Cầu nối phát triển hệ sinh thái số

Trong những ngày tháng 3, Tây Ninh chính thức đưa Trung tâm Đổi mới sáng tạo vào hoạt động. Nhưng đằng sau những cơ hội và kỳ vọng là một hành trình dài với những “điểm nghẽn” cần được tháo gỡ.

Đại biểu tham quan các sản phẩm tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Tây Ninh. Ảnh: UBND Tây Ninh
Đại biểu tham quan các sản phẩm tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Tây Ninh. Ảnh: UBND Tây Ninh

Không phải ngẫu nhiên mà sự kiện này thu hút sự chú ý của giới khoa học, doanh nghiệp và truyền thông cả nước. Đây được coi là cột mốc quan trọng trong hành trình chuyển đổi của một tỉnh vốn được biết đến với cây mía, hồ Dầu Tiếng... và những khu công nghiệp trải dài ở vùng biên giới. Trong bối cảnh làn sóng chuyển đổi số đang tác động đến từng địa phương, việc một tỉnh thuần nông - công nghiệp như Tây Ninh chủ động kiến tạo một “hạt nhân đổi mới” mang ý nghĩa vừa cụ thể, vừa biểu tượng.

Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn khẳng định đây là bước hiện thực hóa chủ trương được ban hành từ cấp cao nhất: “Trung tâm không chỉ là một thiết chế kỹ thuật đơn thuần mà phải thật sự trở thành hạt nhân kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; là nơi hội tụ và lan tỏa công nghệ, nguồn lực phát triển cho tỉnh nhà”.

Trung tâm Đổi mới sáng tạo tỉnh Tây Ninh được thành lập theo Đề án số 2638/ĐA-UBND ngày 15/12/2025 và sẽ đóng vai trò cầu nối bộ tứ: Nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp - nhà đầu tư. Giai đoạn đầu tập trung ba nhóm nhiệm vụ: Hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ và nâng cao năng suất; thúc đẩy chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; đồng hành thương mại hóa sản phẩm khoa học - công nghệ (tư vấn, bảo hộ sở hữu trí tuệ, kết nối thị trường). Mục tiêu: hỗ trợ hơn 150 doanh nghiệp, 100 dự án khởi nghiệp; ít nhất 25% sản phẩm được thương mại hóa; tổ chức 5 chương trình ươm tạo, tăng tốc; đào tạo hơn 5.000 lượt nhân lực.

Khác với các trung tâm đổi mới sáng tạo ở đô thị lớn thường tập trung vào fintech (công nghệ tài chính) hay thương mại điện tử, Tây Ninh xác định nhóm lĩnh vực gắn với thế mạnh thật sự của địa phương là nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, logistics và dịch vụ số.

Dù kỳ vọng lớn, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Tây Ninh vẫn còn đối mặt không ít thách thức. Trước khi trung tâm đi vào hoạt động, hệ sinh thái phân tán, nhiều hoạt động chủ yếu dừng ở việc lan tỏa tinh thần khởi nghiệp. Sự liên kết giữa doanh nghiệp, viện - trường và nhà đầu tư còn hạn chế, khiến nhiều ý tưởng và kết quả nghiên cứu chưa được đưa vào ứng dụng thực tiễn.

Bên cạnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn là bài toán khó và là yếu tố quan trọng để thu hút đầu tư, đặc biệt là các dự án công nghệ cao. Với hệ sinh thái còn non trẻ, tỷ lệ kinh tế số thấp đòi hỏi đầu tư hạ tầng R&D, xưởng thử nghiệm và thu hút nhân tài. Ngoài ra, doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khăn về vốn, kỹ năng số.

Trong tương lai, hiệu quả của trung tâm sẽ được thể hiện qua số dự án gắn với sản xuất, lượng startup ươm tạo thành công và đặc biệt là mức độ đổi mới thật sự của doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn. Trung tâm Đổi mới sáng tạo ra đời trong bối cảnh Tây Ninh đang ở ngưỡng cửa của một giai đoạn phát triển mới, đánh dấu bước khởi đầu với nhiều kỳ vọng.

Năm 2025, Tây Ninh ghi nhận những bước tiến rõ nét khi tăng trưởng GRDP đạt 9,52%, quy mô vượt 345 nghìn tỷ đồng, thu ngân sách hơn 51.191 tỷ đồng; kim ngạch xuất nhập khẩu hơn 31 tỷ USD, đưa Tây Ninh vào nhóm địa phương dẫn đầu cả nước và đứng top 10 địa phương hấp dẫn doanh nghiệp lớn do Vietnam Report bình chọn... Tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026 và kinh tế số đạt 30% GRDP vào 2030.

