Tái thiết kế nghiệp vụ quản lý thuế, nâng chuẩn quản lý rủi ro theo tiêu chí hiện đại tiệm cận kinh nghiệm của quốc tế

Từ ngày 2 đến ngày 5/12, tại tỉnh Quảng Ninh, Cục Thuế tổ chức Hội nghị “Rà soát, hoàn thiện quy trình nghiệp vụ quản lý thuế và tái cấu trúc hệ thống công nghệ thông tin”.

Phó Cục trưởng Sơn cho biết, ngành Thuế tiếp tục tham khảo kinh nghiệm từ các tổ chức quốc tế, các quốc gia phát triển trong xây dựng chính sách và quy trình quản lý thuế hiện đại
Phó Cục trưởng Sơn cho biết, ngành Thuế tiếp tục tham khảo kinh nghiệm từ các tổ chức quốc tế, các quốc gia phát triển trong xây dựng chính sách và quy trình quản lý thuế hiện đại

Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn chủ trì hội nghị; tham gia hội nghị có Đoàn chuyên gia của Ngân hàng Thế giới (WB) do ông Nguyễn Việt Anh - Chuyên gia cao cấp Khu vực công WB làm trưởng đoàn.

Quản lý rủi ro tuân thủ thuế

Hội nghị được tổ chức với mục tiêu tiếp tục nghiên cứu, sửa đổi bổ sung hoàn thiện toàn bộ các quy trình được tái thiết kế theo hướng đảm bảo mọi quy trình được kết nối chặt chẽ, giữa quy trình quản lý thuế theo đối tượng với quy trình quản lý rủi ro và tuân thủ. Từ đó, xác định những yếu tố tiên quyết để đảm bảo mục tiêu quản lý thuế theo mô hình mới hiệu quả, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết, tham khảo kinh nghiệm từ các tổ chức quốc tế, các quốc gia phát triển như: IMF (Quỹ Tiền tệ quốc tế), WB (Ngân hàng Thế giới), Mỹ, Anh, hay từ kinh nghiệm phát triển mạnh Chính phủ điện tử tại các quốc gia dù nhỏ như Estonia, hay khu vực châu Á như tại Trung Quốc, Thái Lan... cho thấy, những mô hình này mang lại lợi ích rõ rệt cho doanh nghiệp, người nộp thuế và cơ quan quản lý thông qua việc tiếp cận, sàng lọc và áp dụng các tiêu chuẩn phù hợp.

Cách tiếp cận này giúp xác định và đánh giá rủi ro tốt hơn, qua đó nâng cao mức độ tuân thủ của người nộp thuế. Việc đôn đốc và nhắc nhở được thực hiện trước khi áp dụng các biện pháp quản lý khác, kiểm tra, xử lý, cưỡng chế...

Theo Phó Cục trưởng Cục Thuế, trên cơ sở quản lý dựa vào cơ sở dữ liệu, đánh giá tiêu chí rủi ro và mức độ tuân thủ của người nộp thuế, ngành Thuế đang định hướng hoàn thiện toàn bộ quy trình nghiệp vụ theo phương pháp thiết kế phù hợp với mô hình quản lý thuế mới. Với quan điểm quản lý rủi ro là “bộ não”, quy trình nghiệp vụ là “xương sống”, ngành Thuế đang đẩy mạnh tái thiết kế toàn bộ quy trình theo hướng kết nối chặt chẽ giữa quản lý theo đối tượng và quản lý rủi ro tuân thủ thuế.

“Với nguyên tắc quản lý rủi ro là “bộ não”, còn quy trình nghiệp vụ là “xương sống”, hệ thống quản lý mới đáp ứng nhu cầu phân loại đúng đối tượng nộp thuế. Thay vì quản lý theo đối tượng hay theo chức năng như trước đây, chúng tôi chuyển sang lấy người nộp thuế làm trung tâm, phân nhóm, phân tầng từng nhóm đối tượng để đảm bảo tính phù hợp, tự động hóa, cũng như tăng cường kết nối và chia sẻ dữ liệu quốc gia” - Phó Cục trưởng Mai Sơn chia sẻ thông tin.

Ông Nguyễn Việt Anh - Chuyên gia cao cấp Khu vực công WB và các chuyên gia cao cấp của WB
Ông Nguyễn Việt Anh - Chuyên gia cao cấp Khu vực công WB và các chuyên gia cao cấp của WB

Định hướng này được xây dựng trên nền tảng đánh giá các yêu cầu cốt lõi của việc tái cấu trúc hệ thống công nghệ thông tin theo hướng đồng bộ, hình thành cơ sở dữ liệu tích hợp và kết nối theo thời gian thực, phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý thuế.

