“Chọn con đường nào cũng phải hiểu rõ bản thân”

Chỉ còn một tuần nữa (17 giờ ngày 28/7), hệ thống xét tuyển của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) sẽ đóng. Tuy nhiên, vẫn còn ngổn ngang những thắc mắc của phụ huynh, thí sinh được đặt ra tại Ngày Hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển 2025 diễn ra tại khuôn viên Đại học Bách khoa Hà Nội vào sáng 19/7.

Tư vấn ngành học cho học sinh tại Trường Điện - Điện tử (Đại học Bách khoa Hà Nội) sáng 19/7.
Tư vấn ngành học cho học sinh tại Trường Điện - Điện tử (Đại học Bách khoa Hà Nội) sáng 19/7.

Sự thành công gắn với năng lực

Rất nhiều thí sinh tham dự ngày hội để tìm hiểu cách thức đăng ký xét tuyển và cập nhật thông tin về điểm sàn, dự báo điểm chuẩn năm nay. Một nam sinh bày tỏ: “Em rất muốn học ngành Thiết kế vi mạch tại Đại học Bách khoa Hà Nội, nhưng không tự tin lắm với nguyện vọng này. Vậy, cùng một ngành có thể đăng ký nhiều tổ hợp được không?”. PGS, TS Vũ Duy Hải, Trưởng ban Tuyển sinh - hướng nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, thí sinh chỉ cần “ba cú kích chuột”. Thứ nhất là sắp xếp thứ tự nguyện vọng theo mức độ yêu thích, mong muốn của mình. Thứ hai là chọn trường và thứ ba là chọn ngành (với mỗi nguyện vọng).

Thí sinh không cần phải đăng ký từng tổ hợp xét tuyển, hay phương thức xét tuyển cụ thể, vì hệ thống sẽ tự động lựa chọn tổ hợp/phương thức có lợi nhất cho thí sinh. Thầy Hải cũng cho biết, hệ thống xét tuyển của Bộ chỉ hiển thị những dữ liệu chung, còn những dữ liệu phục vụ việc xét tuyển của riêng mỗi trường thì các trường sẽ tự xử lý sau khi thí sinh cập nhật đầy đủ dữ liệu lên hệ thống.

Nắm bắt xu thế, ngành vi mạch bán dẫn được nhiều phụ huynh và thí sinh đặt câu hỏi với ban tư vấn. Sau khi nghe TS Phan Văn Kiền, Viện trưởng Đào tạo báo chí và truyền thông, Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) tư vấn có thể đăng ký học ngành kép để theo đuổi ngành mình mơ ước nhưng chưa đủ điểm đỗ, một vị phụ huynh có con vừa tốt nghiệp Trường THPT Quang Trung - Hà Đông hỏi con có thể “đi đường vòng” để theo ngành vi mạch bán dẫn, công nghệ nano… của Đại học Bách khoa Hà Nội hoặc hệ dân sự của các trường quân đội không?

PGS, TS Vũ Duy Hải cho biết, Đại học Bách khoa Hà Nội đã công bố dự kiến điểm chuẩn tất cả các ngành đào tạo, nhưng điểm chuẩn chính thức chỉ chốt khi kết thúc thời gian thí sinh đăng ký nguyện vọng. Nên ở thời điểm hiện tại, thí sinh mong muốn vào ngành nào thì cứ mạnh dạn đăng ký.

Ông Hải cũng thông tin: Thí sinh tốt nghiệp cử nhân của Đại học Bách khoa Hà Nội được phép học chương trình đào tạo kỹ sư chuyên sâu. Đây cũng là một cách “đi đường vòng” để được học ngành mơ ước. Song ông cũng lưu ý, tại Đại học Bách khoa Hà Nội, học một ngành đã vất vả nên thí sinh cần cân nhắc để bảo đảm yêu cầu học tập.

Trao đổi ý kiến thêm với gia đình các thí sinh muốn học vi mạch bán dẫn, PGS, TS Nguyễn Phú Khánh, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Phenikaa cho hay, muốn làm việc ở lĩnh vực vi mạch bán dẫn có thể học ở nhiều ngành khác nhau. Lĩnh vực này tạm chia hai dạng: Thiết kế vi mạch và công nghệ kiểm thử đóng gói. Vì thế phụ huynh và thí sinh cần tham khảo kỹ thông tin về ngành đào tạo của các trường khối kỹ thuật công nghệ để có nhiều lựa chọn.

