Đầu tư cho sức khỏe từ sớm
Nghị quyết về chính sách hỗ trợ an sinh xã hội cho người dân Thủ đô có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 được xem là dấu mốc quan trọng trong quá trình hoàn thiện hệ thống an sinh của Hà Nội.
Điểm mới nổi bật là phạm vi thụ hưởng được mở rộng tới đông đảo người dân đang sinh sống trên địa bàn. Theo chủ trương của thành phố, toàn bộ người dân có đăng ký thường trú hoặc tạm trú từ 12 tháng trở lên tại Hà Nội sẽ được hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ miễn phí hằng năm từ ngân sách thành phố, trừ các trường hợp đã được hưởng chính sách tương tự.
Với hơn 8,5 triệu người dân thuộc diện thụ hưởng, chương trình được kỳ vọng tạo ra bước thay đổi lớn trong công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu tại Hà Nội. Theo đó, người dân sẽ được khám lâm sàng, thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết và tham gia các chương trình sàng lọc bệnh không lây nhiễm, ung thư cũng như một số vấn đề sức khỏe tâm thần theo từng nhóm tuổi, giới tính và yếu tố nguy cơ.
Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Trọng Diện cho biết, việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ trên diện rộng không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh tật mà còn tạo nền tảng để xây dựng mô hình quản lý sức khỏe toàn dân dựa trên hồ sơ sức khỏe điện tử.
Thực tế cho thấy, các bệnh không lây nhiễm đang trở thành thách thức lớn đối với hệ thống y tế. Các khảo sát dịch tễ học trên địa bàn Hà Nội ghi nhận tỷ lệ tăng huyết áp ở người cao tuổi dao động từ 39,2% đến gần 60%, tùy nhóm tuổi và khu vực khảo sát. Trong khi đó, tỷ lệ tiền đái tháo đường ở nhóm dân số từ 18 đến 69 tuổi đã lên tới khoảng 16%. Đáng chú ý, trong nhóm bệnh nhân đang mắc tăng huyết áp, tỷ lệ tiền đái tháo đường có thể lên tới gần 50%.
Các chuyên gia y tế cho rằng, đây là những bệnh lý diễn biến âm thầm trong thời gian dài, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy thận hoặc suy giảm thị lực.
Bà Trần Thị Lan, 68 tuổi, sống tại phường Hoàng Mai là một trong số đó. Sau nhiều năm chỉ đi khám khi cảm thấy mệt hoặc đau đầu, cách đây hai năm bà được phát hiện mắc tăng huyết áp trong một đợt khám sức khỏe tại địa phương. “Trước đây tôi nghĩ tuổi già ai chẳng có lúc đau đầu, chóng mặt. Đến khi đi khám mới biết huyết áp đã tăng từ lâu. Sau đó bác sĩ còn phát hiện thêm dấu hiệu tiền đái tháo đường. Nếu không kiểm tra kịp thời thì có lẽ bệnh đã nặng hơn nhiều”, bà Lan chia sẻ.
Lương hưu không cao, con cái đi làm xa, mỗi lần đến bệnh viện tuyến thành phố đối với bà đều là một hành trình khá vất vả. Vì thế, thông tin được khám sức khỏe định kỳ miễn phí ngay tại địa phương khiến bà đặc biệt phấn khởi. “Người già như chúng tôi cần nhất là được theo dõi sức khỏe thường xuyên. Bệnh phát hiện sớm thì vừa đỡ tốn kém, vừa yên tâm hơn cho cả gia đình”, bà nói.
Thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng
Bên cạnh khám sức khỏe định kỳ, một trong những điểm nhấn đáng chú ý của chính sách an sinh mới là hỗ trợ chi phí cấp cứu ngoại viện.
Theo Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND, ngân sách thành phố hỗ trợ 100% chi phí dịch vụ cấp cứu ngoại viện đối với nhiều nhóm đối tượng yếu thế như trẻ em dưới 6 tuổi, hộ nghèo, hộ cận nghèo, người khuyết tật nặng, người cao tuổi cô đơn không nơi nương tựa, người bị tai nạn, thiên tai, thảm họa hoặc dịch bệnh truyền nhiễm nhóm A. Các trường hợp còn lại được hỗ trợ 80% chi phí.
Chính sách này được đánh giá có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh các bệnh lý cấp tính như đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay tai nạn giao thông vẫn đang là nguyên nhân gây tử vong và tàn tật hàng đầu. Các bác sĩ cho biết, với bệnh nhân đột quỵ, mỗi phút trôi qua có thể có hàng triệu tế bào thần kinh bị tổn thương. Việc được tiếp cận dịch vụ cấp cứu chuyên nghiệp ngay từ hiện trường giúp rút ngắn thời gian vàng, nâng cao khả năng cứu sống và giảm di chứng lâu dài.
