Chuyển từ quản lý hành chính thuế sang quản lý dữ liệu thông tin

Trong tiến trình của kế hoạch “60 ngày đêm cao điểm” hỗ trợ hộ kinh doanh thực hiện chuyển đổi, Thuế thành phố Hà Nội là đơn vị triển khai rất sớm và thực hiện đồng bộ các giải pháp hướng tới mục tiêu giảm thủ tục hành chính, giảm rủi ro và giúp hộ kinh doanh dễ hiểu, dễ thực hiện, dễ tuân thủ. Đây chính là nền tảng quan trọng cho phương pháp quản lý hiện đại lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ, quản lý trên cơ sở dữ liệu và quản trị rủi ro.

Rà soát dữ liệu giao nhận hàng hóa, hóa đơn đầu vào

Theo lãnh đạo Thuế thành phố Hà Nội, toàn thành phố có 356.737 hộ, cá nhân kinh doanh đang hoạt động (tăng 122.244 hộ, cá nhân kinh doanh, tăng 52,1% so với thời điểm cuối năm 2024). Sau khi định danh, làm sạch lại dữ liệu, ngành thuế Thủ đô đã đưa vào quản lý theo dõi 154.708 tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có phát sinh hoạt động thương mại điện tử, dự kiến tổng số nộp ngân sách trong năm 2025 là 36,3 nghìn tỷ đồng, tăng 15,5% so với năm 2024. Đồng thời, Thuế thành phố Hà Nội là đơn vị duy nhất trên cả nước thiết lập được kho cơ sở dữ liệu riêng (website) quản lý đối với hoạt động thương mại điện tử.

Cho tới nay, cơ quan thuế thành phố Hà Nội đã triển khai đồng bộ các giải pháp chống sót hộ theo Đề án 420, qua đó bổ sung 69.782 hộ kinh doanh mới. Riêng giải pháp ghi hình tại địa bàn phát hiện và đưa vào quản lý 20.545 hộ. Cơ quan thuế đã lập danh sách 18.157 hộ kinh doanh trọng điểm theo 1.397 tuyến phố, đồng thời cập nhật cơ sở dữ liệu đạt 95% tổng số hộ trên địa bàn.

Các biện pháp rà soát dữ liệu giao nhận hàng hóa COD, hóa đơn đầu vào, dòng tiền và dữ liệu thương mại điện tử đã giúp tăng thu hơn 1.237 tỷ đồng/năm. Trong đó riêng rà soát COD đóng góp 249,1 tỷ đồng và rà soát hộ thương mại điện tử đã tăng thu 889,5 tỷ đồng. Công tác giám sát trọng điểm cũng ghi nhận 658 hộ rủi ro cao được kiểm tra, góp phần tăng thu 50,1 tỷ đồng.

Trên quy mô toàn quốc, công tác chuyển đổi số liên tục được đẩy mạnh, tạo nền tảng vững chắc cho quản lý thuế hiện đại: ngành Thuế đã tích cực tích hợp toàn bộ hoạt động quản lý thuế trên môi trường số; triển khai hiệu quả các ứng dụng cung cấp dịch vụ thuế điện tử như eTax Mobile, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, quy trình hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động; tiếp tục vận hành tốt Cổng thông tin điện tử dành cho nhà cung cấp nước ngoài, Cổng thông tin điện tử cho hộ, cá nhân kinh doanh qua thương mại điện tử và nền tảng số.

Ngành Thuế đã phối hợp với Bộ Công an triển khai quy chế phối hợp điện tử trong trao đổi thông tin tạm hoãn xuất cảnh để xử lý nợ thuế, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nợ, chống thất thu và bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch. Việc tiếp tục đổi mới phương pháp quản lý đối với hộ kinh doanh và kinh doanh trên nền tảng số theo đúng định hướng tại Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị đã cùng với việc tăng cường ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data), kết nối liên thông với các bộ, ngành (Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước…) trong quản lý dòng tiền, kiểm soát hóa đơn, thanh toán không dùng tiền mặt... đã góp phần từng bước thay đổi căn bản phương thức quản lý thu, hướng đến mục tiêu 100% hộ kinh doanh sử dụng Etax Mobile để kê khai, nộp thuế.

Tăng thu từ các nguồn còn dư địa, tiềm năng

Cục Thuế cho biết, bên cạnh việc hỗ trợ người nộp thuế, ngành quyết liệt triển khai thực hiện các giải pháp quản lý thu, chống thất thu, thu hồi nợ thuế, đẩy mạnh công tác quản lý, khai thác tăng thu từ các nguồn thu còn dư địa, tiềm năng (như: kinh doanh trên nền tảng số, thương mại điện tử, chuyển nhượng bất động sản, kinh doanh theo chuỗi, khai thác tài nguyên, khoáng sản…); mở rộng cơ sở thu, chống xói mòn nguồn thu.

