Chủ động ứng phó xâm nhập mặn mùa khô

Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long chuẩn bị bước vào mùa khô năm 2025-2026. Theo dự báo, khả năng xâm nhập mặn có thể ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và thiếu nước sinh hoạt. Vì vậy, việc chủ động ứng phó sẽ giúp giảm thiệt hại cho cây trồng, bảo đảm nguồn nước sinh hoạt cho người dân.

Cống Kinh Nhánh, phường Rạch Giá, tỉnh An Giang chủ động giữ ngọt.
Cống Kinh Nhánh, phường Rạch Giá, tỉnh An Giang chủ động giữ ngọt.

Vào mùa khô hằng năm, tỉnh An Giang thường đối mặt với hạn hán, xâm nhập mặn, ảnh hưởng đến sản xuất và nước sinh hoạt của người dân. Trong đó, thời điểm mặn xâm nhập cao nhất khoảng cuối tháng 2 đến cuối tháng 4. Nắm bắt được quy luật của thiên nhiên, từ đầu tháng 10, ngành chức năng của tỉnh và các địa phương ven biển, người dân trong vùng ảnh hưởng đã lên các phương án ứng phó.

Những ngày này, đi dọc các địa phương ven biển của tỉnh, nhiều công trình, cống thủy lợi đã, đang được gia cố, tu bổ để sẵn sàng ngăn mặn, giữ ngọt bảo vệ sản xuất trong mùa khô sắp tới. Ngoài ra, người dân cũng đang chủ động tích trữ nước ngọt để bảo đảm sinh hoạt trong mùa khô.

Sau khi thăm các vuông tôm về, ông Trần Văn Nam, ấp Xẻo Quao A, xã Đông Thái tất bật kiểm tra và vệ sinh lại các thùng nhựa, lu xi-măng có thể dùng chứa nước. Ông Nam cho biết: “Tranh thủ thời điểm mưa cuối mùa, khoảng một tháng tới, tôi sẽ hứng đầy các vật dụng chứa nước uống, sinh hoạt cho 4-5 tháng tới. Rút kinh nghiệm nhiều năm có hạn, mặn kéo dài, người dân ở đây phải chạy vỏ máy đi xa mua và lấy nước sinh hoạt rất khó khăn”.

Như thành thông lệ, cuối mùa mưa, bà Tôn Thị Phụng, ngụ ấp Xẻo Quao A, đã chuẩn bị cho những tháng thiếu nước ngọt tiếp theo. Năm nay, tuy mới giữa tháng 10 nhưng bà đã chuẩn bị trữ nước ngọt sớm hơn. Bà Phụng chia sẻ: “Năm nay, mưa khả năng kết thúc sớm hơn nên tôi đã chuẩn bị các vật dụng chứa nước ngọt để phục vụ sinh hoạt. Ngoài bốn lu xi-măng, tôi chuẩn bị thêm một số thùng phi bằng nhựa để chứa nước ngọt dùng cho sinh hoạt”.

Dự báo vào thời điểm cao nhất, xâm nhập mặn khả năng ảnh hưởng đến sản xuất lúa vụ đông xuân năm 2025-2026 thuộc ba địa phương ven biển với diện tích khoảng 18.000ha gồm: Đồng Tháp 6.000 ha, Vĩnh Long 8.000 ha, Cần Thơ 4.000ha.

Bà Phụng và ông Nam là hai trong khoảng 70 hộ dân ấp Xẻo Quao A ở khu vực chưa có đường ống dẫn nước sinh hoạt tới nhà - nơi chỉ cách cửa biển chỉ 1 km. Năm nào cũng vậy, bước vào mùa khô, người dân nơi đây rất khó khăn do thiếu nước ngọt trầm trọng, nhiều hộ phải đi mua nước ngọt về sử dụng.

Theo Phó Trưởng ban Kinh tế, Hội đồng nhân dân xã Đông Thái Nguyễn Văn Tiến: Toàn xã hiện còn hơn 100 hộ dân thiếu nước ngọt do đường ống nước chưa tới bởi công suất nhà máy chưa đáp ứng. Hiện nay, ngoài các giải pháp công trình, chính quyền địa phương vận động nhà hảo tâm tặng các thùng phi hoặc người dân tự mua thùng, bồn để chứa nước ngọt.

