Chỉ giảm lượng khí thải CO2 không ngăn được hiện tượng nóng lên

Nghiên cứu mới cho thấy, để kiểm soát biến đổi khí hậu, thế giới không chỉ phải cắt giảm lượng khí thải carbon dioxide mà việc hạn chế các chất ô nhiễm ít được biết đến cũng đóng vai trò quan trọng trong việc làm ấm hành tinh.

Khói bốc lên từ các tháp làm mát của nhà máy điện hạt nhân Cruas, Pháp. Ảnh: Reuters.
Khói bốc lên từ các tháp làm mát của nhà máy điện hạt nhân Cruas, Pháp. Ảnh: Reuters.

Các cuộc thảo luận về khí hậu toàn cầu trong nhiều thập kỷ đã tập trung vào phát thải CO2, loại khí có nhiều nhất trong khí quyển. Mục tiêu chung của việc đạt được mức phát thải "net-zero" thường chỉ đề cập đến lượng khí thải CO2.

Năm ngoái, hơn 100 quốc gia đã cam kết cắt giảm 30% lượng khí thải từ methane vào năm 2030, một loại khí nhà kính khác dựa trên carbon có khả năng giữ nhiệt mạnh hơn nhiều so với CO2. Hầu hết các quốc gia này vẫn chưa cho biết họ sẽ đáp ứng thời hạn đó như thế nào.

Trong khi đó, người ta ít chú ý đến các chất ô nhiễm nóng lên khác, bao gồm carbon đen, còn gọi là bồ hóng, hấp thụ nhiệt bức xạ, cũng như hydrofluorocarbon có trong chất làm lạnh và oxit nitơ.

Nhưng theo nghiên cứu được công bố hôm 23/5 trên Kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ (PNAS), cùng với khí methane, những chất ô nhiễm này là nguyên nhân gây ra khoảng một nửa hiện tượng ấm lên ngày nay.

Giáo sư Durwood Zaelke, Chủ tịch Viện Quản trị và Phát triển Bền vững ở Washington DC, đồng tác giả nghiên cứu cho biết: “Khi chúng ta lo lắng về thời hạn gần, chúng ta cần xem xét các yếu tố khí hậu khác ngoài CO2".

Điều này đặc biệt quan trọng khi các quốc gia theo đuổi việc cắt giảm CO2 thông qua việc cắt giảm việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch, vẫn được coi là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng ấm lên toàn cầu. Sử dụng ít nhiên liệu hóa thạch hơn sẽ dẫn đến ít ô nhiễm không khí hơn, trong đó, các hạt sunfat trong không khí một phần nào chống lại biến đổi khí hậu bằng cách phản xạ bức xạ mặt trời ra khỏi Trái đất.

Các nhà khoa học cho biết, nếu không có những hạt sulphat này Trái đất sẽ nóng lên khoảng 0,5 độ C, có nghĩa là hành động khí hậu có thể khiến nhiệt độ tạm thời tăng cao hơn - trừ khi các chất ô nhiễm ít hơn cũng được giải quyết.

Theo nghiên cứu, chỉ riêng việc khử carbon sẽ khiến hành tinh này vượt qua 2 độ C so với nhiệt độ thời kỳ tiền công nghiệp.

Ngược lại, phát hiện này cho thấy, việc phối hợp kiểm soát tất cả các chất gây ô nhiễm khí hậu có thể giúp thế giới tránh được một số hiện tượng nóng lên sớm nhất là vào năm 2030 và giảm một nửa tỷ lệ nóng lên từ năm 2030 đến 2050.

Giáo sư Euan Nisbet, một nhà khoa học khí hậu tại Royal Holloway, Đại học London, người không tham gia vào nghiên cứu, cho biết: “Bài báo mang tính bước ngoặt này sẽ giúp chúng ta tư duy lại về các mục tiêu toàn cầu".