Việc triển khai chủ trương về tổ chức sáp nhập đơn vị hành chính mới đã tạo không gian phát triển, từ đó, tạo hiệu ứng tích cực trên thị trường bất động sản, cùng với việc triển khai thực hiện tốt Công điện số 124/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ góp phần tăng thu các khoản thu từ đất đai, bất động sản, huy động kịp thời nguồn lực từ đất đai vào ngân sách nhà nước.

Ngành tập trung tháo gỡ các rào cản, điểm nghẽn trong môi trường kinh doanh, kiên quyết cắt giảm thủ tục hành chính rườm rà, giảm chi phí và thời gian tuân thủ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, qua đó góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, công bằng, minh bạch.

Trong thời gian còn lại của năm 2025, toàn ngành Thuế tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý gắn với sắp xếp lại bộ máy, đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó trọng tâm là hoàn thiện pháp luật, quy trình thuế minh bạch, đồng bộ; triển khai mạnh mẽ, quyết liệt và có kết quả rõ ràng trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính thuế, số hóa quy trình làm việc, mở rộng các dịch vụ trực tuyến, giảm tiếp xúc trực tiếp, tăng minh bạch. Đây là nhiệm vụ cấp bách, cần triển khai chủ động, hiệu quả nhằm bảo đảm nguồn thu ổn định, bền vững và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế. Nghiên cứu, tham mưu cho Bộ Tài chính các gói chính sách hỗ trợ thuế cho doanh nghiệp và người dân có chọn lọc, có mục tiêu rõ ràng, tập trung vào những ngành, lĩnh vực có sức lan tỏa lớn, khả năng phục hồi cao và đóng góp đáng kể cho tăng trưởng.

Các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế thời gian qua với quy mô tổng số miễn, giảm, gia hạn sẽ được xem xét, đánh giá kỹ lưỡng về hiệu quả để tiếp tục hỗ trợ cho doanh nghiệp và người dân, bảo đảm vừa hỗ trợ đúng đối tượng, vừa nuôi dưỡng nguồn thu lâu dài.

Bên cạnh đó, ngành Thuế tiếp tục rà soát, nghiên cứu, trình các cấp có thẩm quyền xem xét, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các văn bản pháp luật thuế và các văn bản hướng dẫn Luật quản lý thuế theo hướng bao quát được hết nguồn thu, nâng cao năng lực quản lý thuế cho cơ quan thu, phòng chống gian lận, trốn thuế, thất thu và nợ đọng thuế, thực hiện quản lý thuế điện tử. Rà soát, chuẩn hóa thông tin đăng ký thuế (địa điểm kinh doanh, ngành nghề kinh doanh,., trước và sau sáp nhập), tổ chức gán mã địa bàn hành chính để thực hiện phân cấp cơ quan thuế quản lý theo địa bàn đến từng cấp tỉnh, cấp xã theo theo quy định. Tiếp tục sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy trình quản lý thuế phù hợp sau khi thực hiện sắp xếp lại bộ máy, đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý thuế.

Bước sang năm 2026, với sự bứt phá mạnh mẽ trong chuyển đổi số, nâng tầm quản lý thuế (trước hết tiếp tục mở rộng sử dụng hóa đơn điện tử, đặc biệt là triển khai hệ thống hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đến từng hộ, cá nhân kinh doanh nhất là trong các lĩnh vực như bán lẻ, ăn uống, lưu trú,); chú trọng đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phân tích dữ liệu lớn (big data) nhằm phân tích rủi ro, phát hiện gian lận và tối ưu hóa năng lực giám sát; xây dựng cơ chế kết nối dữ liệu liên thông giữa các bộ, ngành, các cơ quan liên quan nhằm tăng cường chia sẻ dữ liệu, thông tin toàn diện, kịp thời đặc biệt là các dữ liệu về giao dịch ngân hàng, giao dịch bất động sản, hoạt động thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, thanh toán số,... toàn ngành Thuế sẽ hoàn thiện hệ thống quản lý thuế tập trung, tích hợp dữ liệu toàn quốc hướng tới hệ thống quản lý thuế trên dữ liệu số, kiểm soát tự động; tiến tới chuyển đổi mô hình quản lý từ quản lý hành chính sang quản lý dữ liệu thông tin.