Với ngành chip bán dẫn, để thiết kế ra các con chip, vi mạch phải là ở bậc đại học - là “nhân lực nghĩ”, còn “nhân lực làm” được TS Đồng Văn Ngọc - Hiệu trưởng Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội giới thiệu rằng, chính là đội ngũ nhân lực học cao đẳng. Do vậy, việc lựa chọn bậc học đại học hay cao đẳng phù hợp với năng lực là lý tưởng nhất, không cứ phải vào đại học mới thành công.

Vì vậy, khi có học sinh đặt câu hỏi: “Học cao đẳng có những ưu đãi nào, liệu có thất nghiệp khi nhiều nơi chỉ tuyển dụng người có bằng đại học?”, TS Đồng Văn Ngọc cho rằng, học đại học là bậc học hàn lâm, còn học cao đẳng là sự lựa chọn. Ai cũng muốn sẽ đỗ vào một trường đại học tốt nhất, phù hợp nhất. Tuy nhiên, TS Ngọc chia sẻ: “Đại học hay học cao đẳng thì sự thành công của mỗi con người trong suốt cuộc đời không gắn với bằng cấp, mà gắn với năng lực, gắn với khả năng phát triển của mỗi người”.

Theo ông, khác với đại học, học cao đẳng sẽ chỉ học trong ba năm, một số trường sử dụng chương trình đào tạo của nước ngoài có thể lên 3,5 năm. Chương trình đào tạo hầu hết là thực hành, chiếm hơn 70%. “Hiện nay, những ngành nghề liên quan đến cơ khí, ô-tô, điện, điện lạnh… khi sinh viên vào học được nhà nước cấp 70% học phí. Với Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội thì được doanh nghiệp hỗ trợ thêm 30%, miễn học phí hoàn toàn. Về cơ hội việc làm, hiện các doanh nghiệp trong nước đang rất khát nhân lực trình độ từ cao đẳng trở xuống, tuy nhiên chúng ta phải có năng lực học tốt, xây dựng mục tiêu rõ ràng, khi đó dù học đại học hay cao đẳng đều sẽ là lựa chọn phù hợp”, ông Ngọc nói.

Có thể xếp nguyện vọng yêu thích trước nguyện vọng được tuyển thẳng

TS Phan Văn Kiền, Viện trưởng Đào tạo báo chí và truyền thông khuyên phụ huynh không nên “nghe nói” mà chỉ nên nắm thông tin chính xác của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) và thông tin đăng trên website chính thức của các cơ sở đào tạo. Ông chia sẻ thêm một chính sách “mềm” cho thí sinh có điểm không đủ vào ngành mình yêu thích nhưng đủ điểm sàn vào trường, chẳng hạn báo chí - truyền thông. Theo đó, thí sinh có thể lựa chọn ngành có điểm chuẩn thấp hơn ngành mong muốn. Sau khi vào trường học, bảo đảm yêu cầu học tập, thí sinh có thể đăng ký học ngành kép để được học thêm ngành mà mình mơ ước.

Trước thắc mắc của thí sinh “nhận điểm phúc khảo khi đã qua thời gian xét tuyển thì đăng ký ra sao?”, GS, TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT) cho biết, hệ thống sẽ tự động cập nhật nếu điểm sau phúc khảo của thí sinh có sự thay đổi, thí sinh hãy yên tâm.

Về băn khoăn điểm chuẩn các trường đại học năm nay có thay đổi khi phổ điểm có biến động, ông Thảo nói năm nay dự báo sẽ có sự thay đổi về điểm chuẩn, bởi các tổ hợp thi tốt nghiệp THPT đều có sự thay đổi. “Không nên lo lắng vì điểm D01 thấp, C00 cao thì bất công. Năm nay, một trường xét tuyển bằng cả hai tổ hợp D01 và C00, sẽ có hiệu chỉnh theo bách phân vị. D01 có thể được cộng thêm điểm; C00 có thể trừ 0,5 - 1 điểm, tùy theo sự điều chỉnh của các trường để bảo đảm quyền lợi của thí sinh”, ông Thảo nói.

Phụ huynh có con học Trường THCS & THPT Nguyễn Tất Thành (Hà Nội) hỏi cách đặt nguyện vọng theo thứ tự ở trường và ở hệ thống của Bộ có buộc phải giống nhau không? Thí sinh có được đăng ký thêm/bớt nguyện vọng (so với đã đăng ký với trường) trên hệ thống của Bộ không? “Được xét tuyển thẳng vào một trường đại học (do quyết định của trường), vậy con bắt buộc phải đăng ký nguyện vọng xét tuyển thẳng đó là nguyện vọng 1 hay có thể đặt sau một số nguyện vọng yêu thích khác?”, phụ huynh thắc mắc.

