Tái thiết kế nghiệp vụ quản lý thuế, nâng chuẩn quản lý rủi ro theo tiêu chí hiện đại tiệm cận kinh nghiệm của quốc tế

Từ ngày 2 đến ngày 5/12, tại tỉnh Quảng Ninh, Cục Thuế tổ chức Hội nghị “Rà soát, hoàn thiện quy trình nghiệp vụ quản lý thuế và tái cấu trúc hệ thống công nghệ thông tin”.

Phó Cục trưởng Sơn cho biết, ngành Thuế tiếp tục tham khảo kinh nghiệm từ các tổ chức quốc tế, các quốc gia phát triển trong xây dựng chính sách và quy trình quản lý thuế hiện đại
Phó Cục trưởng Sơn cho biết, ngành Thuế tiếp tục tham khảo kinh nghiệm từ các tổ chức quốc tế, các quốc gia phát triển trong xây dựng chính sách và quy trình quản lý thuế hiện đại

Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn chủ trì hội nghị; tham gia hội nghị có Đoàn chuyên gia của Ngân hàng Thế giới (WB) do ông Nguyễn Việt Anh - Chuyên gia cao cấp Khu vực công WB làm trưởng đoàn.

Quản lý rủi ro tuân thủ thuế

Hội nghị được tổ chức với mục tiêu tiếp tục nghiên cứu, sửa đổi bổ sung hoàn thiện toàn bộ các quy trình được tái thiết kế theo hướng đảm bảo mọi quy trình được kết nối chặt chẽ, giữa quy trình quản lý thuế theo đối tượng với quy trình quản lý rủi ro và tuân thủ. Từ đó, xác định những yếu tố tiên quyết để đảm bảo mục tiêu quản lý thuế theo mô hình mới hiệu quả, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết, tham khảo kinh nghiệm từ các tổ chức quốc tế, các quốc gia phát triển như: IMF (Quỹ Tiền tệ quốc tế), WB (Ngân hàng Thế giới), Mỹ, Anh, hay từ kinh nghiệm phát triển mạnh Chính phủ điện tử tại các quốc gia dù nhỏ như Estonia, hay khu vực châu Á như tại Trung Quốc, Thái Lan... cho thấy, những mô hình này mang lại lợi ích rõ rệt cho doanh nghiệp, người nộp thuế và cơ quan quản lý thông qua việc tiếp cận, sàng lọc và áp dụng các tiêu chuẩn phù hợp.

Cách tiếp cận này giúp xác định và đánh giá rủi ro tốt hơn, qua đó nâng cao mức độ tuân thủ của người nộp thuế. Việc đôn đốc và nhắc nhở được thực hiện trước khi áp dụng các biện pháp quản lý khác, kiểm tra, xử lý, cưỡng chế...

Theo Phó Cục trưởng Cục Thuế, trên cơ sở quản lý dựa vào cơ sở dữ liệu, đánh giá tiêu chí rủi ro và mức độ tuân thủ của người nộp thuế, ngành Thuế đang định hướng hoàn thiện toàn bộ quy trình nghiệp vụ theo phương pháp thiết kế phù hợp với mô hình quản lý thuế mới. Với quan điểm quản lý rủi ro là “bộ não”, quy trình nghiệp vụ là “xương sống”, ngành Thuế đang đẩy mạnh tái thiết kế toàn bộ quy trình theo hướng kết nối chặt chẽ giữa quản lý theo đối tượng và quản lý rủi ro tuân thủ thuế.

“Với nguyên tắc quản lý rủi ro là “bộ não”, còn quy trình nghiệp vụ là “xương sống”, hệ thống quản lý mới đáp ứng nhu cầu phân loại đúng đối tượng nộp thuế. Thay vì quản lý theo đối tượng hay theo chức năng như trước đây, chúng tôi chuyển sang lấy người nộp thuế làm trung tâm, phân nhóm, phân tầng từng nhóm đối tượng để đảm bảo tính phù hợp, tự động hóa, cũng như tăng cường kết nối và chia sẻ dữ liệu quốc gia” - Phó Cục trưởng Mai Sơn chia sẻ thông tin.

Ông Nguyễn Việt Anh - Chuyên gia cao cấp Khu vực công WB và các chuyên gia cao cấp của WB
Ông Nguyễn Việt Anh - Chuyên gia cao cấp Khu vực công WB và các chuyên gia cao cấp của WB

Định hướng này được xây dựng trên nền tảng đánh giá các yêu cầu cốt lõi của việc tái cấu trúc hệ thống công nghệ thông tin theo hướng đồng bộ, hình thành cơ sở dữ liệu tích hợp và kết nối theo thời gian thực, phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý thuế.

