứ 110 về thu nhập từ sở hữu trí tuệ. Một nghịch lý nổi lên khi chúng ta mạnh về sản xuất và xuất khẩu, nhưng còn yếu về khả năng tạo ra và thu giá trị từ tài sản trí tuệ.

Thực hành nghề cơ khí tại Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội.

Mở quyền tự chủ, nâng chất lượng nguồn tuyển

Quy chế tuyển sinh trong giáo dục nghề nghiệp vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, có hiệu lực từ ngày 3/11/2026, tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo chủ động hơn trong xác định quy mô, phương thức tuyển sinh, đồng thời giảm thủ tục cho người học. Quyền tự chủ được mở rộng cũng đặt ra yêu cầu các trường nâng chất lượng đào tạo, để tuyển sinh không chỉ đủ về số lượng mà còn đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực của thị trường lao động.

Theo dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), quản lý an toàn thực phẩm phải gắn với một đầu mối rõ ràng.

Quản lý sát hơn từ cơ sở

Sau hơn 15 năm thực hiện, Luật An toàn thực phẩm năm 2010 đang được sửa đổi theo hướng chuyển từ kiểm soát từng khâu sang quản lý toàn bộ chuỗi thực phẩm, dựa trên nguy cơ và tăng hậu kiểm. Cùng với phân cấp, dự thảo đặt ra yêu cầu rõ hơn đối với chính quyền cơ sở, bếp ăn tập thể và hoạt động kinh doanh thực phẩm trên môi trường số.