Từ đó, giúp cụ thể hóa các chủ trương tại Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.

Cục Thuế cũng xác định rõ yêu cầu tái thiết kế quy trình quản lý gắn với ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo. Đồng thời, nhận thấy yêu cầu đổi mới mô hình quản lý, giảm chi phí tuân thủ, bảo đảm môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch, khuyến khích sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và hộ kinh doanh.

“Những định hướng lớn này chính là cơ sở chính trị quan trọng để ngành Thuế chủ động triển khai tái thiết kế quy trình và tái cấu trúc hệ thống công nghệ thông tin, tạo ra bước chuyển căn bản trong mô hình quản lý thuế hiện nay” - Phó Cục trưởng Mai Sơn nhấn mạnh.

Dữ liệu là nền tảng trong quản lý thuế

Hội nghị tập trung rà soát và hoàn thiện hệ thống quy trình nghiệp vụ quản lý thuế. Trong đó, xem xét các bảng mô tả liên kết quy trình giữa từng nhóm đối tượng nộp thuế (doanh nghiệp, tổ chức, hộ và cá nhân kinh doanh, cá nhân khác, đất và các khoản thu khác) với các quy trình hỗ trợ, quản lý tuân thủ, quản lý rủi ro và kiểm tra thuế.

Cùng với đó, các đơn vị thảo luận sâu về các quy trình quản lý thuế theo từng đối tượng, quy trình hỗ trợ người nộp thuế, quy trình tuân thủ, quản lý rủi ro, quản trị dữ liệu và kết nối chia sẻ thông tin, đồng thời rà soát quy trình kiểm tra thuế và Sổ tay kiểm tra hộ kinh doanh.

Các đại biểu tham dự hội nghị
Các đại biểu tham dự hội nghị

Đối với công tác kiểm tra hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai, cơ quan thuế dự kiến tập trung nhận diện các hành vi rủi ro như: kê khai doanh thu thấp, che giấu doanh thu, sử dụng tài khoản thanh toán của bên thứ ba, không xuất hóa đơn, dùng hóa đơn không hợp pháp, hoặc hạch toán các khoản chi phí không đúng quy định.

Khái quát về quy trình quản lý tổng thể, bà Nguyễn Thị Thu - Trưởng Ban Nghiệp vụ thuế, Cục Thuế nhấn mạnh nguyên tắc tiên quyết, đó là lấy người nộp thuế làm trung tâm, nâng cao trải nghiệm, hỗ trợ tối đa và hạn chế tiếp xúc trực tiếp. Theo đó quản lý rủi ro và tuân thủ, bao gồm áp dụng rủi ro trong từng nghiệp vụ cụ thể, quản lý rủi ro tổng thể và quản lý tuân thủ tổng thể.

Dữ liệu là nền tảng, hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, tích hợp, bảo đảm dữ liệu sạch, chuẩn hóa, sống và được cập nhật liên tục. Trong đó, tự động hóa toàn bộ quy trình, từ tiếp nhận tự động đến tự động hóa các bước xử lý, hạch toán, thông báo và ra quyết định.

Tất cả nội dung này nhằm hướng đến việc chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ thống nhất theo vòng đời người nộp thuế, từ đăng ký, kê khai, nộp thuế, hoàn thuế, quản lý nghĩa vụ, kiểm tra đến khi ngừng hoạt động, trên cơ sở quản lý rủi ro và tuân thủ, chuyển mạnh sang hỗ trợ chủ động để người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuận tiện, dễ dàng.

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, ông Nguyễn Việt Anh - Chuyên gia cao cấp Khu vực công WB lưu ý, công tác quản lý thuế cần hướng theo kết quả đầu ra, tránh bó hẹp vào nội dung quan trọng, nhất là số thu.

Cùng với đó, cần phân loại người nộp thuế theo mức độ tuân thủ hay không tuân thủ, phân khúc người nộp thuế trong bối cảnh số lượng người nộp thuế rất lớn, trong khi cán bộ thuế có hạn.

Hơn nữa, lượng dữ liệu đang trở nên khổng lồ, đặc biệt sau khi áp dụng hóa đơn điện tử. Do đó, năng lực phân tích dữ liệu cần cải tiến hơn, có nhiều công cụ mạnh để xử lý dữ liệu sống, dữ liệu cập nhật theo thời gian thực, thay vì chủ yếu dùng Excel.

