Chung cuộc, Việt Nam đứng thứ 20 trên bảng tổng sắp, cao hơn một bậc so kỳ trước, dù giành ít hơn 2 HCB. Trong khu vực Đông Nam Á, chúng ta đứng thứ 5 sau Thái Lan, Malaysia, Indonesia và Philippines. Vị trí này cơ bản giống như ở ASIAD 19, nhưng vấn đề là khoảng cách đang ngày càng bị nới rộng.
Đơn cử quốc gia số một khu vực là Thái Lan. Tại ASIAD 19, họ giành 12 HCV, gấp 4 lần Việt Nam. Nhưng kỳ này, họ giành tới 18 HCV, gấp 6 lần chúng ta. Nghĩa là, trong khi thể thao Việt Nam gần như đứng yên tại chỗ về thành tích châu lục, Thái Lan đang bứt phá mạnh mẽ. Đáng chú ý hơn, thành tích của họ dồn vào nhóm môn chủ lực của Olympic.
Ngược lại, chúng ta trắng tay hoàn toàn ở nhóm này, ngay cả những môn được đặt chỉ tiêu HCV như bắn súng, điền kinh, rowing, taekwondo hay boxing. Bắn súng, niềm hy vọng số một, không bảo vệ được HCV 10m súng ngắn hơi nam do Phạm Quang Huy giành được ba năm trước. Đội chỉ giành một HCĐ 10m súng ngắn hơi đồng đội nữ. Trong khi đó, boxing cũng chỉ có thể chạm đến HCB của Nguyễn Thị Tâm ở hạng dưới 51 kg nữ.
Những chiếc HCV hiếm hoi của thể thao Việt Nam tại ASIAD 20 đều đến từ những môn không trong hệ thống Olympic, gồm cầu mây (2 HCV) và karate. So kỳ trước, số môn có thể cạnh tranh ngôi đầu châu lục thậm chí còn ít đi. Rõ ràng, chúng ta đang có quá ít điểm tựa để tránh khỏi cảnh chơi vơi ngoài “biển lớn”.
Theo ông Nguyễn Hồng Minh, Trưởng Đoàn thể thao Việt Nam dự ASIAD 20, chúng ta “vẫn loay hoay giữa giữ vững thứ hạng khu vực hay vươn tầm châu lục”. Đó là thực tế chưa dễ gì thay đổi, sau nhiều năm thể thao Việt Nam quen với cách đầu tư dàn trải, tìm môn “ngách” để cạnh tranh thành tích với các quốc gia Đông Nam Á.
Bài toán đã được nhận diện, động thái giải quyết cũng đã có. Đó là “đóng khung” tâm ngắm vào mục tiêu lớn hơn, tập trung nguồn lực cho các môn mũi nhọn, thuộc hệ thống Olympic. Quá trình tái cơ cấu đòi hỏi kiên nhẫn vì sự tích tụ về chất không thể có ngay. Nhưng cũng không thể đủng đỉnh, trong khi các nước bạn đang tiến rất nhanh về phía trước.