Từ đó, giúp cụ thể hóa các chủ trương tại Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.

Cục Thuế cũng xác định rõ yêu cầu tái thiết kế quy trình quản lý gắn với ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo. Đồng thời, nhận thấy yêu cầu đổi mới mô hình quản lý, giảm chi phí tuân thủ, bảo đảm môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch, khuyến khích sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và hộ kinh doanh.

“Những định hướng lớn này chính là cơ sở chính trị quan trọng để ngành Thuế chủ động triển khai tái thiết kế quy trình và tái cấu trúc hệ thống công nghệ thông tin, tạo ra bước chuyển căn bản trong mô hình quản lý thuế hiện nay” - Phó Cục trưởng Mai Sơn nhấn mạnh.

Dữ liệu là nền tảng trong quản lý thuế

Hội nghị tập trung rà soát và hoàn thiện hệ thống quy trình nghiệp vụ quản lý thuế. Trong đó, xem xét các bảng mô tả liên kết quy trình giữa từng nhóm đối tượng nộp thuế (doanh nghiệp, tổ chức, hộ và cá nhân kinh doanh, cá nhân khác, đất và các khoản thu khác) với các quy trình hỗ trợ, quản lý tuân thủ, quản lý rủi ro và kiểm tra thuế.

Cùng với đó, các đơn vị thảo luận sâu về các quy trình quản lý thuế theo từng đối tượng, quy trình hỗ trợ người nộp thuế, quy trình tuân thủ, quản lý rủi ro, quản trị dữ liệu và kết nối chia sẻ thông tin, đồng thời rà soát quy trình kiểm tra thuế và Sổ tay kiểm tra hộ kinh doanh.

Các đại biểu tham dự hội nghị
Các đại biểu tham dự hội nghị

Đối với công tác kiểm tra hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai, cơ quan thuế dự kiến tập trung nhận diện các hành vi rủi ro như: kê khai doanh thu thấp, che giấu doanh thu, sử dụng tài khoản thanh toán của bên thứ ba, không xuất hóa đơn, dùng hóa đơn không hợp pháp, hoặc hạch toán các khoản chi phí không đúng quy định.

Khái quát về quy trình quản lý tổng thể, bà Nguyễn Thị Thu - Trưởng Ban Nghiệp vụ thuế, Cục Thuế nhấn mạnh nguyên tắc tiên quyết, đó là lấy người nộp thuế làm trung tâm, nâng cao trải nghiệm, hỗ trợ tối đa và hạn chế tiếp xúc trực tiếp. Theo đó quản lý rủi ro và tuân thủ, bao gồm áp dụng rủi ro trong từng nghiệp vụ cụ thể, quản lý rủi ro tổng thể và quản lý tuân thủ tổng thể.

Dữ liệu là nền tảng, hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, tích hợp, bảo đảm dữ liệu sạch, chuẩn hóa, sống và được cập nhật liên tục. Trong đó, tự động hóa toàn bộ quy trình, từ tiếp nhận tự động đến tự động hóa các bước xử lý, hạch toán, thông báo và ra quyết định.

Tất cả nội dung này nhằm hướng đến việc chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ thống nhất theo vòng đời người nộp thuế, từ đăng ký, kê khai, nộp thuế, hoàn thuế, quản lý nghĩa vụ, kiểm tra đến khi ngừng hoạt động, trên cơ sở quản lý rủi ro và tuân thủ, chuyển mạnh sang hỗ trợ chủ động để người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuận tiện, dễ dàng.

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, ông Nguyễn Việt Anh - Chuyên gia cao cấp Khu vực công WB lưu ý, công tác quản lý thuế cần hướng theo kết quả đầu ra, tránh bó hẹp vào nội dung quan trọng, nhất là số thu.

Cùng với đó, cần phân loại người nộp thuế theo mức độ tuân thủ hay không tuân thủ, phân khúc người nộp thuế trong bối cảnh số lượng người nộp thuế rất lớn, trong khi cán bộ thuế có hạn.

Hơn nữa, lượng dữ liệu đang trở nên khổng lồ, đặc biệt sau khi áp dụng hóa đơn điện tử. Do đó, năng lực phân tích dữ liệu cần cải tiến hơn, có nhiều công cụ mạnh để xử lý dữ liệu sống, dữ liệu cập nhật theo thời gian thực, thay vì chủ yếu dùng Excel.

