Chứng khoán Việt Nam hướng tới mục tiêu nâng hạng thị trường

Ngày 5/5, hệ thống công nghệ thông tin quản lý và điều hành giao dịch trên thị trường chứng khoán Việt Nam - KRX chính thức đi vào vận hành, đánh dấu một bước tiến mới trong nỗ lực hiện đại hóa thị trường chứng khoán Việt Nam. Không chỉ cải thiện hạ tầng kỹ thuật, KRX còn được kỳ vọng là yếu tố hỗ trợ trực tiếp cho tiến trình nâng hạng thị trường, qua đó củng cố niềm tin của nhà đầu tư trong nước và quốc tế.

Chủ Nhật, ngày 11/05/2025 - 14:34

KRX chính thức đi vào vận hành, đánh dấu một bước tiến mới trong nỗ lực hiện đại hóa thị trường chứng khoán Việt Nam.

KRX vận hành là bước ngoặt trong hành trình đưa thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi. Theo Thứ trưởng Tài chính Trần Quốc Phương phát biểu tại Họp báo Chính phủ tháng 4/2025 thì hệ thống KRX là bước đột phá trong việc đưa thị trường chứng khoán Việt Nam tiến gần hơn với chuẩn mực quốc tế, đáp ứng các yêu cầu khắt khe từ các tổ chức xếp hạng quốc tế.

Một trong những yếu tố quan trọng để nâng hạng thị trường đó là phải cải thiện thanh khoản của thị trường. KRX cho phép rút ngắn chu kỳ thanh toán đồng thời hỗ trợ giao dịch cổ phiếu lô lẻ hiệu quả.

“Việc vận hành KRX mở ra tiềm năng phát triển các sản phẩm đầu tư mới như giao dịch T+0, bán khống có kiểm soát, và quỹ ETF linh hoạt” - ông Trần Minh Hoàng, Giám đốc Nghiên cứu và Phân tích, Công ty Chứng khoán VCBS nhận định.

Ông Hoàng cũng nhấn mạnh hệ thống này sẽ thay đổi hành vi đầu tư, tăng thanh khoản và đưa thị trường tiến gần hơn đến chuẩn mực quốc tế.

Một trong những yếu tố quan trọng để nâng hạng thị trường đó là phải cải thiện thanh khoản của thị trường.

Một điểm sáng khác của KRX là giải quyết vấn đề che lệnh mua/bán cổ phiếu trong các phiên lệnh giao dịch tại giá khớp lệnh xác định giá mở cửa/đóng cửa (ATO/ATC).

“KRX giúp nhà đầu tư nắm rõ giá dự khớp và khối lượng dư mua/bán, từ đó đặt lệnh chính xác hơn” - ông Lee Jun Hyuck, Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán Pinetree cho biết.

Tuy nhiên, ông Lee lưu ý rằng các nghiệp vụ mới như T+0 hay bán khống sẽ được triển khai theo lộ trình. “Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ cơ quan quản lý và công ty chứng khoán, nhà đầu tư sẽ nhanh chóng làm quen và tối ưu lợi thế từ KRX” - ông nhận định thêm. Điều này giúp nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài, dễ dàng tiếp cận thị trường hơn.

KRX mở ra tiềm năng phát triển các sản phẩm đầu tư mới.

KRX đóng vai trò trung tâm trong việc đáp ứng các tiêu chí nâng hạng của FTSE Russell và MSCI - hai tổ chức xếp hạng thị trường chứng khoán hàng đầu thế giới. Phát biểu tại Họp báo Chính phủ tháng 4/2025, Thứ trưởng Tài chính Trần Quốc Phương cho biết: “Chúng ta đã đạt được 9 tiêu chí nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam của các tổ chức xếp hạng”.

Để đáp ứng yêu cầu về khả năng tiếp cận thị trường, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 18/2025/TT-BTC ngày 26/4/2025, bỏ quy định nhà đầu tư nước ngoài phải có đủ 100% tiền trước khi giao dịch. Quy định này đáp ứng đề xuất của FTSE và các nhà đầu tư lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho dòng vốn quốc tế.

Nhà đầu tư có nhiều lựa chọn đầu tư với các sản phẩm chứng khoán phái sinh nâng cao.

Các giải pháp đồng bộ từ Ủy ban Chứng khoán nhà nước và các cơ quan liên quan cũng là yếu tố then chốt. Bộ Tài chính đang rà soát sửa đổi Nghị định 155/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 để minh bạch hóa tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong các công ty đại chúng.

Ủy ban Chứng khoán nhà nước phối hợp với Ngân hàng Nhà nước sửa đổi Thông tư 05/2014/TT-NHNN nhằm đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản đầu tư gián tiếp.

Ngoài ra, cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) được đẩy mạnh để giảm rủi ro giao dịch, và tài khoản giao dịch tổng đang được nghiên cứu, ban đầu phục vụ các quỹ đầu tư nước ngoài.

Để thu hút vốn dài hạn, việc xây dựng các bộ chỉ số ngành và ESG (môi trường, xã hội, quản trị) minh bạch là cần thiết. “Để các bộ chỉ số ngành và ESG thu hút vốn dài hạn, cần xây dựng phương pháp luận minh bạch, dựa trên dữ liệu chất lượng và chuẩn mực quốc tế” - ông Trần Minh Hoàng, Giám đốc Nghiên cứu và Phân tích, Công ty Chứng khoán VCBS nhấn mạnh. KRX cũng hỗ trợ triển khai các sản phẩm phái sinh nâng cao như hợp đồng quyền chọn chỉ số, giúp thị trường trở nên đa dạng và phong phú hơn.

Ngân hàng Thế giới cam kết hỗ trợ trong lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.

Sự hỗ trợ từ quốc tế cũng đóng vai trò quan trọng trong tiến trình nâng hạng. Tại buổi làm việc với Ngân hàng Thế giới vào ngày 7/5/2025, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán nhà nước Hà Duy Tùng đã chia sẻ về tiến độ triển khai KRX và hoàn thiện khung pháp lý.

Đại diện Ngân hàng Thế giới, ông Francesco Strobbe, Giám đốc khối Tài chính, Năng lực cạnh tranh và Đổi mới khu vực Đông Á và Thái Bình Dương nhận định: “Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đi đúng hướng và cần tiếp tục duy trì những nỗ lực này để đảm bảo tiến trình nâng hạng thành công”. Ngân hàng Thế giới cam kết hỗ trợ kỹ thuật, và một nhóm đối thoại chính sách với sự tham gia của các chuyên gia quốc tế đã được thành lập để thúc đẩy các giải pháp đồng bộ.

KRX là bước khởi đầu quan trọng, nhưng nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam đòi hỏi nỗ lực toàn diện. “Niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài sẽ là yếu tố quyết định” - Thứ trưởng Tài chính Trần Quốc Phương nhấn mạnh. KRX không chỉ là nền tảng công nghệ tiên tiến mà còn là tiền đề cho nỗ lực đưa thị trường chứng khoán Việt Nam vươn tầm quốc tế, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.

CHÂU ANH