Theo dự báo của cơ quan chức năng, xâm nhập mặn mùa khô năm 2025-2026 ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm. Trong đó, tại các cửa sông Cửu Long, giai đoạn đầu mùa khô (từ tháng 11-12/2025), ranh mặn 4g/l cách cửa biển từ 20-30km. Từ tháng 1 và 2/2026, xâm nhập mặn khả năng tăng cao vào các kỳ triều cường, ranh mặn 4g/l vào sâu từ 40-50 km; từ tháng 3, xâm nhập mặn tăng hay giảm tùy thuộc vào lượng nước điều tiết từ các hồ chứa ở thượng nguồn sông Mê Công.

Tháng 4 và 5 xâm nhập mặn có xu thế giảm dần, ranh mặn 4g/l vào sâu từ 35-45km. Ở vùng hai sông Vàm Cỏ, từ tháng 12/2025-1/2026, ranh mặn 4g/l ở mức 30-35km; từ tháng 2, ranh mặn 4g/l vào sâu từ 50-55km; tháng 3 và 4, ranh mặn 4g/l có thể lên đến 60-65 km; tháng 5 ranh mặn 4g/l từ 50-55km. Dự báo vào thời điểm cao nhất, xâm nhập mặn khả năng ảnh hưởng đến sản xuất lúa vụ đông xuân năm 2025-2026 thuộc ba địa phương ven biển với diện tích khoảng 18.000ha gồm: Đồng Tháp 6.000 ha, Vĩnh Long 8.000 ha, Cần Thơ 4.000ha.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang Lê Hữu Toàn cho biết: “Gần đến mùa khô hằng năm, để hạn chế thiệt hại, ngành nông nghiệp và môi trường đã tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh nhiều phương án ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn như đề nghị đơn vị vận hành các công trình thủy lợi: Cái Lớn, Cái Bé, Vàm Bà Lịch, Xẻo Rô... vận hành linh hoạt, nhằm kiểm soát mặn và trữ ngọt; dần hoàn thiện các công trình cống ngăn mặn ven biển từ Hà Tiên tới giáp tỉnh Cà Mau. Bên cạnh các giải pháp công trình, hằng năm, Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo chính quyền các xã, phường, đặc khu tuyên truyền người dân sản xuất và nuôi trồng thủy sản thích ứng biến đổi khí hậu; khuyến cáo gieo sạ sớm theo điều kiện nguồn nước, tránh sử dụng giống lúa dài ngày để né mặn”.

Để ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn, bảo đảm sản xuất, các địa phương cần thường xuyên kiểm kê nguồn nước, cân đối để bố trí cơ cấu sản xuất, mùa vụ, thời điểm xuống giống lúa phù hợp; chuyển đổi cơ cấu cây trồng đối với những diện tích thường xuyên gặp khó khăn về nguồn nước; tăng cường sử dụng các giống cây trồng thích ứng với điều kiện hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn.

Phó Cục trưởng Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi

Nguyễn Hồng Khanh

Phó Cục trưởng Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi Nguyễn Hồng Khanh cho rằng, để ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn, bảo đảm sản xuất, các địa phương cần thường xuyên kiểm kê nguồn nước, cân đối để bố trí cơ cấu sản xuất, mùa vụ, thời điểm xuống giống lúa phù hợp; chuyển đổi cơ cấu cây trồng đối với những diện tích thường xuyên gặp khó khăn về nguồn nước; tăng cường sử dụng các giống cây trồng thích ứng với điều kiện hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn.

Đồng thời, các địa phương chủ động nạo vét cửa lấy nước, hệ thống kênh mương, đắp đập ngăn mặn, đào ao trữ nước, lắp đặt và vận hành các trạm bơm dã chiến; ưu tiên cung cấp nước cho sinh hoạt, chăn nuôi, cây trồng lâu năm... khi hạn hán xảy ra; tăng cường tuyên truyền về tình hình nguồn nước, xâm nhập mặn để người dân nâng cao ý thức sử dụng nước tiết kiệm. Các đơn vị thủy lợi tranh thủ vận hành các công trình lấy, trữ và sử dụng nước hiệu quả.

Ngoài ra, các địa phương cần xây dựng kế hoạch phòng chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn với các kịch bản; cần đề phòng biến động bất thường do tác động của vận hành hồ chứa thủy điện ở thượng nguồn; đồng thời, tăng cường giám sát độ mặn, cập nhật các bản tin dự báo thường xuyên để điều chỉnh kế hoạch sản xuất phù hợp với các diễn biến nguồn nước; tích trữ nước tối đa vào các mương, ao chứa, dụng cụ chứa nhằm bảo đảm nguồn nước tưới và sinh hoạt khi mặn xâm nhập vào thời kỳ cao điểm…

Có thể bạn quan tâm

Ảnh: Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.