Quang cảnh hội nghị
Quang cảnh hội nghị

Ông Nguyễn Việt Anh cho biết, thông lệ quốc tế cho thấy, Chi cục Thuế Doanh nghiệp lớn tại nhiều quốc gia thu tới 50-80% số thu; còn Việt Nam chỉ chiếm 19,2%. Hiện Việt Nam quản lý theo mã số thuế, trên từng cơ quan thuế, trong khi doanh nghiệp lớn hoạt động theo mô hình tập đoàn, hệ sinh thái nhưng chưa được nhìn nhận đầy đủ. Điều này dẫn tới thông tin bất đối xứng, nhất là khi doanh nghiệp lớn có quy mô, quy trình hoạt động và cấu trúc phức tạp.

Ông Rick Fisher - Cố vấn Thuế cao cấp WB cho rằng, cơ quan thuế cần có các tiêu chí và thước đo cụ thể. Việc tái thiết quy trình nghiệp vụ phải hướng tới mục tiêu tăng mức độ tuân thủ của người nộp thuế, có đăng ký mới được số lượng người nộp thuế, số thuế phải nộp... khi trước đây tỷ lệ nộp thuế và kê khai không đúng hạn vẫn còn nhiều.

Chuyên gia WB nhấn mạnh, tái thiết quy trình nghiệp vụ không chỉ đơn thuần là số hóa hay áp dụng công nghệ lên quy trình cũ, mà là sáng tạo, thiết kế lại quy trình; trong đó, bộ phận nghiệp vụ là đầu mối chính, chứ không phải bộ phận công nghệ thông tin.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa.

Thanh khoản suy giảm mạnh, VN-Index mất hơn 13 điểm trước áp lực từ nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 27/1, thị trường chứng khoán Việt Nam phân hóa rõ nét. Thanh khoản toàn thị trường giảm sâu, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt hơn 27.781 tỷ đồng. Áp lực điều chỉnh mạnh tại nhóm bất động sản cùng diễn biến bán ròng của khối ngoại đã kéo VN-Index giảm 13,22 điểm, xuống mức 1.830,5 điểm khi kết thúc phiên.

Cục trưởng Mai Xuân Thành phát biểu tại hội nghị.

Tối ưu nguồn lực triển khai chuyển đổi số mang tính nền tảng của mô hình quản lý thuế mới

Sáng 26/1, Cục Thuế tổ chức Hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến cả nước triển khai nhiệm vụ “Tư vấn tái thiết kế quy trình nghiệp vụ quản lý thuế và lập hồ sơ yêu cầu xây dựng hệ thống công nghệ thông tin theo mô hình quản lý thuế mới”, nhằm tối ưu nguồn lực và thúc đẩy chuyển đổi số mang tính nền tảng, dài hạn.

Từ ngày 1/1/2026, người nộp thuế chính thức không phải nộp và không phải kê khai lệ phí môn bài. (Ảnh: MINH PHƯƠNG)

Từ năm 2026, người nộp thuế không phải kê khai, nộp phí môn bài

Kể từ ngày 1/1/2026, người nộp thuế chính thức không phải nộp và không phải kê khai lệ phí môn bài. Nội dung này được thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước theo quy định của Quốc hội và Chính phủ, nhằm tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân.

Khách hàng giao dịch tại VietinBank.

Xây dựng nền tảng vốn cho chu kỳ tăng trưởng mới

Yêu cầu an toàn vốn ngày càng khắt khe và cuộc đua thị phần bước vào giai đoạn quyết liệt. Theo các báo cáo phân tích thị trường, ngay từ những ngày đầu năm, nhiều ngân hàng đã đồng loạt khởi động kế hoạch tăng vốn, coi đây là bước chạy đà cho chu kỳ tăng trưởng mới.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 22/1: Khối ngoại bán ròng mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 3 điểm

Phiên giao dịch ngày 22/1, sắc xanh áp đảo trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Bất chấp dòng tiền chảy mạnh vào nhóm cổ phiếu bất động sản, cổ phiếu vừa và nhỏ, áp lực bán dâng cao tại nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn vẫn khiến chỉ số VN-Index giảm nhẹ. Chốt phiên, VN-Index giảm 2,71 điểm (-0,14%), xuống mức 1.882,73 điểm.

Phó Cục trưởng Vũ Chí Hùng phát biểu chỉ đạo.

Kịp thời tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tiến độ đầu tư xây dựng tại Thuế Thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 20/1, Đoàn công tác của Cục Thuế do Phó Cục trưởng Vũ Chí Hùng làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Thuế Thành phố Hồ Chí Minh nhằm kiểm tra, rà soát tình hình triển khai, đồng thời trao đổi, thống nhất các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn Thành phố.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 21/1: Cổ phiếu lớn bị bán mạnh, VN-Index giảm sâu dưới mốc 1.900 điểm

Phiên giao dịch ngày 21/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chịu áp lực bán trên diện rộng, các nhóm ngành cổ phiếu như bất động sản, ngân hàng, chứng khoán,... chìm trong sắc đỏ cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn. Dù dòng tiền bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 8,34 điểm (-0,44%), xuống mức 1.885,44 điểm.