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa)

Thời tiết ngày 5/5: Cả nước có nắng nhưng không xuất hiện nắng nóng, mưa dông vào chiều tối và đêm

Dự báo, ngày 5/5, hầu hết các khu vực trên cả nước ban ngày trời nắng nhưng không xuất hiện nắng nóng, mưa dông giải nhiệt tập trung vào chiều tối và đêm. Khu vực Hà Nội không mưa, trưa chiều giảm mây trời nắng, thời tiết dễ chịu, nhiệt độ thấp nhất từ 22-24 độ C, cao nhất từ 28-30 độ C.

Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chia sẻ về hiện tượng thời tiết cực đoan.

Mưa đá xuất hiện trên diện rộng ở miền bắc là hiện tượng hiếm gặp

Những ngày đầu tháng 5, hàng loạt địa phương ở khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ liên tiếp ghi nhận dông, lốc, sét, mưa đá với cường độ mạnh, gây thiệt hại về nhà cửa, hoa màu và tài sản của người dân. Đáng chú ý, mưa đá không chỉ xuất hiện ở khu vực miền núi mà còn lan rộng xuống trung du, đồng bằng, thậm chí cả Thủ đô Hà Nội.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 4/5/2026: Mưa giảm, trời chuyển nắng trên nhiều khu vực

[Video] Dự báo thời tiết ngày 4/5/2026: Mưa giảm, trời chuyển nắng trên nhiều khu vực

Thời tiết hôm nay trên cả nước có xu hướng chuyển biến nhanh. Từ Bắc Bộ đến Trung Bộ, mưa dông giảm dần, trời chuyển nắng vào trưa chiều. Trong khi đó, khu vực Cao nguyên và Nam Bộ duy trì trạng thái ngày nắng, chiều tối có mưa dông quay trở lại cục bộ, kèm theo những hiện tượng thời tiết nguy hiểm trong dông.

[Video] Cảnh báo mưa dông diện rộng ở Bắc Bộ

[Video] Cảnh báo mưa dông diện rộng ở Bắc Bộ

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, hiện khối không khí lạnh ở phía Bắc đang di chuyển xuống phía Nam, gây mưa dông diện rộng ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, có nơi mưa rất to, nhiệt độ giảm.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/5/2026: Không khí lạnh tràn xuống, Bắc Bộ chuyển mưa dông, Trung Bộ còn nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/5/2026: Không khí lạnh tràn xuống, Bắc Bộ chuyển mưa dông, Trung Bộ còn nắng nóng

Không khí lạnh bắt đầu tác động đến thời tiết nước ta trong ngày hôm nay, khiến khu vực Bắc Bộ chuyển sang trạng thái mưa dông từ trưa và chiều. Trong khi đó, miền Trung vẫn duy trì nắng nóng diện rộng trước khi mưa dông xuất hiện vào chiều tối và đêm. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục có nắng ban ngày.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 3/5/2026: Bắc Bộ sắp đón mưa lớn, Trung Bộ và Nam Bộ duy trì nắng mạnh ban ngày

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 3/5/2026: Bắc Bộ sắp đón mưa lớn, Trung Bộ và Nam Bộ duy trì nắng mạnh ban ngày

Không khí lạnh từ phía Bắc sẽ bắt đầu tác động đến nước ta từ ngày mai 3/5, khiến thời tiết Bắc Bộ chuyển mưa dông từ trưa và chiều. Trong khi đó, miền Trung vẫn duy trì trạng thái nắng nóng trước khi mưa dông xuất hiện vào cuối ngày; Nam Bộ tiếp tục ngày nắng, chiều tối có khả năng xuất hiện dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

Trong đêm nay và ngày mai, khối không khí lạnh đang suy yếu dần, Bắc Bộ và miền Trung duy trì trạng thái khô ráo vào ban ngày, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời; trong khi Nam Bộ vẫn có khả năng xuất hiện mưa dông cục bộ về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

Trong ngày nghỉ lễ 30/4 hôm nay, thời tiết trên cả nước thuận lợi cho các hoạt động vui chơi, du lịch và di chuyển. Bắc Bộ duy trì trạng thái mát mẻ, ít mưa nhờ ảnh hưởng của không khí lạnh; miền Trung trời đẹp, biển êm; trong khi Nam Bộ tiếp tục nắng nóng ban ngày nhưng cần lưu ý khả năng xuất hiện mưa dông về chiều tối.