GS, TS Nguyễn Tiến Thảo cho biết, việc đăng ký trên hệ thống của Bộ GD&ĐT là bắt buộc và là quyết định cuối cùng của thí sinh trong mùa xét tuyển năm nay. “Trên hệ thống của Bộ GD&ĐT, thí sinh có thể thay đổi thứ tự nguyện vọng so với thứ tự khi đăng ký ở trường, có thể thêm, bớt số nguyện vọng. Trường hợp thí sinh được xét tuyển thẳng (do quyết định của một trường), nhưng thí sinh muốn ưu tiên các nguyện vọng khác thì có thể xếp nguyện vọng mình yêu thích trước nguyện vọng được tuyển thẳng. Trường hợp không đỗ các nguyện vọng yêu thích thì cơ hội tuyển thẳng vẫn còn hiệu lực”, ông tư vấn.

Gửi thông điệp tới thí sinh, GS, TS Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh, ngưỡng cửa đại học chưa phải là đích đến cuối cùng, mà chỉ là bước khởi đầu trong quá trình trưởng thành, một hành trình rất khác những gì các bạn đã từng trải qua. Theo ông, không có trường đại học, ngành nghề nào là lý tưởng, là lương cao, dễ xin việc nếu chúng ta không cố gắng hết mình bằng cả tình yêu, trái tim và khối óc. Cũng không có nghề nghiệp nào thành công mà không có áp lực, mồ hôi và nước mắt. Không có điểm số nào là cao nếu ta sớm tự tin và tự mãn. Không có cánh cửa nào đóng lại nếu chúng ta không từ bỏ ước mơ, không có con đường nào là thảm đỏ nếu ta không hiểu con đường mình đang đi.

Vụ trưởng Giáo dục đại học nhắn gửi, dù bạn là ai, chọn con đường nào, điều quan trọng là hãy hiểu rõ bản thân, dám mơ ước và đủ dũng cảm để theo đuổi ước mơ ấy. “Hãy tin rằng, quyết định mình đưa ra hôm nay, dù là ngành, trường học nào thì đều phải có trách nhiệm với quyết định của mình. Khi đặt niềm tin vào đó thì phải có trách nhiệm với quyết định của mình. Khi đặt niềm tin vào đó và nỗ lực hết mình, cánh cửa diệu kỳ sẽ mở ra cơ hội phát triển bản thân”.

Các chuyên gia tư vấn, thí sinh chọn ngành, trường học nên dựa vào ba tiêu chí:

Thứ nhất, nên xem mình muốn gì, phù hợp với ngành nào. Đây là tiêu chí quan trọng nhất.

Thứ hai, chọn các ngành học đang được Nhà nước quan tâm, đầu tư. Chẳng hạn, lĩnh vực STEM, từ nay đến 2030, mục tiêu mỗi năm đào tạo 80.000 kỹ sư STEM. Hay khối ngành bán dẫn, có đề án đào tạo 50.000 kỹ sư, cử nhân. Đây là những chiến lược lớn của Nhà nước đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao.

Thứ ba, chọn những trường, ngành nghề có sự gắn kết học thuật với thực tiễn, làm sao để sinh viên học trên ghế nhà trường thu hẹp khoảng cách với doanh nghiệp.

Có thể bạn quan tâm

Trong "bão giá" xăng, dầu

Trong "bão giá" xăng, dầu

Xung đột tại Trung Đông gây ra biến động mạnh về nguồn cung nhiên liệu hóa thạch, dẫn đến “bão giá” xăng, dầu trên toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Hệ lụy của nó lập tức len vào từng ngóc ngách xã hội, nhất là tại các đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Biếm họa: DJAMEL LOUNIS

Khôi phục quan hệ

Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo, Washington và chính quyền lâm thời Venezuela đã nhất trí khôi phục quan hệ ngoại giao và lãnh sự. Thông tin tích cực về bước cải thiện trong quan hệ giữa Washington và Caracas giúp người dân khu vực trút bỏ được gánh nặng và sự âu lo kéo dài nhiều tháng qua.

Cử tri có thể thay đổi nơi bỏ phiếu trên VNeID

Trên VNeID, cử tri có thể dễ dàng xem thông tin cần thiết của người ứng cử để chủ động tìm hiểu, nâng cao nhận thức và trách nhiệm khi tham gia bầu cử; theo dõi nơi bỏ phiếu của mình tại ứng dụng Bầu cử Quốc hội.

