Chinh phục khán giả bằng “hệ sinh thái” xiếc

Liên đoàn Xiếc Việt Nam đã và đang nỗ lực đổi mới tiết mục, dàn dựng các chương trình, vở diễn thử nghiệm, mời gọi các nghệ sĩ quốc tế đến biểu diễn... nhằm chinh phục công chúng hiện đại.
Một tiết mục biểu diễn trên sân khấu vuông. (Ảnh: TRANG ANH)
Một tiết mục biểu diễn trên sân khấu vuông. (Ảnh: TRANG ANH)

Với sự xuất hiện của một Trung tâm nghệ thuật biểu diễn mới nằm ngay trong khuôn viên Rạp Xiếc Trung ương tại Hà Nội, Liên đoàn càng như được chắp thêm đôi cánh sáng tạo để mang đến nhiều sản phẩm nghệ thuật ấn tượng hơn nữa.

Vừa qua, nhân kỷ niệm 69 năm Ngày thành lập Liên đoàn Xiếc Việt Nam (16/1/1956-16/1/2025), Trung tâm nghệ thuật biểu diễn mới của Liên đoàn, với sức chứa 300 khách, đã chính thức khai trương với chương trình nghệ thuật đặc biệt “Vũ đài muôn màu sắc”.

Lựa chọn hình thức sân khấu vuông, Liên đoàn mong muốn không gian này sẽ là nơi hội tụ, gặp gỡ của xiếc cùng nhiều ngôn ngữ khác như giao hưởng, opera, ba-lê, tuồng, chèo, cải lương…, tạo nên sự cộng hưởng về mặt nghệ thuật và giải trí, điều mà các địa điểm khác chưa có đủ điều kiện về không gian và kỹ thuật để xử lý.

Lần đầu tiên, trên sân khấu vuông có diện tích 140 m2, khán giả yêu xiếc được chứng kiến sự kết hợp độc đáo của các tiết mục đu dây, tung hứng, nhào lộn, đế trụ… trong sự thay đổi liên tục của cảnh trí sân khấu. Màn hình led lớn cùng công nghệ trình chiếu hiện đại khiến câu chuyện tình yêu trong màn trình diễn đu dây lụa nam nữ trở nên thăng hoa hơn; những màn tung hứng cũng trở nên duyên dáng, vui nhộn, giàu màu sắc hơn.

Đây là ưu thế mà sân khấu tròn của Rạp xiếc Trung ương với sức chứa 1.300 người khó có thể có được, bởi tạo ra sự chuyển cảnh linh hoạt trong không gian lớn khép kín là cả thách thức.

Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam Tống Toàn Thắng cho biết, sân khấu của Trung tâm nghệ thuật biểu diễn mới là sân khấu duy nhất ở Thủ đô được thiết kế chuyên biệt theo mô hình nhà hát đa năng, có thể đáp ứng những yêu cầu đặc thù trong biểu diễn xiếc và nhiều loại hình nghệ thuật khác.

Lựa chọn hình thức sân khấu vuông, Liên đoàn mong muốn không gian này sẽ là nơi hội tụ, gặp gỡ của xiếc cùng nhiều ngôn ngữ khác như giao hưởng, opera, ba-lê, tuồng, chèo, cải lương…, tạo nên sự cộng hưởng về mặt nghệ thuật và giải trí, điều mà các địa điểm khác chưa có đủ điều kiện về không gian và kỹ thuật để xử lý.

Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng chia sẻ, nhằm hiện thực hóa mục tiêu này, sân khấu vuông đã được trang bị nhiều công năng đặc biệt: Phía trước là sân khấu di động có thể tạo thành bể nước để tạo hiệu ứng phun nước, trình diễn nhạc nước…

Khán phòng được thiết kế để các nghệ sĩ có thể thực hiện đu bay khắp nơi, đồng thời sẵn sàng trở thành phim trường sống động với công nghệ 3D mapping, nơi khán giả có cảm giác như đang được trực tiếp đi giữa những khu rừng bí hiểm với tiếng hổ báo gầm gừ ngay bên cạnh, hay đang được khám phá đại đương, lắng nghe tiếng sóng vỗ rì rào… Tất cả hứa hẹn sự khai sinh của những sản phẩm nghệ thuật đủ sức làm người xem đã mắt, đã tai và đã cảm xúc.