Một số ngân hàng đã triển khai số hóa thẻ NAPAS cho phép chạm thanh toán vé xe buýt.

Giao dịch thanh toán trực tuyến năm 2025 tăng trưởng hơn 25%

Năm 2025 khép lại với một dấu mốc đáng chú ý của thị trường thanh toán Việt Nam, theo đó, giao dịch thanh toán trực tuyến tăng hơn 25% về số lượng so với năm 2024. Con số này không chỉ phản ánh sự thay đổi hành vi tiêu dùng, mà còn cho thấy hạ tầng thanh toán số ngày càng được xây dựng vững chắc, tạo nền tảng cho nền kinh tế số.

Phó Cục trưởng Đặng Ngọc Minh phát biểu tại cuộc họp.

Hoàn thiện quy định về hàng tồn kho khi hộ kinh doanh chuyển sang kê khai

Chiều 20/1, Cục Thuế tổ chức cuộc họp trực tuyến cơ quan thuế cả nước lấy ý kiến các đơn vị thuộc Cục Thuế và Thuế các tỉnh, thành phố về nội dung hàng tồn kho tại dự thảo Nghị định quy định chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh chủ trì.

Phó Cục trưởng Đặng Ngọc Minh và ông Carlos Protto - Vụ trưởng Quan hệ Thuế quốc tế, Bộ Tài chính Argentina ký biên bản.

Thúc đẩy đàm phán hiệp định thuế mở ra chương mới trong hợp tác kinh tế Việt Nam-Argentina

Từ 12-16/1/2026, vòng 1 Hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam và Argentina đã được tiến hành tại Thủ đô Buenos Aires, Argentina. Đoàn đàm phán của Việt Nam do Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh đã ký biên bản với Đoàn của Argentina do ông Carlos Protto-Vụ trưởng Quan hệ Thuế quốc tế, Bộ Tài chính Argentina.

(Ảnh minh họa)

Chứng khoán ngày 19/1: Lực mua mạnh tại nhóm cổ phiếu năng lượng giúp VN-Index bật tăng hơn 17 điểm

Phiên giao dịch ngày 19/1, sắc xanh chiếm ưu trên thế thị trường chứng khoán. Dòng tiền chảy mạnh vào nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt là bất động sản, năng lượng, ngân hàng, trong đó các mã: GAS, PLX, CTG, HPG và KCB dẫn đầu thanh khoản thị trường. Chốt phiên, VN-Index tăng 17,46 điểm, lên mức 1.896,59 điểm.

Ảnh minh họa.

Thị trường chứng khoán tuần mới: Đà tăng có thể vẫn lan tỏa, nhưng cẩn trọng với việc hiện thực hóa lợi nhuận

Thị trường chứng khoán trong nước tiếp tục lập kỷ lục mới khi VN-Index nối dài chuỗi tăng sang tuần thứ 5 liên tiếp. Dòng tiền lan tỏa tốt và có thể sẽ lấn sang các nhóm chưa tăng trong năm 2025 hoặc nhóm tầm trung. Tuy nhiên, sau mấy tuần tăng rất tốt, nhiều cổ phiếu có thể gặp áp lực bán ra do hiện thực hóa lợi nhuận.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 16/1: VN-Index tăng gần 15 điểm dù khối ngoại tiếp tục bán ròng mạnh

Phiên giao dịch ngày 16/1, thị trường chứng khoán diễn biến tích cực. Sự trở lại của các cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là bất động sản và công nghệ, đã giúp VN-Index đảo chiều tăng điểm. Dù gặp áp lực bán cuối phiên, VN-Index vẫn chốt phiên trong sắc xanh với mức tăng 14,33 điểm, lên ngưỡng 1.879,13 điểm.

Toàn cảnh hội nghị.

Agribank kiên định sứ mệnh trụ cột “tam nông”

Ngày 15/1, tại Hà Nội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động kinh doanh năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026. Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Tiến Dũng dự và phát biểu chỉ đạo.

Ngành Thuế tăng cường tuyên truyền chính sách thuế mới giúp cơ quan, tổ chức, cá nhân nắm chắc quy định và tổ chức thực hiện thống nhất, hiệu quả.

Đẩy mạnh truyền thông chính sách thuế trong năm 2026

Truyền thông chính sách thuế để đáp ứng nhu cầu hiểu biết, tạo điều kiện tuân thủ pháp luật cho các đối tượng thi hành là một nội dung quan trọng trong Kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 của Bộ Tài chính với trọng tâm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận và thực thi pháp luật tài chính.