Có thể bạn quan tâm

Câu chuyện trái cây Việt đang được Bơnana kể lại theo cách thức mới mẻ, hiện đại hơn.

Những câu chuyện nông sản

Tận dụng thế mạnh công nghệ cùng tư duy sáng tạo, một số thương hiệu tại Thành phố Hồ Chí Minh đang tìm cách đưa nông sản Việt vào các sản phẩm F&B (dịch vụ ẩm thực) được đầu tư bài bản nhằm tạo ra trải nghiệm mới cho người tiêu dùng và góp phần gia tăng giá trị kinh tế.

Nghệ nhân Năm Tịnh chia sẻ về bộ sưu tập. Ảnh: Sê Lan

Hồn sơn phảng phất

Giữa làng nghề sơn mài, không gian trưng bày của Nghệ nhân Ưu tú Năm Tịnh lặng lẽ hiện diện, lưu giữ kho tàng ký ức quý báu. Sau nhiều năm giữ nghề truyền thống, ông đau đáu mong mỏi truyền lửa nghề cho thế hệ mai sau.

Sinh viên Trường đại học Quốc tế Sài Gòn được học tập cùng hệ sinh thái công nghệ hiện đại.

Hướng tới mô hình đại học thông minh

Bên cạnh việc liên tục cập nhật các chương trình đào tạo theo sát sự phát triển của công nghệ hiện đại, nhiều trường đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh đang chú trọng đầu tư sâu về cơ sở vật chất, chuyển giao kinh nghiệm quốc tế nhằm tiệm cận mô hình đại học thông minh.

“Hồn quê trong phố” mang đến những trải nghiệm nghệ thuật dân tộc độc đáo tại Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh.

Lắng nghe hồn phố về đêm

Thành phố Hồ Chí Minh đang chú trọng đến việc đưa chương trình nghệ thuật vào bảo tàng nhằm mang lại sức sống mới cho không gian này, đồng thời tạo ra sản phẩm du lịch văn hóa thu hút du khách.

Thành phố Hồ Chí Minh triển khai chương trình “Tick xanh trách nhiệm” nhằm số hóa chuỗi cung ứng và tự động giám sát an toàn thực phẩm.

Chuyển đổi tư duy quản trị dựa trên dữ liệu

Suốt nhiều thập niên, một đô thị xanh được đánh giá qua những tiêu chí như số lượng cây được trồng, thành phố có bao nhiêu công viên... Giờ đây, với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, Thành phố Hồ Chí Minh chú trọng tới vai trò của dữ liệu trong quá trình đo lường chất lượng cải thiện cuộc sống.

Các doanh nghiệp, startup trình bày ý tưởng và giải pháp kiến tạo không gian xanh tại Smart Green Living Week 2026.

Hình thành cơ chế kết nối cung - cầu

Những năm gần đây, Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức rất nhiều sự kiện giúp kết nối giữa doanh nghiệp, startup, giới chuyên môn và cộng đồng sáng tạo, trong nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu phát triển đô thị xanh - thông minh.

Chương trình “Chung tay vì Khu Công viên phần mềm Quang Trung xanh” năm 2026 hướng đến xây dựng đô thị xanh - thông minh.

Mã QR cho cây xanh

Sau một thập niên niên số hóa liên tục, Khu Công viên phần mềm Quang Trung (QTSC) đang nỗ lực chứng minh tính hiệu quả của mô hình quản trị dựa trên dữ liệu, đồng thời đặt ra bài toán nhân rộng, với mục tiêu đưa Thành phố Hồ Chí Minh trở thành đô thị xanh - thông minh.

Một tiết mục trong chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim”. Ảnh: Thành Đạt

Một gợi mở giá trị và ý nghĩa

Sức lan tỏa của chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” tại Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy, khi những giá trị văn hóa, lịch sử được kể bằng ngôn ngữ sáng tạo và công nghệ hiện đại, một sự kiện nghệ thuật có thể vượt ra ngoài khuôn khổ sân khấu. Từ đó cũng mở ra những gợi ý để Thành phố Hồ Chí Minh biến sức hấp dẫn văn hóa thành nguồn lực cho du lịch, dịch vụ và kinh tế sáng tạo.

Metro góp phần giảm ùn tắc giao thông tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Từ metro đến cấu trúc đô thị mới

Thành phố Hồ Chí Minh đang tăng tốc phát triển mạng lưới đường sắt đô thị, hướng tới mục tiêu khoảng 255 km vào năm 2030. Gắn metro với phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) đang mở ra cơ hội tổ chức lại không gian sống, việc làm và dịch vụ, đưa giao thông công cộng trở thành động lực tái cấu trúc đô thị.