Cảnh báo lũ trên sông Cửu Long, Đồng Nai

Mực nước thượng nguồn sông Mê Công đang biến đổi chậm và ở mức cao, kết hợp với kỳ triều cường nên mực nước đầu nguồn sông Cửu Long đang lên. Hiện nay, lũ trên sông Đồng Nai (thành phố Đồng Nai) tại trạm Tà Lài đang lên chậm và ở trên mức báo động 2.

(Ảnh: Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia)

Lũ trên sông Đồng Nai sẽ lên, mưa lớn ở Trung Bộ còn có khả năng kéo dài và diễn biến phức tạp

Trong 6-12 giờ tới, lũ trên sông Đồng Nai sẽ lên và ở mức báo động 2 đến báo động 3, các xã Tà Lài, Thanh Sơn, Phú Vinh (tỉnh Đồng Nai) đề phòng nguy cơ ngập lụt. Ngoài ra, khu vực Trung Bộ và Nam Bộ đang có mưa to đến rất to; dự báo, mưa lớn ở Trung Bộ còn có khả năng kéo dài và diễn biến phức tạp.

Các đại biểu tặng cây cho học sinh. (Ảnh: ANH TÚ)

Trao tặng cây xanh và sân chơi "Xanh hóa học đường" năm 2026

Chiều 10/9, tại Trường tiểu học số 2 Trung Hóa (xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị), Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp Công ty Ô-tô Toyota Việt Nam phát động chương trình “Toyota Chung tay xanh hóa học đường” và “Hành trình thứ hai của những chiếc lốp” năm 2026.

Ông Nguyễn Văn Bé, ấp 3, xã Mỹ Thành, tỉnh Đồng Tháp phân loại và cho bao gói vào hố chứa đúng quy định.

Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường ở nông thôn

Đồng Tháp là tỉnh nông nghiệp với gần 500.000ha vườn cây ăn trái, lúa, hoa màu. Mỗi năm, nông dân sử dụng khoảng 3.000 tấn thuốc bảo vệ thực vật. Để bảo vệ môi trường, địa phương đã triển khai nhiều giải pháp để thu gom, xử lý bao bì thuốc, nâng cao ý thức người dân, hướng đến nền nông nghiệp xanh, bền vững, an toàn.

Các chuyên gia cảnh báo nguy cơ El Nino diễn biến cực đoan, ảnh hưởng đến nguồn nước Đồng bằng sông Cửu Long. (Ảnh: VĂN ÚT)

Né El Nino từ từng khu vườn, chủ động nguồn nước mùa khô

Trước nguy cơ El Nino diễn biến cực đoan, người dân vùng hạ lưu sông Hậu đang chuyển từ thế bị động ứng phó sang chủ động chuẩn bị nguồn nước. Từ những ao chứa nhỏ trong từng khu vườn đến việc nạo vét kênh mương, kiểm soát mặn ở quy mô lớn, mục tiêu chung là giữ được nguồn nước ngọt và giảm thiệt hại khi bước vào mùa khô.

Bãi rác tạm hiện đã đầy và gây ô nhiễm môi trường. (Ảnh: HÀ HỒNG HÀ)

Phú Thọ chốt phương án xử lý rác thải sinh hoạt tại các phường Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc

Mấy ngày qua, hàng trăm tấn rác sinh hoạt phát sinh mỗi ngày tại các phường Vĩnh Phúc, Vĩnh Yên (tỉnh Phú Thọ) bị ùn ứ sau khi một số người ngăn xe chở rác vào bãi rác tạm Núi Bông (tiếp giáp với các tổ dân phố Trại Giao, Hán Lữ thuộc phường Vĩnh Phúc; các thôn Hoàng Hương và Hoàng Oanh thuộc xã Bình Xuyên).

Khu vực Hà Nội có mưa, mưa rào và rải rác có dông, cục bộ có nơi mưa to. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Không khí lạnh gây mưa rào và dông ở Bắc Bộ

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hiện nay (9/9), bộ phận không khí lạnh đã báo vẫn đang di chuyển xuống phía nam. Bắc Bộ có mưa rào và dông vài nơi; nhiệt độ lúc 13 giờ chiều nay phổ biến ở mức 31-34 độ C.