Quang cảnh hội nghị
Quang cảnh hội nghị

Ông Nguyễn Việt Anh cho biết, thông lệ quốc tế cho thấy, Chi cục Thuế Doanh nghiệp lớn tại nhiều quốc gia thu tới 50-80% số thu; còn Việt Nam chỉ chiếm 19,2%. Hiện Việt Nam quản lý theo mã số thuế, trên từng cơ quan thuế, trong khi doanh nghiệp lớn hoạt động theo mô hình tập đoàn, hệ sinh thái nhưng chưa được nhìn nhận đầy đủ. Điều này dẫn tới thông tin bất đối xứng, nhất là khi doanh nghiệp lớn có quy mô, quy trình hoạt động và cấu trúc phức tạp.

Ông Rick Fisher - Cố vấn Thuế cao cấp WB cho rằng, cơ quan thuế cần có các tiêu chí và thước đo cụ thể. Việc tái thiết quy trình nghiệp vụ phải hướng tới mục tiêu tăng mức độ tuân thủ của người nộp thuế, có đăng ký mới được số lượng người nộp thuế, số thuế phải nộp... khi trước đây tỷ lệ nộp thuế và kê khai không đúng hạn vẫn còn nhiều.

Chuyên gia WB nhấn mạnh, tái thiết quy trình nghiệp vụ không chỉ đơn thuần là số hóa hay áp dụng công nghệ lên quy trình cũ, mà là sáng tạo, thiết kế lại quy trình; trong đó, bộ phận nghiệp vụ là đầu mối chính, chứ không phải bộ phận công nghệ thông tin.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 16/10: Cổ phiếu ngân hàng nâng đỡ thị trường, VN-Index phục hồi hơn 7 điểm

Phiên giao dịch ngày 16/10, thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận sự phục hồi tích cực. VN-Index tăng 0,45%, lên 1.705,91 điểm, nhờ lực đỡ từ nhóm ngân hàng cùng diễn biến tích cực của cổ phiếu bán lẻ và bảo hiểm. Dù sắc xanh chiếm ưu thế, thanh khoản giảm và nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng hơn 559 tỷ đồng.

[Infographic] Chứng khoán ngày 15/10: VN-Index giảm 14,55 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

[Infographic] Chứng khoán ngày 15/10: VN-Index giảm 14,55 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

Thị trường tiếp tục giảm điểm phiên thứ 5 liên tiếp. Kết phiên 15/10, VN-Index giảm 14,55 điểm (-0,85%) về mức 1.704,87 điểm. Độ rộng trên HoSE tiêu cực. Thanh khoản thị trường tăng nhẹ, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm 2,9% so phiên trước. Khối ngoại tiếp tục bán ròng với giá trị 772,7 tỷ đồng trên HoSE.

Toàn cảnh một buổi làm việc của đoàn chuyên gia Nhật Bản và Việt Nam. (Ảnh: JICA)

Hợp tác Việt-Nhật về nâng cao năng lực thúc đẩy hiệu quả thị trường cổ phiếu Việt Nam

Trong khuôn khổ Dự án hợp tác kỹ thuật “Nâng cao năng lực thúc đẩy hiệu quả thị trường cổ phiếu Việt Nam”, Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) phối hợp Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Việt Nam (SSC) cử đoàn chuyên gia lần thứ 10 công tác tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội từ ngày 9-15/10/2026.

Ủy ban chứng khoán Nhà nước cảnh báo hành vi đưa tin sai sự thật về hoạt động chứng khoán sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. (Ảnh: DƯƠNG NGỌC)

Ủy ban chứng khoán Nhà nước khuyến cáo nhà đầu tư cảnh giác với thông tin sai lệch trên mạng xã hội

Ủy ban chứng khoán Nhà nước khuyến cáo nhà đầu tư, tổ chức, cá nhân tham gia thị trường chứng khoán cần thận trọng trước các thông tin chưa được kiểm chứng trên không gian mạng, đồng thời cảnh báo hành vi đưa tin sai sự thật về hoạt động chứng khoán sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: MAI NGỌC)

Hướng tới hệ sinh thái thanh toán số thông minh, liền mạch, an toàn

Hạ tầng thanh toán đang được mở rộng mạnh mẽ từ nội địa ra khu vực và quốc tế, nhằm nâng cao trải nghiệm xuyên suốt cho người dùng. Cùng với đó, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải thiết lập các cơ chế "bảo vệ không khoảng cách" để bảo đảm an toàn cho tài sản và dữ liệu trước sự gia tăng của tội phạm công nghệ cao.