Không chỉ hỗ trợ cấp cứu ngoại viện, Hà Nội cũng đang mở rộng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng. Người dân sẽ từng bước được tiếp cận các dịch vụ khám chữa bệnh từ xa như tư vấn sức khỏe, khám bệnh, kê đơn, hội chẩn trực tuyến; đọc kết quả X-quang, CT, MRI từ xa. Các dịch vụ y tế tại nhà như lấy mẫu xét nghiệm, siêu âm, điện tim, chăm sóc người bệnh và phục hồi chức năng tại cộng đồng cũng được thúc đẩy triển khai.
Đây là những dịch vụ đặc biệt cần thiết đối với người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hoặc người gặp khó khăn trong việc đi lại.
Song song với các chính sách hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách thành phố, Hà Nội cũng đang tận dụng hiệu quả nguồn lực từ Quỹ Bảo hiểm y tế để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân.
Ths, Bác sĩ Nguyễn Thị Tám, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cho biết, việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ miễn phí và mở rộng các chương trình sàng lọc bệnh tật có ý nghĩa rất lớn đối với sự phát triển bền vững của Quỹ Bảo hiểm y tế. “Khi người dân được theo dõi sức khỏe thường xuyên, hệ thống y tế sẽ giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến trên. Đồng thời, Quỹ Bảo hiểm y tế cũng sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn. Đầu tư cho y tế dự phòng hôm nay chính là giải pháp tiết kiệm chi phí khám chữa bệnh trong tương lai”, bà Tám cho biết.
Lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội cho biết thêm, để bảo đảm tính bền vững của chương trình, thành phố sẽ huy động đồng bộ các nguồn lực từ ngân sách, Quỹ Bảo hiểm y tế và xã hội hóa. Nhờ đó, người dân không chỉ được tiếp cận các dịch vụ khám cơ bản mà còn có cơ hội sử dụng nhiều kỹ thuật, xét nghiệm chuyên sâu phục vụ công tác sàng lọc và phát hiện sớm bệnh tật.
NGƯỜI LAO ĐỘNG QUAN TÂM ĐẾN CHÍNH SÁCH MỚI
Không chỉ người cao tuổi, chính sách mới cũng nhận được sự quan tâm của người lao động. Anh Nguyễn Văn Tuấn, 36 tuổi, công nhân cơ khí tại một doanh nghiệp ở xã Đông Anh cho biết, thu nhập của anh khoảng 12 triệu đồng mỗi tháng. Hai vợ chồng nuôi hai con nhỏ đang đi học nên mọi khoản chi tiêu đều phải tính toán. “Công việc tiếp xúc với máy móc, tiếng ồn và bụi kim loại nhưng thú thực nhiều năm nay tôi chỉ đi khám khi công ty tổ chức. Nhiều anh em công nhân cũng vậy. Nếu được khám sức khỏe miễn phí hằng năm thì mọi người sẽ chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe của mình”, anh Tuấn nói.
Hướng tới quản lý sức khỏe toàn dân
Những năm gần đây, thành phố đã đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế và đạt nhiều kết quả đáng chú ý. Đến nay, Hà Nội đã khởi tạo trên 10,5 triệu hồ sơ sức khỏe. Trong đó, hơn 8,4 triệu người dân, tương đương khoảng 97% dân số, đã được thiết lập hồ sơ sức khỏe điện tử. Khoảng 81% số hồ sơ đã được chuẩn hóa dữ liệu và kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Hệ thống hiện đã liên thông với 100% bệnh viện công lập trên địa bàn.
Theo lãnh đạo ngành y tế Hà Nội, sau mỗi lần khám sức khỏe, các thông tin về tiền sử bệnh tật, chỉ số sức khỏe, kết quả xét nghiệm và quá trình điều trị sẽ được cập nhật vào hồ sơ điện tử của từng người dân. Nhờ đó, việc theo dõi sức khỏe không còn diễn ra riêng lẻ tại từng cơ sở y tế mà được kết nối liên tục trong suốt cuộc đời của mỗi người dân.
PGS, TS, Bác sĩ Đỗ Đình Tùng, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đức Giang cho rằng, các chính sách mới của thành phố sẽ tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay từ tuyến cơ sở, giảm tình trạng phát hiện bệnh muộn và góp phần giảm quá tải cho các bệnh viện tuyến cuối. “Điều quan trọng nhất là người dân được chăm sóc sức khỏe sớm hơn, liên tục hơn và toàn diện hơn. Khi đó, hiệu quả điều trị sẽ cao hơn rất nhiều so với việc chỉ tập trung chữa bệnh khi bệnh đã tiến triển nặng”, ông Tùng nhận định.
Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh và các bệnh không lây nhiễm ngày càng gia tăng, những chính sách mới không chỉ giúp người dân Thủ đô tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn mà còn góp phần xây dựng một hệ thống an sinh chủ động, bền vững. Từ khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc bệnh tật đến cấp cứu ngoại viện và chăm sóc tại cộng đồng, mục tiêu cuối cùng là để mỗi người dân được bảo vệ sức khỏe tốt hơn ngay từ sớm, từ cơ sở.
