Châu Phi tăng cường tự chủ năng lượng

Xung đột leo thang ở Trung Đông trở thành cú sốc địa kinh tế tác động trực diện lên đời sống người dân châu Phi, khi phần lớn các nước ở lục địa này nhập khẩu ròng nhiên liệu, phụ thuộc vào dầu, khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), phân bón và nhiều mặt hàng thiết yếu.

Africa Energy Indaba mở ra nhiều cơ hội đầu tư. (Ảnh: SA Profile)
Africa Energy Indaba mở ra nhiều cơ hội đầu tư. (Ảnh: SA Profile)

Tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng là chủ đề chính được Africa Energy Indaba 2026 diễn ra tại Nam Phi tập trung thảo luận nhằm giúp Lục địa Đen tự chủ hơn trong lĩnh vực quan trọng này.

AFRICA Energy Indaba 2026 diễn ra tại Nam Phi tập trung vào các chủ đề then chốt như tương lai hệ thống điện châu Phi, cơ chế huy động vốn cho hạ tầng năng lượng và cách xây dựng các dự án đủ sức hấp dẫn các nhà tài trợ, ngân hàng và quỹ đầu tư. Sự kiện này được giới chuyên môn đánh giá là “điểm hẹn chính sách và vốn” của ngành năng lượng châu Phi, nơi bộ trưởng, nhà điều hành lưới điện, định chế tài chính và doanh nghiệp cùng ngồi lại bàn về những dự án cụ thể, từ điện mặt trời, điện gió, khí-điện tới nâng cấp lưới truyền tải, phân phối.

Các phiên thảo luận chuyên đề về tài chính, các cuộc gặp kín giữa chủ dự án và nhà băng, cùng khu vực “deal room” giới thiệu dự án nhằm hình thành những cam kết đầu tư mới, đặc biệt trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Phi đang thiếu điện trầm trọng nhưng khả năng vay nợ bị thu hẹp.

Dân số châu Phi đang tăng nhanh và nhu cầu năng lượng ngày càng lớn nhưng các nỗ lực mở rộng lưới điện vẫn không theo kịp nhu cầu thực tế. Theo Cơ quan Năng lượng châu Phi (Africa Energy Chamber - AEC), cuộc khủng hoảng năng lượng tại châu lục này đang ngày càng trầm trọng khi có gần 600 triệu người chưa được tiếp cận điện và mỗi năm thiếu khoảng 12,5 tỷ USD đầu tư để thu hẹp khoảng cách cung-cầu. Hiện châu Phi cần khoảng 15 tỷ USD/năm để mở rộng điện khí hóa, song thực tế mới chỉ thu hút được khoảng 2,5 tỷ USD.

Châu Phi chiếm khoảng 20% dân số thế giới nhưng chỉ thu hút 2% tổng vốn đầu tư toàn cầu cho năng lượng sạch, khiến khu vực Nam Sahara tiếp tục là nơi tập trung phần lớn dân số thế giới chưa có điện. Việc thu hẹp khoảng cách cung-cầu về năng lượng không chỉ là yêu cầu xã hội cấp thiết, mà còn là cơ hội đầu tư quy mô lớn ở châu Phi. Những doanh nghiệp và nhà đầu tư tham gia thị trường châu Phi sớm sẽ có cơ hội thu được nhiều lợi ích dài hạn, đồng thời góp phần thúc đẩy công nghiệp hóa và tạo việc làm.

Tuy nhiên, châu Phi đang đối mặt tình trạng thiếu hụt tài chính nghiêm trọng cho phát triển hạ tầng, trong đó có hạ tầng năng lượng, trong bối cảnh nguồn viện trợ phát triển chính thức (ODA) suy giảm. Ủy viên Liên minh châu Phi (AU) phụ trách Cơ sở hạ tầng và Năng lượng, bà Lerato Dorothy Mataboge kêu gọi các quốc gia châu Phi tăng cường huy động nguồn lực trong nước nhằm bù đắp thiếu hụt tài chính cho các dự án hạ tầng.

Trong bối cảnh đó, Africa Energy Indaba 2026 không chỉ là một sự kiện chuyên ngành, mà còn là nơi phản ánh rõ mâu thuẫn mà nhiều nước châu Phi đang đối mặt: Vừa phải chứng minh cam kết với mục tiêu phát thải thấp để tiếp cận nguồn vốn quốc tế, vừa phải bảo đảm đủ điện cho tăng trưởng kinh tế và sinh hoạt của người dân.

Giới phân tích cho rằng việc khai thác khí đốt có trách nhiệm kết hợp với phát triển năng lượng tái tạo có thể giúp châu Phi bảo đảm điện cho các hộ gia đình và ngành công nghiệp, đồng thời hạn chế tác động tới phát thải toàn cầu. Là quốc gia chủ trì sự kiện Africa Energy Indaba 2026, Nam Phi phát đi thông điệp Pretoria muốn đứng ở tuyến đầu trong cuộc bàn thảo về an ninh năng lượng và chuyển dịch năng lượng ở châu lục.

Có thể bạn quan tâm

Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) và Kayan for International Trade của Ai Cập ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược. (Ảnh do Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập cung cấp)

Hợp tác chuỗi cung ứng hóa chất Việt Nam-Ai Cập

Ngày 14/4, tại New Cairo (Ai Cập), Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) và Kayan for International Trade của Ai Cập đã chính thức ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược (MOU), mở ra khuôn khổ hợp tác dài hạn trong lĩnh vực cung ứng quặng apatit và phát triển thị trường các sản phẩm hóa chất, phân bón giữa hai bên.

Em nhỏ làm việc dưới trời nắng nóng tại Tigray, Ethiopia. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khủng hoảng do sóng nhiệt ở châu Phi ngày càng nghiêm trọng

Sóng nhiệt đang nổi lên như một trong những mối đe dọa liên quan đến khí hậu nghiêm trọng nhất đối với châu Phi và điều đáng lo ngại là không chỉ các thành phố lớn chịu tác động mà còn cả ở những vùng nông thôn nghèo, nơi người dân sống chủ yếu dựa vào đồng ruộng và lao động ngoài trời.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Đánh thức tiềm năng thương mại nội khối

Tổng Thư ký Hiệp định thương mại tự do châu Phi (AfCFTA) Wamkele Mene kêu gọi các quốc gia thành viên đẩy nhanh thực thi thỏa thuận thương mại lịch sử nhằm khai mở thị trường trị giá 3.400 tỷ USD của châu lục.

UAV tấn công 2 khu chợ ở Sudan. (Ảnh: bssnews.net)

UAV tấn công 2 khu chợ ở Sudan, ít nhất 33 người thiệt mạng

2 vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái vào 2 khu chợ tại các thị trấn nằm dưới quyền kiểm soát của Lực lượng Hỗ trợ nhanh bán quân sự ở khu vực Kordofan của Sudan trong ngày 8/3 đã khiến ít nhất 33 người thiệt mạng, trong khi một cuộc tấn công khác cũng gây ra đám cháy lớn tại một khu chợ buôn bán dầu ở khu vực Darfur.