Kiểm toán nhà nước ký Quy chế phối hợp công tác với Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: P.LOAN)

Phối hợp, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực công

Việc phối hợp công tác giữa Kiểm toán nhà nước với các tỉnh Gia Lai, Khánh Hòa và Đắk Lắk góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, phòng ngừa thất thoát, lãng phí, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của các địa phương trong giai đoạn mới.

[Infographic] Chứng khoán ngày 13/10: VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

[Infographic] Chứng khoán ngày 13/10: VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

Kết phiên 13/10, VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm (-0,09%) về mức 1.719,42 điểm, trên hỗ trợ tâm lý 1.700 điểm. Độ rộng trên HoSE tiêu cực. Thanh khoản thị trường tăng nhẹ, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm nhẹ so với phiên trước. Khối ngoại tiếp tục bán ròng với giá trị bán 433,6 tỷ đồng trên HoSE trong phiên hôm nay.

Ngân hàng chính sách xã hội Tuy Phước tích cực cho vay vốn tại mạng lưới điểm giao dịch xã.

Giữ "dòng chảy" mạch vốn tín dụng chính sách ở Tuy Phước

Dòng vốn tín dụng chính sách luôn chảy đều đặn, lan tỏa trong từng cánh đồng, vườn cây, đem lại cuộc sống no đủ cho người dân vùng đồng bằng duyên hải Tuy Phước (tỉnh Gia Lai), góp phần đưa địa phương này trở thành điểm sáng về giảm nghèo bền vững giữa khu vực miền trung.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 12/10: VN-Index mất hơn 14 điểm, áp lực bán gia tăng tại nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 12/10, thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh khi VN-Index giảm 14,11 điểm (-0,81%), xuống mức 1.720,98 điểm. Đà giảm mạnh của nhóm bất động sản, dầu khí cùng hoạt động bán ròng hơn 615 tỷ đồng của khối ngoại đã khiến thị trường nghiêng về sắc đỏ.

Cục Thuế chúc mừng và trao Giấy khen về tuân thủ chính sách, pháp luật thuế năm 2025 cho Công ty trách nhiệm hữu hạn FPT IS. (Ảnh: Cục Thuế)

Cục Thuế trao Giấy khen về tuân thủ chính sách, pháp luật thuế năm 2025 nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam

Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10), Chi cục Thuế Doanh nghiệp lớn (Cục Thuế) tổ chức thăm hỏi, chúc mừng và trao Giấy khen của Cục trưởng Cục Thuế cho các doanh nghiệp tuân thủ chính sách, pháp luật thuế năm 2025, ghi nhận trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước và đóng góp vào phát triển kinh tế-xã hội.

[Infographic] Chứng khoán ngày 8/10: VN-Index giảm 14,42 điểm, áp lực bán gia tăng ở nhiều mã

[Infographic] Chứng khoán ngày 8/10: VN-Index giảm 14,42 điểm, áp lực bán gia tăng ở nhiều mã

Kết phiên 8/10, VN-Index giảm 14,42 điểm (-0,82%) về mức 1.738,97 điểm. Độ rộng trên HoSE tiêu cực với 183 mã giảm giá, 110 mã tăng giá và 56 mã giữ giá tham chiếu. Thanh khoản thị trường tăng, khối lượng giao dịch khớp lệnh tăng 9,7% so phiên trước. Khối ngoại tiếp tục bán ròng với giá trị bán 446,0 tỷ đồng trên HoSE.

Đại sứ hình ảnh của chương trình - Á hậu Trần Ngọc Châu Anh, gương mặt kết nối Ngày Thanh toán số với cộng đồng và thế hệ trẻ. (Ảnh: Việt Phong)

Kết nối thanh toán số với sống xanh

Từ một lần quét mã, chạm thẻ đến những giao dịch tích hợp trong mua sắm, giao thông, du lịch, dịch vụ công, thanh toán số đang từng bước trở thành một phần của đời sống. Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026 hướng tới mở rộng những kết nối ấy, gắn sự thuận tiện với an toàn, khả năng tiếp cận dịch vụ, các lựa chọn tiêu dùng bền vững.

Ông Lê Hoàng Chính Quang - Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, Ngân hàng Nhà nước. (Ảnh: VIỆT PHONG)

Bảo vệ khách hàng trước lừa đảo công nghệ cao

Theo ông Lê Hoàng Chính Quang, Cục trưởng Công nghệ thông tin (Ngân hàng Nhà nước), tội phạm công nghệ cao liên tục thay đổi thủ đoạn, sử dụng trí tuệ nhân tạo để giả mạo hình ảnh, giọng nói, tìm cách vượt qua các lớp xác thực và chiếm đoạt tài sản.