Nếu sân khấu tròn của Rạp Xiếc Trung ương hướng tới phục vụ khán giả đại chúng, thì sân khấu vuông của Trung tâm nghệ thuật biểu diễn mới được định hướng phục vụ phân khúc khán giả có số lượng nhỏ hơn, yêu cầu chuyên biệt hơn như nhóm khách gia đình, doanh nghiệp, ngoại giao, người lớn tuổi…

Tọa lạc tại vị trí đắc địa của Thủ đô (67- 69 Trần Nhân Tông, Hà Nội), lại sở hữu không gian thoáng đãng, có khu để xe ô-tô rộng rãi, Trung tâm nghệ thuật biểu diễn mới của Liên đoàn Xiếc Việt Nam được kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến nghệ thuật của khách du lịch trong và ngoài nước.

Ở đó, khán giả không chỉ được thưởng thức những sản phẩm nghệ thuật chất lượng cao mà còn được tìm hiểu về hành trình phát triển xiếc Việt Nam khi tham quan không gian phòng truyền thống của Liên đoàn tại tầng 2, được phục vụ những dịch vụ đi kèm tại tầng 1 như ăn uống, trải nghiệm văn hóa…

Liên đoàn đang đẩy mạnh kết nối với một số doanh nghiệp để có thể tạo nên một “hệ sinh thái” dịch vụ gắn liền với xiếc nhằm tạo ra chuỗi trải nghiệm liền mạch, trọn vẹn cho du khách.

Chẳng hạn, với show diễn về Tây Nguyên, khách du lịch sẽ được hòa mình vào không gian văn hóa vùng miền mang đậm sắc màu Tây Nguyên kết nối chặt chẽ với tác phẩm trình diễn, được thưởng thức ẩm thực truyền thống và mang về những món đồ lưu niệm tinh xảo, độc đáo…

Có thêm một thiết chế văn hóa mới, hiện đại chính là ước mơ bấy lâu đã thành hiện thực của các nghệ sĩ Liên đoàn Xiếc Việt Nam. “Đây là cơ hội lớn, nhưng cũng là áp lực lớn bởi chúng tôi sẽ phải không ngừng nỗ lực sáng tạo để mở rộng quy mô và nâng tầm chất lượng chương trình biểu diễn, sao cho tạo ra được nhiều buổi diễn thu hút khán giả trong, ngoài nước, từ đó nâng cao hơn nữa đời sống của anh em nghệ sĩ” - Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng bày tỏ.

Lãnh đạo Liên đoàn Xiếc Việt Nam cho biết, bản thân các nghệ sĩ xiếc đã quen biểu diễn ở sân khấu tròn, giờ thích ứng với sân khấu vuông cũng là cả thách thức, bởi sân khấu vuông nhỏ hơn, yêu cầu về sự chính xác trong kết nối với âm thanh, ánh sáng cũng cao hơn, đòi hỏi các nghệ sĩ phải không ngừng luyện tập để hoàn thiện thêm về kỹ năng, năng lực biểu diễn.

Trước mắt, Liên đoàn sẽ đẩy mạnh kết nối với các nhà hát, đơn vị nghệ thuật trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, kêu gọi các nguồn đầu tư xã hội hóa để có được những sản phẩm nghệ thuật độc đáo, chất lượng.

Rất nhiều ý tưởng táo bạo đang được Liên đoàn lên kế hoạch triển khai để Trung tâm trở thành điểm đến văn hóa nghệ thuật của Thủ đô, như khởi động lại show diễn Ionah; tổ chức show diễn Ngày cuối tuần ở Ý với sự tham gia của dàn nhạc giao hưởng, thính phòng và xiếc…; thậm chí là những show diễn ngay từ tên gọi đã gây tò mò như “Phở show”, “Bami show”…

Những người yêu nghệ thuật đang mong chờ những sản phẩm mang tính đột phá sẽ ra đời từ sân khấu vuông, đóng góp tích cực cho sự phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

"Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau: Không thể bóp méo giá trị văn hóa bằng vỏ bọc "thương dân"

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.

Sinh viên tái hiện đám cưới Nam Kỳ xưa.

Vĩnh Long khơi dậy dòng chảy văn hóa dân tộc trong lòng thế hệ trẻ

Trường đại học Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long vừa tổ chức Chương trình  “Khoa thi Minh kinh bác học” lần thứ I năm 2026. Việc tái hiện không gian khoa bảng xưa và những nghi lễ truyền thống của vùng đất Nam Bộ ngay tại giảng đường không chỉ là sân chơi văn hóa, mà còn là hành trình bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.

Hình ảnh trong quá trình thực hiện phim tài liệu "Chuyến tàu Hòa Bình".

"Chuyến tàu Hòa Bình" - hành trình cùng ký ức

Từ những thước phim tư liệu, lời kể nhân chứng và các địa danh lịch sử, phim tài liệu "Chuyến tàu Hòa Bình" đặt người trẻ vào vị trí người đi tìm, đối thoại với quá khứ để hiểu giá trị của hiện tại và trách nhiệm gìn giữ hòa bình hôm nay.