HIỆU QUẢ MÔ HÌNH LIÊN KẾT
Thực tế chứng minh, hiện nay tỉnh Cà Mau nói chung, khu vực Bạc Liêu cũ nói riêng có nhiều mô hình hợp tác xã làm ăn hiệu quả, điển hình như các mô hình hợp tác xã nuôi tôm, cá, nghêu, sò huyết, làm muối..., được nhiều hộ nông dân coi là “ngôi nhà chung”, giúp bà con thoát cảnh nghèo khó.
Ở vùng ven biển huyện Hòa Bình (trước đây), nhiều người biết đến Hợp tác xã nông nghiệp sinh thái Hương Rừng tại Ấp 13, xã Vĩnh Hậu. Hợp tác xã được thành lập vào tháng 5/2024, tuy “sinh sau đẻ muộn”, nhưng bước đầu đi vào hoạt động đã tạo được dấu ấn với hai sản phẩm chủ lực là trà rau sam biển và muối nâu hồng thảo mộc.
Nét nổi bật của Hợp tác xã Hương Rừng là việc nâng tầm giá trị hạt muối truyền thống. Tại vùng ven biển các xã Vĩnh Thịnh, Vĩnh Hậu, huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu (trước đây), xưa kia 1 kg muối thô chỉ có giá 3.000-4.000 đồng; nhưng từ khi được hợp tác xã cố gắng tìm tòi, nghiên cứu và chế biến, nay những hạt muối thô giá “rẻ như bèo” đã trở thành sản phẩm có giá trị kinh tế cao, vươn tới nhiều thị trường trong và ngoài nước.
Không chỉ tại vùng ven biển, ở các xã thuộc khu vực phía nam của tỉnh Bạc Liêu (trước đây) như Phước Long, Vĩnh Phú Đông, Hồng Dân, Hòa Bình, Vĩnh Lợi, các mô hình hợp tác xã sản xuất kết hợp lúa-cá của hàng trăm hộ nông dân đã đem lại hiệu quả kinh tế cao, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho nhiều hộ nông dân. Nông dân Nguyễn Văn Trinh phấn khởi cho biết: “Cách đây 10 năm, cuộc sống của gia đình tôi chỉ quanh quẩn gắn bó với bảy công đất trồng lúa. Đầu tắt mặt tối, thắt lưng buộc bụng suốt năm mà cái nghèo cứ đeo bám. Nhờ thay đổi tư duy và cách làm ăn mới, cũng từ bảy công đất này, mấy năm nay mỗi năm gia đình thu hoạch hơn 2 tấn cá, bán với giá dao động từ 60.000-70.000 đồng/kg, trừ chi phí cũng thu lãi 40-50 triệu đồng, chưa kể nguồn thu từ lúa và hoa màu. Tổng thu nhập mỗi năm từ lúa, cá của gia đình tôi là hơn 100 triệu đồng, bước đầu có “của ăn của để”, con cái được chăm lo học hành chu đáo”.
Tại xã Vĩnh Mỹ (tỉnh Bạc Liêu trước đây), mấy năm qua, nhiều hộ nông dân biết đến ông Lê Văn Cường, thành viên Hợp tác xã Vĩnh Cường. “Nhờ làm ăn theo mô hình hợp tác xã, chuyên sản xuất lúa chất lượng cao, mỗi ha lúa của gia đình tôi lời thêm 6-7 triệu đồng so với sản xuất truyền thống. Chỉ cách đây vài năm, gia đình tôi còn trong diện cận nghèo, nhưng nay đã dựng được nhà mới, con cái học hành đến nơi đến chốn, cả nhà ai cũng vui”, ông Cường cho biết.
Theo ông Lưu Hoàng Ly, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, ở khu vực Bạc Liêu trước đây, các mô hình hợp tác xã chuyên sản xuất lúa-tôm đã được nông dân áp dụng từ trước những năm 2000, đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều so với độc canh cây lúa, cho nên tốc độ tăng diện tích sản xuất lúa-tôm khá nhanh, từ 5.851 ha ban đầu đã tăng lên gần 40 nghìn ha vào năm 2020.
Hiện tại khu vực đã thành lập các liên hiệp hợp tác xã “lúa thơm-tôm sạch” với tổng số 21 hợp tác xã thành viên, tổng diện tích canh tác hơn 4.000 ha. Việc xây dựng các cánh đồng tôm lớn thông qua hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã là rất cần thiết, từ đó hình thành vùng nguyên liệu đủ lớn để cung ứng cho doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu.
HIỆU QUẢ TỪ SẢN XUẤT MUỐI CÔNG NGHỆ CAO
Được biết, tại vùng ven biển Bạc Liêu (trước đây), hiện có sáu hợp tác xã chuyên sản xuất muối, với hơn 370 diêm dân thành viên. Diện tích sản xuất muối tập trung do hợp tác xã quản lý là hơn 300 ha (chiếm 20,5% diện tích sản xuất muối tại khu vực này). Các hợp tác xã diêm nghiệp ngày càng hoạt động hiệu quả, giúp đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, chuyển từ mô hình sản xuất muối truyền thống sang mô hình muối trải bạt có năng suất, chất lượng cao hơn (gấp 1,5 lần).
Điển hình là Hợp tác xã sản xuất muối và dịch vụ muối công nghệ cao Đông Hải (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải trước đây), có 19 thành viên, với diện tích sản xuất muối là 51 ha. “Trong vụ sản xuất 2024-2025, sản lượng muối của hợp tác xã đạt hơn 3.200 tấn, doanh thu hơn 7 tỷ đồng, lợi nhuận gần 5 tỷ đồng. Được sự đồng thuận của các thành viên, hợp tác xã đã đầu tư xây dựng nhà xưởng và trang thiết bị để thu mua, chế biến, đóng gói thành phẩm nhiều loại muối. Đến nay có năm sản phẩm muối chế biến gồm muối tôm, muối ớt sấy, muối sả sấy, muối sấy xay mịn, muối hạt sấy; trong đó hai sản phẩm muối sấy xay mịn và muối hạt sấy đã được công nhận là sản phẩm OCOP. Hiện sản phẩm của hợp tác xã đã xuất hiện tại nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước”, ông Hồ Văn Chiến, Chủ tịch Hội đồng quản trị hợp tác xã phấn khởi cho biết.
Ngoài ra, tại vùng ven biển này hiện có Hợp tác xã sản xuất muối Tâm Bình (xã Vĩnh Thịnh, huyện Hòa Bình trước đây), với 10 thành viên và 68 ha đất sản xuất, trong đó có 40 ha sản xuất muối trải bạt. Mùa khô năm 2025, sản lượng muối của hợp tác xã đạt gần 5.000 tấn. Hợp tác xã đã đầu tư xây dựng kho dự trữ muối để khi vào vụ thu hoạch rộ, giá muối thấp thì thu mua trữ lại, chờ khi giá muối cao mới tiêu thụ, góp phần nâng cao thu nhập cho các thành viên, đáp ứng yêu cầu và xu thế của thời kỳ ứng dụng khoa học-công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, phát triển nông thôn hiện nay.