Bốn thành viên nhóm tổ chức dành rất nhiều tâm huyết cho chương trình.

Kết nối người trẻ với nghệ thuật cải lương

Mới đây, nhóm sinh viên Trường đại học FPT Thành phố Hồ Chí Minh đã phát động chương trình truyền thông tương tác mang tên “Đồng hội đồng hò”, tập trung khai thác các hình thức kết nối hiện đại, giúp đưa những giá trị nguyên bản của cải lương đến thật gần với người trẻ.

Thử nghiệm hoạt động robot trước khi tham gia cuộc thi. Ảnh: CLB BotBee

Cuộc đua trí tuệ từ sân chơi “tí hon”

Hàng chục đội thi là học sinh trung học phổ thông tại Thành phố Hồ Chí Minh đã tự tay chế tạo những chú robot “chuột máy” siêu nhỏ, tranh tài dò đường trong mê cung tại cuộc thi Micromouse 2026 - một trong những sân chơi kỹ thuật lâu đời và giàu tính học thuật nhất của giới robotics toàn cầu.

Từ năm 2026, Thuế Thành phố Hồ Chí Minh đã từng bước áp dụng AI, chuyển từ quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu và công nghệ số.

Ứng dụng hiệu quả AI trong quản lý nợ thuế

Ngay từ đầu năm 2026, Thuế Thành phố Hồ Chí Minh xác định quản lý nợ, cưỡng chế nợ thuế là một trong những nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt. Trong đó, đổi mới phương thức quản lý, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là hướng đi quan trọng để nâng cao hiệu quả thu hồi nợ, hạn chế thất thu ngân sách.

Du khách tìm hiểu câu chuyện hiện vật tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Mỹ Dung

Bảo tàng đổi mới cách tiếp cận

Cùng với việc đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cấp cơ sở vật chất, nhiều bảo tàng tại Thành phố Hồ Chí Minh còn sáng tạo các chương trình tích hợp, kết nối nhằm gia tăng tính trải nghiệm, tương tác cho khách tham quan.

Giữ điệu múa, tiếng hát của người S’tiêng. Ảnh: Tâm Thanh

Giữ lửa truyền thống trong nhịp sống mới

Trước thực tế các phong tục truyền thống có nguy cơ bị mai một, Câu lạc bộ văn hóa truyền thống S’tiêng xã Tân Hưng (thành phố Đồng Nai) đã được thành lập và ra mắt chính thức vào tháng 6/2026, thu hút sự tham gia của nhiều thế hệ, từ những nghệ nhân cao tuổi đến các em thiếu niên, nhi đồng.

Hai vị trí trong nhóm dẫn đầu thuộc về các tay vợt nữ Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Thế Đại

Vinh quang tiếp nối

Bốn năm trước, tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ IX, Mai Hoàng Mỹ Trang là tay vợt duy nhất mang về Huy chương vàng cho bóng bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Năm nay, đơn vị này giành tới ba chức vô địch ở nhóm nội dung nữ.

ITE HCMC 2026 dự kiến thu hút khoảng 50.000 lượt khách tham quan.

Mở rộng cơ hội du lịch liên vùng

Không chỉ là điểm hẹn xúc tiến du lịch quốc tế, Hội chợ Du lịch Quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ 20 (ITE HCMC 2026) là cơ hội để Thành phố Hồ Chí Minh phát huy vai trò trung tâm kết nối thị trường, dẫn dòng khách tới Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Dự án đường vành đai 3.

Mảnh ghép hoàn thiện hạ tầng giao thông

Sau gần ba năm thi công, dự án đường vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn cuối. Từ tháng 9, những đoạn đầu tiên của tuyến đường sẽ được đưa vào sử dụng, trước khi toàn tuyến hướng tới hoàn thành vào cuối năm 2026.

Nhiều bạn nhỏ hào hứng trải nghiệm không gian tương tác cùng sách tại “Ngày hội sách và văn hóa đêm”.

Sáng tạo mô hình phát triển văn hóa đọc

Bên cạnh nguồn cung xuất bản phẩm dồi dào, Thành phố Hồ Chí Minh hiện có nhiều cách thức vừa thiết thực vừa độc đáo nhằm lan tỏa, phát triển văn hóa đọc, kết nối, đưa sách đến thật gần với người dân.

Thi đấu tại Giải bóng đá công nhân, viên chức lao động thành phố Đồng Nai 2026.

Thiết kế lại không gian sinh hoạt văn hóa cho công nhân

Không chỉ đáp ứng nhu cầu hưởng thụ tinh thần, việc xây dựng môi trường văn hóa trong các khu công nghiệp còn góp phần gắn kết người lao động, nâng cao năng suất và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.