Áp lực chi phí logistics tăng cao đang là những thách thức cấp bách nhất với chuỗi cung ứng. Ảnh: NAM ANH

Rủi ro từ đứt gãy chuỗi vận chuyển

Xung đột leo thang tại Trung Đông buộc nhiều hãng tàu và hãng hàng không phải thay đổi hành trình, tạm dừng hoặc quay đầu, khiến giá cước vận tải tăng gấp 2-3 lần. Đứt gãy chuỗi vận chuyển đang gây sức ép lớn lên hoạt động xuất nhập khẩu, đặc biệt là với các doanh nghiệp làm mặt hàng tươi sống như nông sản, thủy sản...

Thủ tướng Chính phủ trao Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025 cho Tập thể các nhà khoa học nữ thuộc Khoa Kỹ thuật thực phẩm, Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội.

Cơ hội để nhà khoa học nữ ở “tuyến đầu” công nghệ

Đất nước đẩy mạnh phát triển khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo, đội ngũ nhà khoa học nữ đứng trước nhiều cơ hội tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực nghiên cứu trọng điểm. Khi được tạo điều kiện và trao cơ hội công bằng, họ không chỉ đóng góp mà còn có thể giữ vai trò dẫn dắt trong nhiều hướng công nghệ mũi nhọn.

Nguồn cung xăng dầu nội địa có thể chịu áp lực trước "sức nóng" của thị trường năng lượng thế giới. Đồ họa: ANH QUÂN

Bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong nước

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá dầu thế giới tăng vọt, kéo theo rủi ro lan sang thị trường trong nước. Trong bối cảnh nguồn cung phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, doanh nghiệp và cơ quan quản lý đang đồng loạt triển khai giải pháp ứng phó để tránh đứt gãy thị trường.

Tốc độ tăng trưởng của kinh tế số Việt Nam những năm gần đây luôn cao hơn mức tăng trưởng GDP chung.

Nỗ lực đột phá kinh tế số

Trong dòng chảy chuyển đổi số mạnh mẽ trên toàn cầu, việc Việt Nam sớm xây dựng và thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo không chỉ là bước hoàn thiện thể chế. Đây còn là quyết sách chiến lược nhằm mở rộng không gian phát triển cho kinh tế số.

Tỷ giá cần được điều hành mềm dẻo để hạn chế biến động quá mạnh, giảm áp lực chi phí nhập khẩu và tâm lý thị trường. Ảnh: BẮC SƠN

Giữ ổn định vĩ mô giữa biến động toàn cầu

Xung đột Trung Đông leo thang đang đẩy chi phí logistics và năng lượng tăng cao, tạo sức ép lên kinh tế toàn cầu. Việt Nam vì thế đứng trước thách thức giữ ổn định vĩ mô và bảo đảm mục tiêu tăng trưởng 2026.

Viết lại kế hoạch 5 năm

Hai vợ chồng trẻ ngồi lại bên bàn ăn sau khi con nhỏ đã ngủ. Câu chuyện rôm rả thường ngày nhường chỗ cho sự im lặng. Người chồng mở điện thoại xem giá nhà, người vợ nhẩm tính học phí và khoản tiết kiệm.

Biếm họa: PARESH NATH

Điểm nóng xung đột mới

Căng thẳng giữa Afghanistan và Pakistan đang gia tăng trong những ngày gần đây, với nhiều đợt tấn công qua lại. LHQ và nhiều quốc gia đã lên tiếng kêu gọi hai bên kiềm chế tránh để xung đột quân sự leo thang vượt ngoài kiểm soát.

Lao động trẻ tìm việc làm tại phiên giao dịch lưu động do Trung tâm giới thiệu việc làm tổ chức. Ảnh: NAM HẢI

Nhịp trở lại của thị trường lao động

Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, thị trường lao động bước vào năm mới với nhịp chuyển động rõ rệt: Doanh nghiệp gấp rút bổ sung nhân lực để kịp đơn hàng; người lao động cân nhắc cơ hội mới; một bộ phận lao động trẻ lựa chọn lối đi linh hoạt thay vì quay lại dây chuyền sản xuất.

Năm 2025, đầu tư công cả nước đã giải ngân hơn 755 nghìn tỷ đồng, đạt 83,7% kế hoạch. Ảnh: BẮC SƠN

Chu kỳ tăng trưởng hạ tầng mới

Với quy mô gần 1 triệu tỷ đồng, đầu tư công năm 2026 được kỳ vọng mở ra chu kỳ tăng trưởng mới, không chỉ ở tốc độ giải ngân mà ở chất lượng thực thi để tạo động lực phát triển bền vững cho nền kinh tế.

Nhiều trường bổ sung các chương trình liên quan đến trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu. Ảnh: TRƯỜNG ĐẠI HỌC FPT

“Cơn sóng” ngành học mới

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 đang chứng kiến một hiện tượng chưa từng có trong vài năm trở lại đây: Hàng loạt trường đại học công bố mở ngành, chuyên ngành mới, đặc biệt tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao, kinh tế số và trí tuệ nhân tạo.

Ảnh: GETTYIMAGES

Anh cam kết tăng cường hợp tác với ASEAN

Vương quốc Anh mới đây khẳng định lại cam kết làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Đối thoại với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), đồng thời thúc đẩy Chương trình nghị sự Phụ nữ, Hòa bình và An ninh (WPS) tại khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chuyến thăm Anh năm 2025. Ảnh: CNN

Thúc đẩy hợp tác giữa Anh với EU, Mỹ

Anh và Liên minh châu Âu (EU) vừa ký Hiệp định Hợp tác cạnh tranh nhằm bảo đảm thị trường công bằng và hiệu quả cho cả hai nền kinh tế. Trong khi đó, London nối lại các cuộc đàm phán về thỏa thuận thịnh vượng công nghệ với Mỹ, trị giá hàng tỷ bảng Anh.

Máy là hơi tự động trị giá hơn 1,3 tỷ đồng - một trong những thiết bị hiện đại nhất của Xí nghiệp Veston Hưng Hà (thuộc Tổng công ty May 10, xã Hưng Hà, Hưng Yên) đang được công nhân vận hành. Ảnh: THẾ DUYỆT

Guồng quay sản xuất trở lại

Ngay sau Tết, các dây chuyền sản xuất nhanh chóng vận hành trở lại, tạo khí thế tăng tốc để hoàn thành mục tiêu năm 2026. Tâm lý "tháng Giêng là tháng ăn chơi" đã hoàn toàn bị loại bỏ.

Kết cấu hạ tầng có bước tiến vượt bậc với 3.245km đường cao tốc hoàn thành. Ảnh: NAM NGUYỄN

Kinh tế Việt Nam trước thời cơ mới

Năm 2025 khép lại trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, xung đột địa chính trị kéo dài, thiên tai cực đoan gia tăng và chủ nghĩa bảo hộ thương mại trỗi dậy. Giữa những biến động ấy, kinh tế Việt Nam vẫn bứt phá mạnh mẽ, tạo dư địa đón chờ những thời cơ mới.

Người dân tham quan, lựa chọn nông sản tại các gian hàng Hội chợ Mùa Xuân. Ảnh: LÊ ĐÔNG

Kết nối tích cực doanh nghiệp - người tiêu dùng

Diễn ra trong những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia (VEC), xã Đông Anh, Hà Nội là sự kiện xúc tiến thương mại quy mô lớn; không gian sinh hoạt xã hội nơi các giá trị kinh tế, văn hóa và cộng đồng được kết nối, lan tỏa.

Khách du lịch tham dự chương trình Happy Tết 2026. Ảnh: NAM HẢI

Cú huých đầu năm cho ngành du lịch

Lượng khách quốc tế tăng mạnh và lan tỏa trên nhiều thị trường. Đà phục hồi vững chắc đang tạo nền tảng quan trọng để ngành du lịch hướng tới mục tiêu bứt phá trong cả năm.

Cơ sở y tế sẵn sàng trực cấp cứu các ca bệnh nặng.

Những mối nguy sức khỏe cần cảnh giác mỗi dịp Tết

Tết Nguyên đán là dịp đoàn viên, sum họp và khởi đầu năm mới. Thế nhưng, phía sau không khí rộn ràng ấy, hệ thống y tế cả nước vẫn phải căng mình tiếp nhận số lượng lớn bệnh nhân nhập viện do tai nạn, ngộ độc và biến chứng bệnh mạn tính.

Luật chơi một chiều

Khách hàng thường được coi là thượng đế, là đối tượng quyết định sự sống còn của doanh nghiệp. Nhưng điều đó có vẻ không đúng hoàn toàn trong thị trường vàng, bạc, đá quý. Ở địa hạt này, cuộc chơi diễn ra theo luật… một chiều, lợi thế hoàn toàn thuộc về một bên.

Một đơn vị thuộc lực lượng IRGC của Iran. Ảnh: CNN

Vừa gây sức ép vừa mở cửa ngoại giao

Trước thềm cuộc đàm phán vừa diễn ra giữa Mỹ và Iran tại Oman, một loạt các quốc gia và tổ chức quốc tế đã có các động thái ngoại giao, trừng phạt và an ninh đối với Tehran.